Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podział spółki z o.o. w przypadku rozwodu

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 06.11.2013

Mąż jest właścicielem jednoosobowej spółki z o.o., która powstała w trakcie trwania małżeństwa za pieniądze ze wspólnego majątku. Początkowo kapitał był niski, ale później sukcesywnie podwyższany. Jak wyceniane są udziały w przypadku podziału majątku małżonków z powodu rozwodu? Czy wliczany jest również majątek spółki (samochody, nieruchomości)?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z Pani wyjaśnień wynika, że Pani mąż jest właścicielem jednoosobowej spółki z o.o., która powstała w trakcie trwania wspólności majątkowej i ze wspólnego majątku.

 

Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych spółką jednoosobową jest spółka kapitałowa, której wszystkie udziały albo akcje należą do jednego wspólnika albo akcjonariusza.

 

Na samym początku należy zaznaczyć, że kwestie przynależności przedmiotów majątkowych do majątków osobistych bądź wspólnego małżonków są uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.o.).

 

Stosownie do art. 31 K.r.o.:

 

„§ 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny) […].

 

§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

 

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

 

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

 

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

 

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.)”.

 

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

 

Zgodnie z art. 33 K.r.o.: „do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

 

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

 

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

 

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;

 

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

 

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

 

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

 

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

 

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

 

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

 

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

 

Z powyższego wynika, że wszelkie przedmioty majątkowe, jak też wynagrodzenie każdego z małżonków, uzyskane w czasie trwania wspólności co do zasady wchodzą do majątku wspólnego małżonków. Przedsiębiorstwo będzie stanowiło majątek wspólny małżonków, w sytuacji gdy powstało po zawarciu związku małżeńskiego objętego wspólnością ustawową, a przy tym nie zostało nabyte ze środków odrębnych małżonka, nie zostało także nabyte przez niego w wyniku darowizny, dziedziczenia. W myśl art. 551 Kodeksu cywilnego (K.c.) w skład przedsiębiorstwa wchodzą także środki pieniężne, w tym również środki zgromadzone na rachunkach bankowych.

 

Oznacza to, że udziały w spółce nabyte w trakcie trwania wspólności z majątku wspólnego wchodzą do majątku wspólnego i będą podlegały podziałowi.

 

Z tego wynika zasada wywiedziona przez orzecznictwo, że w przypadku nabycia przez małżonka ze środków pochodzących z majątku wspólnego w drodze umowy udziału w spółce z o.o. wspólnikiem staje się tylko małżonek uczestniczący w tej czynności. Nie zmienia to jednak zasady wynikającej z K.r.o., że udziały takie są majątkiem wspólnym małżonków.

 

W stosunkach między małżonkiem, który jest wspólnikiem, a spółką udział należy jedynie do małżonka – wspólnik jest tylko jeden ze wszystkimi konsekwencjami i prawami wynikającymi z posiadania udziału (prawo głosu, prawo zaskarżania uchwał, prawo indywidualnej kontroli, prawo do dywidendy). Patrząc jednak przez pryzmat stosunku między małżonkami, to udział może być objęty wspólnością majątkową.

 

Oddzielenie tych dwóch sfer jest możliwe, ponieważ zagadnienie to regulują dwie różne gałęzie prawa.

 

Nieco odmienne uregulowanie dotyczy np. jednoosobowej spółki z o.o., jaką prowadzi małżonek będący jedynym wspólnikiem. Wówczas, jeżeli udziały powstały na skutek przeniesienia na rzecz spółki składników majątku wspólnego małżonków czy też zostały kupione za wspólne pieniądze małżonków, podział majątku po rozwodzie opiera się na domniemaniu, że oboje małżonkowie wnieśli do spółki wkład stanowiący ich współwłasność. W powyższej sytuacji w zależności od okoliczności albo nastąpi przejęcie przez współmałżonka części udziałów, albo małżonek wyłącznie posiadający udziały musi przekazać drugiemu współmałżonkowi połowę wartości udziału (majątku spółki), który nabył w zamian za składniki majątku.

 

Zasada równych udziałów wyrażona jest wprost w przepisach.

 

Zgodnie z art. 43 K.r.o.:

 

„§ 1. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

 

§ 2. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.

 

§ 3. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym”.

 

Na podstawie powyższego art. należy stwierdzić, że wyjątkiem od zasady równych udziałów małżonków w majątku wspólnym jest możliwość ustalenia innej wielkości tych udziałów, tj. nierównych udziałów.

 

Zgodnie z art. 566 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) w sprawie o podział majątku wspólnego rozstrzyga sąd miejsca położenia majątku, a jeżeli jeden z małżonków zmarł – sąd spadku. Właściwy do rozpoznania wniosku jest sąd rejonowy.

 

We wniosku o podział majątku należy dokładnie określić składniki majątku podlegające podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności. Przede wszystkim do wniosku należy dołączyć odpis z księgi wieczystej, jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość.

 

W przypadku rzeczy ruchomych sądy w zasadzie nie wymagają specjalnych dokumentów. Jeżeli jednak dojdzie do sporu między małżonkami, konieczne będzie przedstawienie dowodów na poparcie swoich racji. Bardzo popularnym środkiem dowodowym jest przesłuchanie świadków wskazanych przez małżonków.

 

Wniosek powinien zawierać:

 

  • oznaczenie sądu, do którego jest skierowany, dane osobowe uczestników, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,

 

  • tytuł: „Wniosek o podział majątku wspólnego”,

 

  • określenie wartości majątku podlegającego podziałowi,

 

  • przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie oraz przedstawienie dowodów na poparcie tych okoliczności,

 

  • podpis wnioskodawcy albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika,

 

  • załączniki.

 

Wraz z wnioskiem o podział majątku należy sądowi przedstawić dokument, który potwierdza ustanie wspólności majątkowej, np. wyrok rozwodowy, małżeńską umowę majątkową (w formie notarialnej), wyrok sądu ustanawiający rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa.

 

Skład i wartość majątku ulegającego podziałowi ustala sąd. Skład majątku ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej, jego wartość zaś według cen rynkowych z daty podziału.

 

Jeśli między małżonkami istnieje rozbieżność co do wartości majątku, niezbędne może się okazać powołanie biegłego. Koszty wynagrodzenia biegłego mogą wahać się od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych (szczególnie jeśli pojawią się spory między małżonkami i trzeba będzie powołać kilku biegłych).

 

W postępowaniu o podział majątku każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Regulują to odpowiednie przepisy K.p.c.

 

Należy stwierdzić, że sprawy te należą do trudnych i długotrwałych procesowo (zważywszy na to, co wchodzi do majątku wspólnego), dlatego sugeruję Pani skorzystanie z pomocy fachowego pełnomocnika.

 

Jak wynika z powyższego, będzie Pani miała roszczenie o podział majątku przedsiębiorstwa wyrażającego się w wartości udziałów objętych współwłasnością.

 

Zgodnie z uchwałą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 13 marca 2008 r. (III CZP 9/2008) wartość nakładu z majątku wspólnego małżonków na nabycie należącego do jednego z nich udziału w spółce z o.o. ustala się według ceny rynkowej tego udziału. Przy obliczaniu wartości udziałów w spółce należy mieć na względzie stan spółki z chwili ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, a ceny z daty orzekania.

 

Moim zdaniem więc sąd przy podziale spółki będzie wyceniał udziały, które będą odzwierciedlać wartość spółki. Udziały te będą podlegać wycenie przez biegłych sądowych. Oczywiście teoretycznie można żądać wyceny przedsiębiorstwa spółki (m.in. środków trwałych, pieniędzy zgromadzonych na rachunkach), ale będzie to jedynie wtedy uzasadnione, gdy spółka przynosi straty, posiada zaś spory majątek. Jednak to od biegłego będzie zależało, jaką metodę wyceny przyjmie.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II - 3 =

»Podobne materiały

Prawo współmałżonka do majątku spółki jawnej

Czy w przypadku rozwodu współmałżonek może żądać podziału majątku będącego częścią majątku spółki jawnej? Jedno z małżonków jest wspólnikiem w spółce jawnej i posiada 60% udziałów w spółce, w tym również w majątku spółki, który stanowią nieruchomości. Co się dzieje z udziałem wspólnika w p

 

Podział majątku po rozwodzie – eksmałżonka chce sprzedać nasze wspólne mieszkanie

Mam pytanie o podział majątku po rozwodzie. Od około roku jestem po rozwodzie, mam 61 lat. W wyroku rozwodowym jest zapisane, że mamy wspólne zamieszkanie: ja jeden pokój, a eksmałżonka pozostałe dwa. Pomieszczenia takie jak WC, łazienka są wspólne. Mieszkanie jest wykupione na własność na nas

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »