.
Mamy 12 842 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem prawny i szukasz pomocy?
Kliknij TUTAJ i opisz nam swój problem w formularzu.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podwyższenie renty osobie poszkodowanej w wypadku

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 26.10.2012

8 lat temu spowodowałem wypadek. Musiałem zapłacić poszkodowanej osobie jednorazowe odszkodowanie i odtąd płacę jej też rentę 300 zł miesięcznie. Wiem, że osoba ta chce obecnie wnieść sprawę o podwyższenie renty. Tymczasem ja mało zarabiam, mam dwoje dzieci, utrzymuję rodzinę. Czy faktycznie sąd może zasądzić podwyższenie renty na rzecz poszkodowanej? Co robić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z przekazanych informacji wynika, iż jest Pan zobowiązany do zapłaty na rzecz poszkodowanej renty w wysokości 30 zł miesięcznie, ustalonej w postępowaniu sądowym 8 lat temu.

 

Renta, którą płaci Pan na rzecz poszkodowanej, jest rentą, o której mowa w art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem „jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty”. Renta zatem może być przyznana z tytułu:

 

  • utraty całkowitej lub częściowej zdolności do pracy zarobkowej poszkodowanego,
  • zwiększenia się wydatków lub
  • zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość.

 

Na skutek wypadku poszkodowanego przysługują następujące świadczenia:

 

Zadośćuczynienie za krzywdę, tj. cierpienia psychicznego wywołane rozstrojem zdrowia, uszkodzeniem ciała (tzw. szkody moralne) – art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego: „w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia”.

 

Odszkodowanie – stanowiące rekompensatę za już poniesione wydatki. Zgodnie z art. 444 § 1 „w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszy leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszy przygotowania do innego zawodu”.

 

Renta – obejmuje ona wydatki na przyszłość, wydatki stałe, które będzie ponosił poszkodowany lub też równowartość utraconych zarobków poszkodowanego. Istotą renty jest więc to, iż jest to świadczenie okresowe, wypłacane zwykle co miesiąc, które ma zrekompensować poszkodowanemu stale i periodyczne wydatki (np. wydatki na leki, wydatki na rehabilitację, opiekę) oraz zrekompensować utratę stałych i periodycznych świadczeń (np. wynagrodzenie za pracę). Dlatego jest to tzw. renta wyrównawcza – ma ona wyrównać warunki finansowe życia poszkodowanego, tj. doprowadzić go do takiego stanu (oczywiście pod względem finansowym), w jakim znajdowałby się, gdyby nie wyrządzono mu szkody. Rentę taką można orzec w każdym z trzech przypadków:

 

  1. utrata przez poszkodowanego całkowicie lub częściowo zdolności do pracy zarobkowej – wysokość renty stanowi równowartość utraconych zarobków pozwanego pomniejszona o świadczenia publicznoprawne(np. rentę inwalidzką z ZUS, emeryturę;
  2. zwiększenie się potrzeb poszkodowanego –np. konieczność ponoszenia wydatków na opiekę lekarską, opiekę pielęgniarską, leki, dojazdy do lekarza;
  3. zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość –sytuacja, gdy poszkodowany miał perspektywy, które załamały się i nie mogą zostać zrealizowane w wyniku szkody (dotyczy to przede wszystkim osób, które jeszcze nie rozpoczęły pracy zarobkowej, np. student, który miał szanse na dobrze zapowiadającą się karierę, ale miał wypadek i nie będzie mógł np. pracować).

 

W wyroku sąd zwykle nie określa granicy czasowej renty. W związku z tym rentę pozwany musi płacić cały czas. Zgodnie z art. 907 § 2 „jeżeli obowiązek płaceni renty wynika z ustawy, każda ze stron może w razie zmiany stosunków żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty, chociażby wysokość renty i czas jej trwania były ustalone w orzeczeniu sądowym”. Właśnie o takie żądanie tutaj chodzi. Przesłanką żądania zmiany wysokości renty (zwykle do podwyższenia renty) jest zmiana okoliczności. Przykładowo: jeśli osoba pracowała na stanowisku inspektora i zarabiała 2000 zł, to wysokość renty za utracone zarobki równa się 2000 zł (np. otrzymuje 1000 zł z ZUS, czyli do wyrównania jest 1000 zł). Natomiast jeśli pensja na tym stanowisku zostanie podwyższona do 2500 zł, a świadczenie z ZUS zostaje takie samo, to renta powinna zostać podwyższona o 500 zł do 1500 zł (bo renta ma przywrócić poszkodowanego do – posługując się terminologią używaną w prawie niemieckim – „takiego stanu, w jakim stałby, gdyby mu szkody nie wyrządzono”).

 

Tak więc podsumowując – poszkodowana może domagać się podwyższenia renty, jeśli wykażę zmianę okoliczności. Przy czym od razu wskażę, że chodzi tutaj o okoliczności leżące po stronie przede wszystkim poszkodowanego, a nie sprawcy (choć sąd oczywiście także będzie je brał pod uwagę). Jakie okoliczności bierzemy pod uwagę przy podwyższeniu renty? Są to:

 

  • Wzrost zarobków, które mogłaby osiągnąć poszkodowana, gdyby pracowała.
  • Wzrost potrzeb, np. wzrost kosztów opieki. Stawka za godzinę opieki profesjonalnych opiekunek w MOPS wynosi ok. 10-15 zł/godzinę.Nawet, jeśli poszkodowaną opiekuje się najbliższa osoba, to koszty podlegają zwrotowi

 

„Korzystanie z pomocy innej osoby i związane z tym koszty stanowią koszty leczenia w rozumieniu art. 444 § 1 kc. Legitymacja czynna w zakresie żądania zwrotu tych kosztów przysługuje poszkodowanemu, niezależnie od tego, kto sprawuje nad nim opiekę” (wyrok Sądu Najwyższego z 15.02.2007 r., sygn. akt II CSK 474/06).

 

„Prawo poszkodowanego do ekwiwalentu z tytułu zwiększonych potrzeb, polegających na konieczności korzystania z opieki osób trzecich, nie jest uzależnione od wykazania że poszkodowany efektywnie wydał odpowiednie kwoty na koszty opieki, w szczególności wówczas, gdy nad poszkodowanym opiekę sprawowali jego domownicy” (G. Bieniek, Komentarz do Kodeksu cywilnego, Księga trzecia, Zobowiązania, Warszawa 2003, t. I, wyd. 6, Lexis Nexis, s. 425).

 

„Pod rządzami kc nadal jest aktualna wyrażona w orzecznictwie SN wykładnia art. 161 §1 kodeksu zobowiązań, że prawo poszkodowanego z wypadku przy pracy do ekwiwalentu z tytułu zwiększonych potrzeb, nie jest uzależnione od wykazania, iż poszkodowany efektywnie wydał odpowiednie kwoty na koszty opieki. Okoliczność zaś, że opiekę nad niedołężnym poszkodowanym sprawowali jego domownicy (żona lub córka) nie pozbawia go prawa żądania zwiększonej z tego tytułu renty uzupełniającej, oparte na przepisie art. 161 §2 k.z., podobnie jak nie powoduje utraty praw do renty uzupełniającej za okres ubiegły fakt, że poszkodowany pozostawał w tym czasie na utrzymaniu rodziny” (wyrok Sądu Najwyższego IPiUS z 04.03.1969 r., sygn. akt I PR 28/69, OSNCP 1969/12, poz. 229, Lex Polonica Nr 300827)

 

„Nie stanowi okoliczności przemawiającej przeciwko przyznaniu poszkodowanemu renty z omawianego obecnie tytułu to, że jego dochody pozwalają mu bez większego uszczerbku dla siebie i dla swojej rodziny na pokrywanie owych dodatkowych wydatków. Bez znaczenia pozostaje także i to, że dodatkową opiekę mogą i chcą zapewnić, na nieodpłatnych zasadach, osoby bliskie poszkodowanemu. Zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą SN, przyznanie renty z rozważanego obecnie tytułu nie jest bowiem uzależnione od wykazania, że poszkodowany rzeczywiście ponosi ciężary finansowe związane z koniecznością zaspokajania dodatkowych potrzeb” [A. Śmieja (w:) System prawa prywatnego, Tom 6 – Prawo zobowiązań – część ogólna, red. tomu Adam Olejniczak, rozdział III, § 28, II. 3.d).

 

Identyczne stanowisko zostało wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 11.03.1976 r., sygn. akt IV CR 50/76, OSN 1977, Nr 1, poz. 11, z aprobującą glosą J. Rezlera, NP. 1979, Nr 6, poz. 964. W pełni akceptowane jest także w orzecznictwie sądów niższych instancji (np. postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi o sygn. akt II C 1436/08 z 02.12.2009 r., gdzie Sąd zabezpieczył roszczenie powoda w zakresie kosztów opieki, którą sprawowała siostra).

 

Akcentuje się:

 

  • wzrost kosztów wizyt lekarskich;
  • pogorszenie stanu zdrowia;
  • wzrost kosztów utrzymania (np. udokumentowany rachunkami za telefon, sanatorium, lekarza, energię, czynsz, Internet);
  • okolicznością przemawiającą za podwyższeniem renty może być też inflacja (istotny spadek siły nabywczej pieniądza – uchwała Sądu Najwyższego z 28.10.1993 r., sygn. akt III CZP 142/93, OSNC 1994/4/82).

 

Generalnie, sprawy dotyczące podwyższenia renty polegają na gruntownej analizie stanu faktycznego. Zawsze należy bardzo dokładnie przeanalizować, czy faktycznie nastąpił wzrost potrzeb, wzrost wydatków, zmiana widoków na przyszłość. Ważna jest analiza materiału dowodowego, dokumentacji lekarskiej, zeznań świadków, rachunków przedstawionych przez poszkodowanego. Więc ważne jest to, jaki materiał dowodowy przedstawi poszkodowany. Dodam, że prowadzenie spraw o podwyższenie renty wymaga fachowej wiedzy, gdyż przede wszystkim trzeba wykazać wzrost wydatków, potrzeb itd.

 

Tak naprawdę więc wszystko okaże się, gdy poszkodowana wniesie pozew do sądu. Pozew wraz z załącznikami otrzyma Pan w przesyłce z sądu na swój adres zamieszkania. Gdy taki pozew Pan otrzyma, dobrze byłoby, aby Pan zgłosił się do nas, przesłał pozew wraz ze wszystkimi załącznikami. Wtedy dokonam analizy pozwu i odpowiem, co należałoby zrobić.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 10 + 10 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl