.
Mamy 12 290 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podział domu po rozpadzie konkubinatu

Autor: Kiecana Kamil • Opublikowane: 19.07.2021 • Zaktualizowane: 19.07.2021

Po rozpadzie konkubinatu jesteśmy w trakcie postępowania sądowego o zniesienie współwłasności, którą stanowi dom jednorodzinny wybudowany na działce stanowiącej od początku naszą współwłasność. Przedłożone do sądu dokumenty dowodzą, że udział konkubentów w finansowaniu budowy nie był równy (75/25). Jest on udokumentowany rachunkami i wpłatami z własnych kont. Zaproponowałem konkubinie spłatę w wysokości 25% wartości domu ustalonej przez biegłego sądowego. Czy sąd może dokonać innego podziału między nami, biorąc pod uwagę pozafinansowe czynniki, takie jak np. prowadzenie domu, gotowanie, pranie itp.?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podział domu po rozpadzie konkubinatu

Zasady rozliczeń między konkubentami

Konkubinat jest relacją nieuregulowaną w polskim porządku prawnym. Stąd analizy i badania tego tematu muszą być oparte głównie o orzecznictwo sądowe.

 

Powszechnie przyjmuje się, że do rozliczenia konkubinatu nie można stosować ani wprost, ani przez analogię przepisów z zakresu małżeńskich stosunków majątkowych (por. m.in. uchwałę z dnia 30 stycznia 1986 r., III CZP 79/85, OSNCP 1987, Nr 1, poz. 2 i wyrok z dnia 16 maja 2000 r., IV CKN 32/00, OSNC 2000, Nr 12, poz. 222). Rzeczy nabyte w czasie trwania nieformalnego związku nie stają się automatycznie przedmiotami objętymi współwłasnością. W przeciwieństwie bowiem do związku małżeńskiego oraz małżeńskiej wspólności ustawowej, w przypadku konkubinatu z samego faktu wspólnego pożycia stron, prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego nie wynika domniemanie  współwłasności (wspólności) poszczególnych rzeczy. Jedynie wykazanie nakładów poniesionych ze swojego majątku osobistego na rzecz majątku osobistego konkubenta może prowadzić do ich uwzględnienia, jako udziału we współwłasności wartości majątkowych (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 grudnia 2015 r. I SA/Op 455/15).

 

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa pogląd, iż właściwą podstawą prawną rozliczeń między konkubentami są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, chyba że szczególne okoliczności wskazują na istnienie innej podstawy prawnej tych rozliczeń (wyrok SN z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt V CSK 198/16, www.sn.pl, z powołaniem na liczne uprzednie orzecznictwo). Nie budzi też zastrzeżeń stanowisko, zgodnie z którym w przypadku rozliczeń konkubentów w odniesieniu do składników majątkowych, które nabyli na współwłasność, dokonanie podziału winno nastąpić w oparciu o przepisy o zniesieniu współwłasności (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt III CZP 70/96, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1998 r., sygn. akt I CKN 453/97, LEX nr 1102834).

 

Rozliczenia między konkubentami wymagają każdorazowo uwzględnienia konkretnych okoliczności sprawy oraz specyfiki wynikającej ze splotu stosunków osobisto-majątkowych, ukształtowanych w ramach danego związku (porównaj między innymi uchwały z dnia 30 września 1966 r., sygn. akt III PZP 28/66, OSNCP 1967/1/1, z dnia 30 stycznia 1970 r., sygn. akt III CZP 62/69, nie publ. z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt III CZP 70/96, OSNC 1996/11/145 oraz wyroki z dnia 26 czerwca 1974 r., sygn. akt III CRN 132/74, nie publ., z dnia 16 maja 2000 r., sygn. akt V CKN 32/00, OSNC 2000/12/222, z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt IV CSK 27/09 LEX nr 515447).

 

Przysporzenie w majątku konkubenta

Wskazane przez Pana pozafinansowe czynniki, takie jak prowadzenie domu, gotowanie, pranie itp. są trudne do wykazania w kontekście konkubinatu, jednak możliwe jest uznanie ich za przysporzenie w majątku konkubenta. Traktowane może być to np. jako umożliwienie konkubentowi rozwijania się zawodowo i powiększania swego majątku kosztem drugiej osoby pozostającej w domu. Sąd, rozpatrując kwestię wymienionych pozafinansowych czynników, które mogą być podniesione przez drugą stronę, może także powołać się na art. 5 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

 

„Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony”.

 

Sąd mógłby uznać, że zasady współżycia społecznego wskazują na brak podstaw żądania przez Pana uznania, że ma Pan większy udział w majątku, gdyż druga strona „poświęciła się” prowadząc dom czy ewentualnie wychowując dzieci.

 

Niestety są to kwestie ściśle do oceny sądu i nawet wydana w sprawie opinia biegłego nie jest dla sądu wiążąca. Jest to tylko jeden z argumentów i dowodów w całym postępowaniu. Sąd może zatem dokonać innego podziału i ustalić np. Państwa stosunek dla przykładu jako 50/50 lub 65/45.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 minus 5 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton