Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podważanie testamentu przez brata

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 18.08.2019

W lipcu 2017 r. wraz z rodzicami udałem się do notariusza w celu sporządzenia testamentu. Sporządzone zostały dwa akty notarialne: taty i mamy, w których rodzice powołują mnie do całego spadku jako jedyną osobę. U mamy w tym czasie zdiagnozowano nowotwór i to była główna przyczyna spisania testamentu. W październiku tego roku u mamy nastąpiły przerzuty i w konsekwencji mama zmarła. Mój brat po śmierci mamy chcę się domagać cześć spadku i podważyć testament, powołując się na to, że mama była nieświadoma, podpisując testament. Tata tak samo jak ja twierdzi, że to była tylko i wyłącznie wola mamy, żebym to ja dziedziczył całość, a nie on. Jakie prawa ma mój brat i o co może walczyć w sądzie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podważanie testamentu przez brata

Fot. Fotolia

Zasadniczo istnieje możliwość podważenia ważności testamentu, jeżeli zachodzi jedna z przesłanek z art. 945 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.). Mianowicie testament nie jest ważny, jeżeli został sporządzony:

 

  1. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli,
  2. pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści,
  3. pod wpływem groźby.

 

Zgodnie z art. 945 § 2 K.c.: „na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku”.

 

Z pytania wynika, że testament został sporządzony w formie aktu notarialnego. W tym miejscu trzeba zauważyć, że akt notarialny ma moc dokumentu urzędowego – art. 2 § 2 Prawa o notariacie stanowi, że czynności notarialne dokonane przez notariusza zgodnie z prawem mają charakter dokumentu urzędowego. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego – K.p.c.). Zaprzeczenie może nastąpić tylko w razie zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 252 K.p.c., tzn. strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić.

 

Należy też dodać, że forma aktu notarialnego daje podmiotowi dokonującemu danej czynności prawnej wysoki stopień pewności wywołania skutków prawnych zamierzonych przez niego. Sporządzenie dokumentu przez notariusza, który działa jako osoba zaufania publicznego (art. 2 § 1 Prawa o notariacie), powinno stanowić gwarancję zachowania wszystkich wymagań dotyczących dokonywanej czynności, zarówno odnoszących się do treści, jak i formy.

 

Ponadto z ustawy Prawo o notariacie wynika obowiązek notariusza czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne (art. 80 § 2).

 

Podsumowując, należy stwierdzić, że testament notarialny, podobnie jak każdy inny testament, może zostać podważony w przypadkach, gdy jest nieważny z mocy prawa. Takie sytuacje wymienia wspomniany wcześniej art. 945 § 1 K.c. Mając jednak na uwadze powyższe informacje, trzeba podkreślić, że żeby unieważnić testament notarialny, muszą zajść naprawdę szczególne okoliczności. Oczywiście nie jest to niemożliwe, ale w praktyce okazuje się bardzo trudne i rzadkie. Na osobie, która chce podważyć taki testament, ciąży bowiem (zgodnie z art. 6 K.c.) ciężar udowodnienia faktu, z którego osoba ta wywodzi skutki prawne.

 

Zatem Pana brat, starając się unieważnić testament, będzie musiał udowodnić przez sądem, że Pana mama sporządziła testament np. w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji. Będzie musiał powołać się przed sądem na naprawdę przekonujące dowody, jak np. zeznania świadków, lekarzy, orzeczenia lekarskie. Same jego twierdzenia, niepoparte żadnymi dowodami, są absolutnie niewystarczające.

 

Odrębną kwestią, którą należy poruszyć jest zachowek dla Pana brata. Skoro Pana mama powoła Pana jako swego jedynego spadkobiercę w testamencie do całości spadku po sobie, to Pana bratu będzie należał się zachowek, chyba że jeszcze za życia mamy otrzymał od niej darowiznę, która byłaby równa lub przewyższała kwotę należnego mu zachowku. Zachowek dla Pana brata będzie wynosił połowę tego co brat dziedziczyłby po Pana mamie, gdyby nie testament. Przyjmując, że brat w chwili śmierci Pana mamy był pełnoletni i zdolny do pracy należny mu zachowek wyniesie 1/6 (połowa z 1/3) liczony od spadku po mamie. W skład spadku po Pana mamie wszedł cały jej majątek osobisty i połowa majątku małżeńskiego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (1):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dwa minus trzy =

21.08.2019

Takie sprawy są najgorsze… Brat przeciw bratu.

Marek

»Podobne materiały

Swoboda w ustaleniu testamentu a majątek wspólny małżeński

Chciałbym sporządzić testament, ale nie wiem, czy mogę swobodnie dysponować moją częścią nieruchomości. Razem z mężem jesteśmy współwłaścicielami działki i domu, który na niej wybudowaliśmy. Czy w takiej sytuacji mąż i ja posiadamy po połowie udziałów i czy mogę swobodnie dysponować swoimi 50% mająt

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »