Mamy 10 970 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podział majątku - na co się przygotować?

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 11.05.2010

Żona wyprowadziła się w zeszłym roku z naszego mieszkania, zabrała ze sobą naszą córkę, a syn został ze mną. Z jej inicjatywy sąd orzekł alimenty na córkę, a potem rozdzielność majątkową. Żona złożyła wniosek o podział majątku. Zgadzam się na to, ale obawiam się zasadzek chciwej żony. Na co powinienem być przygotowany? Dodam, że od ponad roku sam utrzymuję nasz dom, żona nie dokłada się do opłat itp.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przy podziale majątku wspólnego musi Pan wiedzieć:

 

  • jakie przedmioty majątkowe podlegają podziałowi, a mianowicie tylko te, które należą do majątku wspólnego oraz
  • że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe (tym samym powinniście podzielić się po równo).

 

Przede wszystkim musi więc Pan rozróżniać pojęcie majątku wspólnego małżonków od majątku osobistego.

 

Zasadę stanowi art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie K.r.io.) – „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków”. Tym samym w ustroju wspólności majątkowej istnieją trzy masy majątkowe: majątek wspólny i dwa majątki osobiste.

 

„Do majątku wspólnego należą w szczególności:

 

  1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
  3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków″ (art. 31 § 2 K.r.io.).

 

Nie jest to katalog zamknięty, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę w przepisie zwrot „w szczególności”. Do majątku wspólnego należą ponadto:

 

  • przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do wspólnego użytku obojga małżonków (np. lodówka, pralka, ekspres do kawy, odkurzacz, telewizor, CD, DVD, komplet wypoczynkowy itp.), chyba że przedmioty te zostały nabyte w drodze zapisu, dziedziczenia lub darowizny, a darczyńca lub spadkodawca wyraźnie zastrzegł, że nie wejdą one do majątku wspólnego;
  • wygrane z loterii lub innych gier losowych;
  • najem lokalu mieszkalnego, jeśli umowa najmu została zawarta w czasie trwania małżeństwa w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych;
  • spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, jeśli przydział lokalu nastąpił przed 1 stycznia 2000 r.

 

Jeśli chodzi o akcje i udziały w spółkach kapitałowych (czyli w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i w spółce akcyjnej), to należy uznać, że wchodzą one do majątku wspólnego małżonków, ale pod warunkiem, że akcje zostały nabyte, a wkłady wniesione za środki pochodzące z majątku wspólnego.

 

Natomiast zysk wypłacony małżonkowi będącemu członkiem spółki, niezależnie od rodzaju spółki, zawsze będzie wchodził w skład majątku wspólnego. Także wkład zwrócony po rozwiązaniu spółki wejdzie do tego majątku.

 

Jeśli chodzi o składniki majątku wspólnego, warto także rozważyć instytucję nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji. Samo uprawnienie do nabycia tych akcji należy do majątku osobistego małżonka, któremu to prawo przysługuje. Natomiast jeśli małżonek skorzysta z już tego prawa i nabędzie akcje w czasie trwania wspólności ustawowej – akcje te wejdą do majątku wspólnego małżonków.

 

Przy ustaleniu, czy dany przedmiot majątkowy należy do majątku wspólnego, pomocny jest również art. 33 K.r.io., który wymienia elementy należące do majątku osobistego każdego z małżonków.

 

„Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

 

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,
  3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
  4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,
  5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
  6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,
  7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,
  8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,
  9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,
  10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

 

Przedmioty należące do majątku osobistego po ustanowieniu rozdzielności majątkowej pozostają więc w majątkach osobistych i nie podlegają podziałowi.

 

W przypadku powstania rozdzielności majątkowej pozostaną tylko Państwa majątki osobiste, w których skład dodatkowo wchodzą udziały w majątku wspólnym, który uległ „likwidacji”.

 

Warto pamiętać, że po powstaniu rozdzielności majątkowej dochody z Pana działalności zarobkowej nie wchodzą już do majątku wspólnego, tym samym wejdą tylko do Pana majątku osobistego, a żona nie ma już do nich żadnych praw.

 

Następną czynnością może być właśnie podział majątku wspólnego.

 

Od chwili zawarcia rozdzielności majątkowej między Państwem do chwili podziału majątku można mówić zatem tylko o równych udziałach w rzeczach lub prawach. Każde z Państwa ma w tym czasie prawo do współposiadania rzeczy wchodzących w skład uprzedniego majątku wspólnego. Dopiero podział majątku (na drodze umowy czy sądownie) spowoduje, że konkretny przedmiot czy prawo wejdzie do majątku osobistego.

 

Co do zasady przyjmuje się, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Zasada równych udziałów małżonków w majątku wspólnym obowiązuje bez względu na stopień, w jakim każde z małżonków przyczyniło się do powstania majątku wspólnego, i niezależnie od przyczyny ustania wspólności. Jednakże, jeśli Pana żona jest zdania, że równy udział Panu się nie należy, wówczas może ona żądać ustalenia nierównych udziałów.

 

Warunkiem ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym jest wykazanie dwóch przesłanek:

 

  1. istnienia ważnych powodów i
  2. przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu.

 

Przykładowo ważnym powodem ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym może być długotrwała separacja faktyczna małżonków, zwłaszcza przez nich uzgodniona lub akceptowana, podczas której każde z nich gospodarowało samodzielnie i dorobiło się niejako „na własny rachunek”.

 

Natomiast przy ocenie, w jakim stopniu każde z małżonków przyczyniło się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. Powszechnie uznaje się, że w normalnie funkcjonującej, przeciętnej rodzinie nie może być mowy o nierównym przyczynieniu się małżonków do powstania majątku wspólnego, gdy utrzymaniem rodziny obarczony jest mąż, a niepracująca zarobkowo żona zajmuje się wychowaniem dzieci i pracą w gospodarstwie domowym i odwrotnie.

 

Tym samym nie musi Pan się zgadzać na to, by Pana udział w majątku wspólnym był mniejszy niż połowa. Na Pana rzecz działa bowiem domniemanie, że udziały w majątku wspólnym są równie. Jeśli żona twierdzi, że powinno być inaczej, to musi udowodnić przed sądem, że zachodzą te dwie wymienione przesłanki ustalenia nierównych udziałów.

 

Małżonkowie przy okazji podziału majątku mogą też dokonać rozliczeń przewidzianych w art. 45 K.r.io., w myśl którego „każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności”.

 

Jeśli chodzi o długi, to nie są one dzielone. Dzielone są bowiem tylko aktywa. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 05.12.1978 r. (sygn. akt III CRN 194/78, OSNC 1979/11/207) „długów zaciągniętych przez oboje małżonków nie można rozliczać przy podziale wspólnego majątku, przerzucenie długu na jednego tylko z małżonków godziłoby w prawa wierzycieli”. Sąd przy podziale majątku powinien jednak uwzględnić, kto będzie spłacał zobowiązania powstałe w czasie trwania Państwa małżeństwa.

 

Jeśli chodzi o samodzielne utrzymywanie domu, to może Pan rozliczyć wszystkie już zapłacone należności na Państwa majątek wspólny.

 

Dodam też, że dzieci nie mają żadnego wpływu na podział majątku między małżonkami.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 + 0 =

»Podobne materiały

Jak przyspieszyć sprawę o podział majątku?

Rozwiodłam się z mężem. Sprawa o podział majątku (wspólny) dom trwa już 3 lata, mąż robi wszystko, by ją przedłużyć. Sąd zna wartość domu, ja nie chcę tam wrócić, ale były mąż nie zgadza się na spłatę ani na sprzedaż nieruchomości. Mi bardzo zależy na przyspieszeniu sprawy, jak to zrobić?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »