.
Mamy 12 973 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Podział majątku zgromadzonego w czasie konkubinatu i w małżeństwie

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 18.02.2022 • Zaktualizowane: 18.02.2022

Przed 27 laty, będąc w konkubinacie, kupiłam ze swoim partnerem mieszkanie. Jednak w akcie notarialnym jako właściciel figuruję tylko ja, mimo że wspólnie, po równo zbieraliśmy na to mieszkanie. Nie ma na to jednak żadnych faktur. W 2008 r. wzięliśmy ślub, a rok później zamieniłam się z rodzicami na większe mieszkanie i w akcie notarialnym nadal zostałam wpisana tylko ja jako właścicielka. W 2019 r. podpisaliśmy z mężem rozdzielność majątkową, ponieważ ja za swoje pieniądze (wzięłam kredyt mieszkaniowy) nabyłam mieszkanie deweloperskie (tylko na mnie), które wkrótce ma być oddane do użytku. Niestety mąż mnie zdradza i kłamie, na co mam dowody, dlatego chcę rozwodu, o czym on jeszcze nie wie. Podjęłam już pewne kroki, ale chciałabym wiedzieć, jakie prawa będzie miał mąż do mojego majątku. Na pewno będzie żądał ode mnie, abym mu kupiła jakieś mieszkanie lub zadośćuczyniła w gotówce. Nie wiem, jak mam to rozegrać, jak te sprawy wyglądają od strony prawnej. Proszę o wyjaśnienie tych zagadnień.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podział majątku zgromadzonego w czasie konkubinatu i w małżeństwie

Wspólny majątek małżonków i majątku odrębne

Podstawa prawna: przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2020.1359 t.j. z dnia 2020.08.10; dalej „K.r.o.”)

 

Zacznijmy od istotnego w tej sprawie zapisu art. 31 K.r.o., który brzmi:

 

§ 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121, z późn. zm.)”.

 

Do majątku wspólnego należą przedmioty majątkowe nabyte zarówno przez oboje małżonków, jak i przez jedno z nich. Dla przynależności przedmiotu majątkowego do majątku wspólnego zatem nie ma znaczenia, czy stroną czynności prawnej, której skutkiem jest nabycie przedmiotu majątkowego, są oboje małżonkowie, czy jedno z nich.

 

Zasadą jest, że do majątku wspólnego należą przedmioty majątkowe nabyte ze środków pochodzących z majątku wspólnego. Wyjątkiem są dochody z majątku osobistego każdego z małżonków (art. 31 § 2 pkt 2), a także przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego każdego z małżonków, gdy przepis szczególny tak stanowi (art. 33 pkt 10).

 

Mieszkanie zostało nabyte przed zawarciem związku małżeńskiego, a więc wchodzi w skład majątku osobistego, a jakiekolwiek rozliczenia mogłyby być realizowane, ale w oparciu o regulacje dotyczące rozliczeń między konkubentami.

 

Rozliczenia między konkubentami

Zgodnie z linią orzecznicza sądów powszechnych, do partnerów z konkubinatu nie mogą być stosowane przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego odnoszące się do osób pozostających w związku małżeńskim. Do rozliczeń majątkowych pomiędzy osobami pozostającymi w trwałym związku faktycznym (konkubinacie) mogą mieć zastosowanie przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (por. wyrok SN z dnia 16.05.2000 r. IV CKN 32/00, wyrok SA w Białymstoku z dnia 12.06.2014 r. IACa 601/13, wyrok SA w Szczecinie z dnia 28.07.2016 r., wyrok SA w Gdańsku z dnia 14.03.2018 r. w sprawie V ACa 92/17). W postanowieniu z dnia 6.10.2004 r. w sprawie II CK 47/04 Sąd Najwyższy wypowiedział się, że ochrona interesów majątkowych konkubentów w ich wzajemnych stosunkach nie powinna być intensywniejsza niż ochrona małżonków w analogicznych stanach faktycznych. Oznaczałoby to bowiem naruszenie bezspornych preferencji prawnych przyznanych związkom małżeńskim formalnie zawartym.

 

Jednakże nie można wykluczyć w konkretnych okolicznościach sprawy, że stosunki majątkowe pomiędzy konkubentami mogły być ukształtowane w ten sposób, że gospodarowali oni „ze wspólnego portfela”, nie rozliczając wnoszonych dochodów i ponoszonych wydatków, które traktowane były jako jednakowe. Jest to jednak wynik konkretnych ustaleń faktycznych. Nie mogą ich zastąpić funkcjonujące na gruncie prawa małżeńskiego domniemanie równości udziałów w majątku lub też konsekwencje związane ze współwłasnością majątkową. Takie ukształtowanie stosunków majątkowych pomiędzy konkubentami przekłada się na zakres i sposób dowodzenia w sprawie z powództwa konkubenta domagającego się zwrotu kwot wyłożonych na majątek drugiego, zwłaszcza w okresie długoletniego związku. (por. wyrok SN z dnia 5.10.2011 r. IV CSK 11/11).

 

Przynależność przedmiotów majątkowych nabywanych w konkubinacie i w małżeństwie

Podsumowując:

  • Bardzo trudno będzie mężowi wykazać, iż dokonał nakładu z majątku osobistego przed ślubem w ramach związku konkubenckiego.
  • Jeżeli przy zamianie mieszkań nie doszło do dopłaty na rzecz rodziców, to nie powstaje także roszczenie o rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na osobisty.
  • Co do mieszkania zakupionego przez Panią na kredyt po zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej – nie dostrzegam tutaj wkładu własnego męża. Proszę pamiętać, że od zniesienia wspólności ustawowej nie istnieje pojęcie majątku wspólnego. Tak więc spłata kredytu następować będzie z Pani majątku osobistego, zatem nie ma tutaj żadnego wkładu własnego małżonka.

 

W Pani sytuacji kwestią do ustalenia będzie więc:

  • skład i wartość majątku wspólnego (to, co nabyliście Państwo w małżeństwie),
  • rozliczenia sprzed zawarcia małżeństwa (ogromne trudności dowodowe męża).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII minus 5 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl