.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podwyższenie wynagrodzenia przez wykonawcę

Autor: Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 24.07.2013

Wykonawca zrealizował usługę polegającą na ulepszeniu i przebudowie mojego samochodu. Niestety przedstawiona mi na początku wycena usługi została dwukrotnie dość znacząco podwyższona. Za pierwszym razem zgodziłem się z nią, za drugim uznałem, że to już przesada. Wykonawca tłumaczył podwyżki niedokładnym oszacowaniem roboczogodzin i marży. Ja nie chcę zapłacić wynagrodzenia, które znacząco odbiega od początkowej wyceny, wykonawca nie chce oddać mi samochodu. Kto ma rację?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak to się mówi: umów należy dotrzymywać. To jest problem wykonawcy, że czegoś sobie dokładnie nie oszacował. Jeśli ma Pan ustalone wynagrodzenie na określonym poziomie – zakładam, że ryczałtowe – na podstawie wyliczeń wykonawcy i takie Pan akceptował, to wykonawca nie może ot, tak sobie zmieniać go bez Pana zgody.

 

Nie tego dotyczy pytanie, ale wyjdę poza jego zakres, aby dobrze zorientował się Pan w kwestiach prawnych. Otóż umowa, którą Pan zawarł z wykonawcą, to umowa nazwana – umowa o dzieło uregulowana w art. 627 i następnych Kodeksu cywilnego (K.c.). Poniżej podaję przepisy, które regulują kwestie związane z wynagrodzeniem wykonawcy z tego tytułu.

 

„Art. 628. § 1. Wysokość wynagrodzenia za wykonanie dzieła można określić przez wskazanie podstaw do jego ustalenia. Jeżeli strony nie określiły wysokości wynagrodzenia ani nie wskazały podstaw do jego ustalenia, poczytuje się w razie wątpliwości, że strony miały na myśli zwykłe wynagrodzenie za dzieło tego rodzaju. Jeżeli także w ten sposób nie da się ustalić wysokości wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające uzasadnionemu nakładowi pracy oraz innym nakładom przyjmującego zamówienie.

 

§ 2. Przepisy dotyczące sprzedaży według cen sztywnych, maksymalnych, minimalnych i wynikowych stosuje się odpowiednio.

 

Art. 629. Jeżeli strony określiły wynagrodzenie na podstawie zestawienia planowanych prac i przewidywanych kosztów (wynagrodzenie kosztorysowe), a w toku wykonywania dzieła zarządzenie właściwego organu państwowego zmieniło wysokość cen lub stawek obowiązujących dotychczas w obliczeniach kosztorysowych, każda ze stron może żądać odpowiedniej zmiany umówionego wynagrodzenia. Nie dotyczy to jednak należności uiszczonej za materiały lub robociznę przed zmianą cen lub stawek.

 

Art. 630. § 1. Jeżeli w toku wykonywania dzieła zajdzie konieczność przeprowadzenia prac, które nie były przewidziane w zestawieniu prac planowanych będących podstawą obliczenia wynagrodzenia kosztorysowego, a zestawienie sporządził zamawiający, przyjmujący zamówienie może żądać odpowiedniego podwyższenia umówionego wynagrodzenia. Jeżeli zestawienie planowanych prac sporządził przyjmujący zamówienie, może on żądać podwyższenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy mimo zachowania należytej staranności nie mógł przewidzieć konieczności prac dodatkowych.

 

§ 2. Przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, jeżeli wykonał prace dodatkowe bez uzyskania zgody zamawiającego”.

 

Ostatni przepis nie ma jednak zastosowania, bo – z tego co Pan opisał w stanie faktycznym – nie miały miejsca prace dodatkowe, a po prostu wykonawca nie umiał sobie należycie oszacować czasu pracy.

 

„Art. 631. Gdyby w wypadkach przewidzianych w dwóch artykułach poprzedzających zaszła konieczność znacznego podwyższenia wynagrodzenia kosztorysowego, zamawiający może od umowy odstąpić, powinien jednak uczynić to niezwłocznie i zapłacić przyjmującemu zamówienie odpowiednią część umówionego wynagrodzenia.

 

Art. 632. § 1. Jeżeli strony umówiły się o wynagrodzenie ryczałtowe, przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac.

 

§ 2. Jeżeli jednak wskutek zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć, wykonanie dzieła groziłoby przyjmującemu zamówienie rażącą stratą, sąd może podwyższyć ryczałt lub rozwiązać umowę”.

 

Kwestia, jakiego rodzaju wynagrodzenie zostanie wypłacone, zostało przewidziane. Wyjaśnię precyzyjnie, że wynagrodzenie kosztorysowe dotyczy dzieł o bardziej złożonej kalkulacji kosztów, która przyjmuje formalną postać tzw. kosztorysu. Kosztorys jest pisemnym zestawieniem potrzebnych do wykonania dzieła materiałów i nakładów pracy wraz z podaniem ich cen jednostkowych (zob. S. Buczkowski [w:] System prawa cywilnego, t. 3, cz. 2, s. 436; Z. Radwański, J. Panowicz-Lipska, Zobowiązania, 2008, s. 173; A. Kidyba, Prawo handlowe, 2006, s. 825; A. Zimny, Umowa o dzieło, s. 20; R. Zygmunt, Kosztorysowanie robót budowlanych, „Wspólnota”, 2006, nr 27). Kosztorys sporządzany jest najczęściej przed zawarciem umowy przez przyjmującego zamówienie i jest istotnym elementem jego oferty. Wraz z zawarciem umowy kosztorys staje się jej integralnym elementem. Typowy kosztorys, inaczej niż ryczałt (zob. uwagi do art. 632 K.c.), nie ma charakteru ostatecznego, wiążącego dla stron. Stanowi orientacyjny preliminarz przewidywanych kosztów (zob. A. Brzozowski [w:] System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 344-345; K. Kołakowski [w:] G. Bieniek, Komentarz, t. 2, 2006, s. 178). Wynagrodzenie ryczałtowe to określane z góry, bez przeprowadzania szczegółowej analizy kosztów wytwarzania dzieła, wynagrodzenie za całość dzieła w jednej sumie pieniężnej lub wartości globalnej (zob. S. Buczkowski [w:] System, t. 3, cz. 2, s. 435; A. Brzozowski [w:] System, t. 7, 2004, s. 344; A. Kidyba, Prawo, 2006, s. 825; K. Kołakowski [w:] G. Bieniek, Komentarz, t. 2, 2006, s. 180; A. Zimny, Umowa, s. 21).

 

Niezależnie jednak od tego, jakie byłoby to wynagrodzenie, wykonawca nie może go sobie ustalić ot, tak sobie, bo czegoś dokładnie sobie nie oszacował. Nie miał Pan – jak zakładam – kosztorysu wręczonego z całą listą materiałów itd., ale zapewne podano Panu jedną kwotę  wynagrodzenia ryczałtowego. Ale nawet gdyby było to wynagrodzenie kosztorysowe, to zła wycena roboczogodzin nie jest pracą dodatkową.

 

Odpowiadając zaś na Pana pytanie o możliwość zatrzymania auta, wyjaśniam, że taką instytucję ustawodawca przewidział np. w art. 461 K.c., stanowiąc, że:

 

„§ 1. Zobowiązany do wydania cudzej rzeczy może ją zatrzymać aż do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przysługujących mu roszczeń o zwrot nakładów na rzecz oraz roszczeń o naprawienie szkody przez rzecz wyrządzonej (prawo zatrzymania).

 

§ 2. Przepisu powyższego nie stosuje się, gdy obowiązek wydania rzeczy wynika z czynu niedozwolonego albo gdy chodzi o zwrot rzeczy wynajętych, wydzierżawionych lub użyczonych”.

 

Nadto w art. 496 K.c. ustawodawca postanowił, że: „jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot”. Ale i taka sytuacja w Pana przypadku nie zachodzi, gdyż żadna ze stron od umowy nie odstąpiła, wręcz przeciwnie – wykonawca pracę z umowy wykonał. Dodam tylko, że przepis ten stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej.

 

Oczywiście prawo zatrzymania może wynikać także z umowy (umowne prawo zatrzymania) i wówczas strony mogą w sposób odmienny ustalić przesłanki zastosowania tego prawa, szerzej zakreślając granice jego zastosowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z 29 listopada 1991 r., III CZP 124/91, OSP 1992). Podejrzewam jednak, że takiego uprawnienia nie zastrzegł sobie Pana wykonawca w umowie, bo to raczej rzadkość.

 

Tym samym wykonawca nie poczynił żadnych nakładów na Pana rzecz, ale jedynie wykonał zleconą mu usługę. Przez nakłady w rozumieniu art. 226 K.c. należy uznać dobrowolne użycie własnych dóbr majątkowych na rzecz innej osoby (właściciela rzeczy). Nakładami są więc wszelkie inwestycje utrzymujące rzecz w należytym stanie lub ulepszające ją, poczynione niezależnie od woli właściciela rzeczy. Ta cecha odróżnia nakłady od świadczeń, które są zachowaniem dłużnika spełnionym na poczet długu, zgodnie z treścią zobowiązania (wyrok SN z 15 maja 2001 r., I CKN 354/00, LEX nr 52670).

 

Jak przyjmuje się w orzecznictwie, nakładem w rozumieniu art. 461 § 1 K.c. nie jest wynagrodzenie za naprawę samochodu (wyrok SN z 23 listopada 1998 r., II CKN 561/98, LEX nr 319231). Podobną ocenę sformułowano w odniesieniu do wydatków na pokrycie części wkładu budowlanego (wyrok SN z 13 stycznia 2006 r., III CSK 5/05, LEX nr 191157). Również cena nabycia nie jest nakładem na rzecz (wyrok SN z 11 października 1990 r., III CZP 58/90, OSNC 1991, nr 5-6, poz. 57).

 

Proszę zatem zwrócić się do wykonawcy z kategorycznym żądaniem wydania Panu samochodu z zagrożeniem, że jeśli tego nie uczyni, narażony będzie na odpowiedzialność cywilną odszkodowawczą wobec Pana i że wytoczy mu Pan powództwo o wydanie rzeczy na podstawie art. 222 K.c. Dodatkowo wykonawca poniesie odpowiedzialność karną, albowiem zabór mienia jest penalizowany przez art. 278 Kodeksu karnego, a Pan złoży przeciwko niemu zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 + 1 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »