.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podział majątku po rozwodzie a udziały byłego męża w spółce cywilnej

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 02.03.2010 • Zaktualizowane: 08.05.2014

Były mąż (rozwiedliśmy się w 2005 r., nie dokonaliśmy podziału majątku) jest wspólnikiem w spółce cywilnej. Gdy się rozwodziliśmy, spółka wykazywała dochód, teraz ma już tylko straty. Chciałabym w końcu przeprowadzić podział majątku. Ile należy mi się pieniędzy z tytułu udziału byłego męża w spółce? Jak można wycenić majątek spółki, jeśli remanenty w spółce były robione tylko raz w roku? Jak i gdzie znaleźć dokumenty dotyczące majątku spółki? Czy moje roszczenie o należną mi część majątku dorobkowego z tej spółki może ulec przedawnieniu? W jaki sposób mogę dochodzić swoich roszczeń?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Poniżej postaram się przedstawić Pani, jak dokładnie wygląda kwestia podziału majątku wspólnego w sytuacji, gdy jeden z małżonków to wspólnik spółki cywilnej. Przy okazji udzielę też odpowiedzi na zadane przez Panią pytania.

 

Zgodnie z art. 33 pkt 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.io.) do majątku osobistego każdego z małżonków należą prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom (a z taką właśnie wspólnością mamy do czynienia w przypadku spółki cywilnej). Powołany przepis należy jednak rozpatrywać z uwzględnieniem istoty spółki cywilnej gdzie o „udziałach” możemy mówić dopiero po jej rozwiązaniu a do tego czasu majątek wspólników spółki cywilnej nie jest majątkiem osobistym ani wspólnym małżonków a majątkiem objętym wspólnością łączną wspólników spółki cywilnej,  nie podlegającym podziałowi w czasie jej trwania.

 

Jeżeli jeden z małżonków zawarł umowę spółki cywilnej z osobą trzecią to tylko ten małżonek staje się wspólnikiem, zaś małżonek nie będący stroną umowy zajmuje w stosunku do wspólników pozycję osoby trzeciej.

 

Potwierdził to Sąd Najwyższy w uchwale z 15 września 2004 r. (sygn. III CZP 46/04), stwierdzając, że zawarcie przez jedno lub też oboje małżonków umowy spółki cywilnej nie powoduje żadnych zmian w stosunkach majątkowych małżonków uregulowanych w dziale III K.r.io. Do składników, które małżonek wspólnik wniósł jako wkład do spółki cywilnej, znajdują od tej chwili zastosowanie wyłącznie przepisy o spółce, bez względu na to, czy przedmiot wkładu przynależał do majątku odrębnego małżonka wspólnika, czy też do majątku wspólnego małżonków, przy czym jeżeli wkład wniesiony przez męża został sfinansowany z majątku dorobkowego, to powinien zostać rozliczony – w razie podziału tego majątku – jako nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty. Zgodnie bowiem z art. 45 § 1 K.r.io. każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty. Nie dotyczy to jednak wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Ponadto rozwodzący się małżonek może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Jak podkreślił bowiem Sąd Najwyższy we wspomnianej uchwale z 15 września 2004 r., wierzytelność z tytułu pokrycia wkładu jednego z małżonków w spółce cywilnej ze środków należących do majątku wspólnego podlega rozliczeniu na podstawie art. 45 K.r.io., stosowanego w drodze analogii.

 

Na marginesie przypomnę, że majątek wspólny obejmuje wszystkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich, a w szczególności pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków oraz dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków.

 

Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 25 marca 1997 r. (I ACa 46/97) stwierdził, że prawa małżonka pozostającego we współwłasności majątkowej ze wspólnikiem spółki cywilnej w sytuacji, gdy stroną umowy spółki było tylko jedno z małżonków, nie obejmują składników majątkowych nabywanych przez spółkę, lecz ograniczają się do tych praw majątkowych, które przysługują wspólnikowi w czasie trwania spółki (umowy) jako wynik zarządzania majątkiem spółki, tj. do środków pieniężnych z podziału zysków czy podziału majątku spółki (na skutek jej rozwiązania) – to ostatnie może jednak nastąpić wyłącznie po rozwiązaniu umowy spółki. Na takim samym stanowisku stanął także Sąd Apelacyjny w wyroku z 14 stycznia 2000 r. (I ACa 941/99).

 

Proszę przy tym pamiętać, że po prawomocnym orzeczeniu rozwodu nie istnieje już wspólność majątkowa (między byłymi małżonkami powstaje z mocy prawa rozdzielność majątkowa), zatem Pani jako byłej żonie nie przysługują już żadne roszczenia z tytułu podziału zysku czy podziału majątku spółki cywilnej, jeżeli zdarzenia te będą miały miejsce po orzeczeniu rozwodu.

 

Trzeba bowiem pamiętać, że majątek wspólny tworzą przedmioty nabyte do czasu powstania rozdzielności majątkowej. Majątek, który podlegać będzie podziałowi, to majątek wspólny małżonków na dzień powstania rozdzielności majątkowej. Tak więc nawet jeżeli sprawa o podział majątku wspólnego będzie się toczyła – nawet po kilku latach po zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej – to ten majątek będzie oceniany na dzień ustania wspólności majątkowej.

 

Proszę pamiętać, że wszelkie ewentualne roszczenia z tytułu uczestnictwa męża w spółce kieruje Pani do niego, a nie do spółki.

 

Jeśli chodzi o dokumenty finansowe spółki, to stanowią one jej tajemnicę i prawdopodobnie są przechowywane w miejscu wybranym przez wspólników. Pani jako osoba trzecia, której nie przysługują prawa wspólnika, nie ma uprawnienia do kontroli tych dokumentów. Może Pani ewentualnie w postępowaniu sądowym o podział majątku wspólnego wnioskować, aby sąd zobowiązał byłego męża do przedstawienia określonych dokumentów. Oczywiście żądanie takie będzie Pani musiała odpowiednio uzasadnić.

 

Co do kwestii przedawnienia roszczenia, to rozliczenia z tytułu wniesionego przez męża wkładu (pod warunkiem, że środki na ten cel pochodziły z majątku wspólnego) powinny być obowiązkowo dokonane w trakcie postępowania sądowego o podział majątku wspólnego, w przeciwnym razie roszczenia te wygasają. Obowiązuje tu zasada kompleksowości orzekania w sprawach o podział majątku dorobkowego.

 

Jeśli chodzi o ostatnie pytanie dotyczące dochodzenia roszczeń, wyjaśniam, co następuje. Przepisy nie nakładają na byłych małżonków obowiązku dzielenia majątku wspólnego. Mogą oni pozostać współwłaścicielami takiego majątku bardzo długo, co nierzadko zdarza się w praktyce. Co więcej, roszczenie o podział majątku wspólnego małżonków nigdy nie ulega przedawnieniu. Można je przeprowadzić w dowolnym czasie, choć z natury rzeczy znaczny upływ czasu utrudnia takie postępowanie i czyni je mało racjonalnym. Podział majątku między małżonkami (byłymi małżonkami) ma za zadanie uregulować ich sprawy majątkowe i rozstrzygnąć o tym, jakie przedmioty majątkowe przypadną danemu małżonkowi.

 

W związku z powyższym to do byłych małżonków należy decyzja, czy zdecydują się na podział majątku wspólnego, a jeśli tak, to kiedy. Moim zdaniem nie warto zwlekać z podziałem majątku, ponieważ pozwoli to uniknąć wielu komplikacji w przyszłości.

 

Małżonkowie mogą podzielić majątek na drodze sądowej lub na mocy umowy. Jeśli zainteresowani dojdą do porozumienia w sprawie podziału umownego, z pewnością oszczędzi to mnóstwo pieniędzy i czasu. Podział umowny jest bowiem o wiele szybszy, gdyż unika się długotrwałego postępowania sądowego. Dodatkowym atutem podziału umownego jest też fakt, że strony mogą go ograniczyć tylko do niektórych składników, odkładając podział pozostałych na później, co w przypadku podziału sądowego jest niemożliwe. Jeśli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość, podział taki musi się odbyć u notariusza. Jeżeli natomiast małżonkowie nie potrafią dojść do porozumienia w sprawie umownego podziału majątku, wówczas każdy z nich może wystąpić ze stosownym wnioskiem do sądu. W takiej sytuacji sąd po zbadaniu sprawy przeprowadza podział majątku wspólnego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (3):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI plus 10 =

25.03.2015

Proszę przeczytać moją glosę w Monitorze Prawniczym nr 22/2008 na str 1224 Wkład małżonka do spółki cywilnej..

sędzia

08.01.2012

Porada jest niekompletne jeżeli chodzi o wklad do s.c.Nie rozlicza sie wkladu 10000 na pol dla pani 5000 zl.Wartosc wkladu wnesionego z majatku wspolnego na majatek odrebny (wklad) wylicza sie w ten sposob,ze ustala sie wartosc udzialu wspolnika spolki cywilnej w przypadku wystapienie wspolnika ze spolki wedlug (stan spolki w chwilii ustania wspolnosci majatkowej-prawmomocne orzeczenie rozwodu ) a cen w chwilii orzekania Uchawla SN 13.03.2008r. III CZP 9/08

JuliaVerona

15.03.2011

Sprawa jest prosta.Prawo małżonki nie będącej wspólnikiem SC jest pochodne od prawa męża wspólnika z dnia rozwodu.Dlatego sąd powinien ustalić jakie wymagalne roszczenie do wspólników miał mąż wspólnik w dniu rozwodu.Prawo mówi ,że podziału zysku i majątku w SC dokonuje się po rozwiązaniu spółki. Rozwód nie jest podstawą do rozwiązania i rozliczenia wspólników.jeszcze sprostowanie- w czasie trwania umowy SC żaden wspólnik nie ma udziału w spółce, która jest bez udziałowa i łączna.
Odpowiedź nieścisła











Prawnik

.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »