Mamy 10 803 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podważenie ostatniej woli wyrażonej w testamencie

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 21.11.2019

Mam 31 lat. Moja mama rozwiodła się z ojcem, jak miałem 4 lata. Od tamtej pory nigdy ojca nie widziałem. Pamiętam, że lata temu ojciec pisał listy i było w nich coś o tym, że on majątek zapisał w testamencie komuś z rodziny. Nie pamiętam dokładnie. Czy w razie śmierci ojca, jeśli sporządził takowy testament, to jest to jego ostatnia wola i jest on nie do podważenia?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Fot. Fotolia

Podważenie ostatniej woli wyrażonej w testamencie

Podważenie testamentu obarczonego wadą

Testament można podważyć pod warunkiem, że jest obaczony wadą. Zgodnie z art. 945 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

 

  1. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
  2. pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
  3. pod wpływem groźby.

Ocena ważności testamentu

Podstawowym kryterium oceny ważności testamentu, jako czynności prawnej jest istnienie po stronie testatora woli testowania (łac. animus testandi). Brak tej woli przesądza o tym, że czynność prawna jednostronna na wypadek śmierci (testament) w ogóle nie została dokonana (nie zostało złożone oświadczenie woli). Cytowany wyżej przepis przewiduje trzy wady oświadczenia woli testatora: brak świadomości lub swobody przy składaniu oświadczenia woli, błąd oraz groźbę.

 

Stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli może być rozumiany tylko jako stan, w którym możliwość wolnego wyboru jest całkowicie wyłączona. W celu ustalenia stanu świadomości testatora w chwili sporządzenia testamentu z zasady przeprowadza się dowód z opinii biegłego, przy czym dowód ten przeprowadza się już po jego śmierci. Fakt śmierci nie stoi jednak na przeszkodzie przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego lub przesłuchania świadków. Jak słusznie wskazał sąd I instancji, powołując się na orzecznictwo Sadu Najwyższego (postanowienie z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt III CK 523/02 – za pośrednictwem Systemu Informacji Prawnej Lex), sugestia osób trzecich nie wyłącza swobody powzięcia decyzji. W przeciwnym wypadku niemal każde oświadczenie woli byłoby dotknięte wadą wskazaną w art. 945 § 1 pkt 1 Kodeksu cywilnego, rzadko bowiem człowiek działa zupełnie swobodnie.

Kiedy testament jest nieważny?

Nieważny jest również testament sporządzony pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu danej treści. Do przyjęcia, że testament został sporządzony pod wpływem błędu, nie ma znaczenia, czego błąd dotyczył, treści testamentu, czy też pobudek jego sporządzenia. Wystarczy, że w danych okolicznościach jest on subiektywnie istotny, czyli prowadzi do ustalenia, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu o określonej treści. Z tego też punktu widzenia nie ma znaczenia przyczyna powstania błędu, czy powstał on na skutek mylnego wyobrażenia testatora, czy działań osób trzecich. O tym, czy błąd spadkodawcy jest istotny, decyduje ocena konkretnego wypadku, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności, dokonywana wyłącznie w kategoriach subiektywnych spadkodawcy (błąd powinien stanowić przyczynę sprawczą sporządzenia testamentu).

Sporządzenie testamentu pod wpływem groźby

Również sporządzenie testamentu pod wpływem groźby prowadzi do nieważności testamentu. Groźba jako wada oświadczenia woli przy testamencie wystąpi wówczas, gdy po stronie testatora powstaje stan obawy, pod wpływem którego sporządza on testament, tj. składa określone oświadczenie woli, przy czym stan ten ma poważny, chociaż niekoniecznie wyłączny wpływ na decyzję testatora (A Kidyba, Komentarz do art. 945 Kodeksu cywilnego).

 

W innym wypadku testament jest ważny, a Panu przysługiwać będzie jedynie roszczenie o zachowek, które przysługuje w wysokości 1/2 udziału spadkowego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 + V =

»Podobne materiały

Ustalenie prawa do dziedziczenia gospodarstwa rolnego

Moi nieżyjący dziadkowie mieli czworo dzieci i byli właścicielami dużego gospodarstwa rolnego. Zostało ono przekazane najstarszemu synowi. Z czwórki rodzeństwa żyje tylko moja mama, czyli jego siostra, która ma obecnie 90 lat. Dziedziczący syn (czyli mój wuj) miał z nieformalnego związku (kobieta ta

Czy po siostrze dziedziczą potomkowie jej przyrodniego rodzeństwa?

Moja zmarła niedawno siostra nie zostawiła testamentu. W spadku pozostawiła wkład mieszkaniowy, bo mieszkania nie wykupiła na własność. Siostra nie miała rodziny, była panną. Obie byłyśmy dziećmi z drugiego małżeństwa mamy. Pozostałe, już nieżyjące rodzeństwo, pochodziło z pierwszego związku małżeńs

Co zrobić, aby cały spadek po dziadku przypadł babci?

Toczy się postępowanie spadkowe po zmarłym dziadku. Co należy zrobić, aby cały spadek przypadł babci?
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »