Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nierówny podział majątku po rozwodzie

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 27.04.2010

Jestem w trakcie sprawy rozwodowej. Czy mogę domagać się zwrotu kosztów – nakładów, których nie płaciła żona w trakcie trwania małżeństwa? Mam na myśli raty kredytu hipotecznego i nakłady finansowe na wyposażenie zakupionego mieszkania. Chodzi również o koszty użytkowania samochodu, który kupiłem przed ślubem (benzyna, OC, naprawy). Jeśli tak, to czy jest do tego gotowy wniosek, jakie pismo należy złożyć w sądzie? Co może być przesłanką ustalenia nierównego podziału majątku po rozwodzie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

 

„§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

 

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.”

 

Natomiast stosownie do art. 33 K.r.o., do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

 

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

 

Z Pana pytania wynika, iż mieszkanie, które zostało zakupione za środki pochodzące z kredytu hipotecznego oraz jego wyposażenie wchodziły w skład Państwa majątku wspólnego małżeńskiego.

 

W skład Pana majątku osobistego wchodził natomiast samochód zakupiony przed zawarciem małżeństwa.

 

Rozliczenia nakładów dotyczy art. 45 Kodeksu rodzinnego. Stosownie do § 1 tego artykułu, każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

 

Według art. 45 § 2 K.r.o., zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

 

Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego (art. 45 § 3 K.r.o.).

 

Z Pana listu nie wynika to wprost, ale przyjmuję, że w Pana małżeństwie istniał i istnieje nadal ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.

 

Jeżeli tak jest, to należy wskazać, iż z tytułu spłacania wspólnego kredytu – jeżeli środki na jego spłatę, a także środki na wyposażenie mieszkania pochodziły z Pana wynagrodzenia za pracę – nie może Pan żądać rozliczenia tych nakładów.

 

Pana wynagrodzenie za pracę i inne dochody, z których zapewne spłacał Pan wspólny kredyt i wyposażył mieszkanie, stanowią składnik majątku wspólnego małżeńskiego. Tak więc należy uznać, że wspólny kredyt był spłacany ze wspólnych środków – należących do majątku wspólnego małżeńskiego.

 

Takie nakłady nie podlegają rozliczeniu, ale okoliczność, iż to Pan głównie przyczynił się do powstania majątku wspólnego, może mieć znaczenie przy ustalaniu nierównych udziałów w majątku wspólnym.

 

Jeżeli chodzi o samochód wchodzący w skład Pana majątku osobistego, to w przypadku nakładów poczynionych na ten samochód mamy do czynienia z nakładami pochodzącymi z majątku wspólnego małżeńskiego na Pana majątek osobisty.

 

Te nakłady, stosownie do art. 45 K.r.o. mogłyby zostać rozliczone w czasie podziału majątku wspólnego małżeńskiego. Z tym że to Pana żona mogłaby żądać tego rozliczenia z tego względu, iż nakłady na samochód pochodziły z majątku wspólnego małżeńskiego.

 

Jednak należy wskazać, że nakłady, o których Pan pisze – koszty ubezpieczenia samochodu i inne koszty związane z normalnym użytkowaniem samochodu – nie będą podlegały rozliczeniu, ponieważ były one nakładami koniecznymi.

 

Jak już wspomniałem powyżej, jeżeli pozostają Państwo we wspólności majątkowej małżeńskiej, a kredyt na wspólne mieszkanie został spłacony wyłącznie z Pana dochodu, to wówczas nie może mieć miejsca rozliczenie tych nakładów na mieszkanie. Pana wynagrodzenie stanowiło składnik majątku wspólnego małżeńskiego, a więc zaistniała sytuacja, w której wspólny kredyt został spłacony z majątku wspólnego (mamy do czynienia z nakładami pochodzącymi z majątku wspólnego na majątek wspólny).

 

To, że tylko Pan przyczynił się do powstania majątku wspólnego lub przyczynił się Pan w stopniu o wiele większym niż Pana żona, może mieć znaczenie dla ewentualnego ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżeńskim.

 

Należy wskazać, iż zgodnie z art. 43 § 1 K.r.o. oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

 

Jednakże z ważnych powodów każde z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w jakim każde z nich przyczyniło się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji (art. 43 § 2 K.r.o.).

 

Według § 3 art. 43 K.r.o. przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

 

Kodeks rodzinny nie definiuje „ważnych powodów”, które mogą być podstawą ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżeńskim. Ogólnie mówiąc, rozumie się przez nie takie okoliczności, które oceniane z punktu widzenia zasad współżycia społecznego przemawiają za nieprzyznaniem jednemu z małżonków korzyści z majątku wspólnego w takim zakresie, w jakim nie przyczynił się on do powstania tego majątku. Przy ocenie istnienia „ważnych powodów” w rozumieniu art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego należy mieć na względzie całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli (tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 października 1974 r., sygn. akt. III CRN 190/74).

 

W innym postanowieniu Sądu Najwyższego – z dnia 26 listopada 1973 r. (sygn. akt. II CRN 227/73) stwierdzono, iż art. 43 § 2 K.r.o. może mieć zastosowanie nie w każdym wypadku faktycznej nierówności przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, lecz tylko w tych wypadkach, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównego udziału, w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych.

 

Jeżeli więc Pana żona nie przyczyniła się do powstania majątku wspólnego, tylko Pan spłacał kredyt na wspólne mieszkanie i tylko z Pana dochodów pochodziły środki na wyposażenie mieszkania, to jeśli Pana żona nieprzyczyniała się do powstania majątku wspólnego dlatego, że nie wykorzystywała swoich możliwości zarobkowych i nie nastąpiło to z przyczyn obiektywnych – w toku postępowania o podział majątku wspólnego może Pan żądać ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżeńskim.

 

Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym będzie możliwe, jeżeli Pana żona nie wywiązywała się z ciążącego na niej obowiązku względem swojej rodziny. Taka sytuacja będzie miała miejsce, jeśli Pana żona mimo posiadanych możliwości zarobkowych nie pracowała lub pracowała, ale dochód z pracy (który stanowił majątek wspólny) przeznaczała wyłącznie na zaspokojenie własnych potrzeb.

 

Należy też wskazać, iż przyczynienie się do powstania majątku wspólnego może polegać nie tylko na osiąganiu wynagrodzenia i utrzymywaniu rodziny, ale również na prowadzeniu domu, wychowywaniu dzieci itp.

 

Jeżeli w Pana małżeństwie tylko Pan pracował, a żona zajmowała się domem i wychowaniem dzieci, to wówczas sąd może uznać Pana żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym za bezzasadne.

 

Zaznaczam, że bardzo trudno jest uzyskać orzeczenie o nierównych udziałach w majątku wspólnym. Jeżeli chciałby się Pan starać o takie orzeczenie, musiałby Pan wykazać, że zaistniała sytuacja wyjątkowa, która uzasadnia nierówny podział majątku. Musiałby Pan udowodnić, że Pana żona przyczyniła się do powstania wspólnego majątku w dużo mniejszym stopniu niż Pan. Taka sytuacja zaistnieje wówczas, kiedy małżonek w sposób rażący i uporczywy nie przyczyniał się do powstania majątku wspólnego.

 

Ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym może Pan żądać w toku postępowania o podział majątku wspólnego małżeńskiego.

 

Ten podział może być dokonany wyłącznie po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej. Stosownie bowiem do art. 35 K.r.o. w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

 

Jeżeli nie zawierali Państwo umowy małżeńskiej majątkowej wprowadzającej w Państwa małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej, to wspólność ustawowa małżeńska ustanie z chwilą orzeczenia rozwodu. Dopiero wówczas każdy z małżonków będzie mógł wystąpić do sądu z wnioskiem o dokonanie podziału majątku wspólnego małżeńskiego.

 

Inna sytuacja miałaby miejsce, jeżeli zakup mieszkania (i zaciągniecie kredytu) nastąpił w sytuacji, w której w Państwa małżeństwie istniał ustrój rozdzielności majątkowej. W takiej sytuacji, jeżeli mieszkanie zostało zakupione wspólnie (każdy z małżonków nabył udział 1/2 w mieszkaniu), jak również kredyt został zaciągnięty wspólnie, to jeśliby tylko Pan spłacał kredyt, mógłby Pan ubiegać się o zwrot połowy spłaconego kredytu.

 

W takiej sytuacji mamy do czynienia z tym, iż wspólne zobowiązanie solidarnie obciążające Pana i żonę zostało spłacone wyłącznie przez Pana. Z solidarności zobowiązania wynika roszczenie regresowe, jakie ten dłużnik, który wyłącznie spłacał wspólny dług, ma w stosunku do tego z dłużników, który nie uczestniczył w spłacie, zobowiązania.

 

Również jeżeli po rozwodzie i ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej tylko Pan będzie spłacał wspólny kredyt na wspólne mieszkanie, będzie Pan mógł żądać od żony zwrotu połowy środków (chyba że sąd ustali nierówne udziały w majątku wspólnym), jakie Pan przeznaczył na spłatę wspólnego kredytu.

 

Zgodnie z art. 376 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X + 5 =

»Podobne materiały

Rozdzielność majątkowa i podział majątku wspólnego z powodu długów żony

Interesuje mnie rozdzielność majątkowa, gdyż moja żona zaciągnęła bardzo wiele długów. Gdy wszystko się wydało, jakoś je spłaciliśmy, ale teraz pozaciągała kolejne. Zamierzam wnieść pozew o rozdzielność majątkową. Czy taka rozdzielność majątkowa coś da? Chciałbym też ustalić nierówne udzia

 

Podział majątku a nakłady na majątek męża

Jestem po rozwodzie. Nie potrafimy się z byłym mężem porozumieć co do podziału majątku. W jaki sposób mamy dokonać tego podziału, jeśli na majątek osobisty męża (nieruchomość) moi rodzice ponieśli nakłady w postaci materiałów budowlanych i wykończeniowych w kwocie ponad 30 000 zł? Nieruchomość warta

 

„Odłączenie” od wspólnego kredytu po rozwodzie

Dwa lata temu rozwiodłam się z mężem bez orzekania o winie, przeprowadziliśmy podział majątku. Mieliśmy wspólny kredyt na mieszkanie; na rozprawie sąd ustanowił męża wyłącznym właścicielem nieruchomości, ale nie „odłączył” mnie od kredytu. Czy mogę coś zrobić w tej sprawie? Czy mąż może

 

Rozwód w małżeństwie, które wspólnie rozbudowało dom należący do męża

Chcę złożyć pozew o rozwód bez orzekania o winie. Mamy wspólne dziecko – 23-letniego niepełnosprawnego syna. Większość czasu trwania małżeństwa zajmowałam się synem, przepracowałam tylko 3 lata. Dom, w którym mieszkamy, otrzymał mój mąż w spadku po rodzicach. Później go rozbudowaliśmy (z 60m2

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »