Mamy 10 708 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podstawowe zasady ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 17.12.2009

Autor wyjaśnia podstawowe zasady ewidencji i identyfikacji podatników i płatników ze wskazaniem na obowiązki jakie ciążą na podatnikach.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Na ogół nieznana podatnikom ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników nakłada na podatników rozmaite obowiązki i określa właściwość organów podatkowych. Nie chodzi tu tylko o nadanie podatnikowi numeru NIP, przykładowo wiele osób nie wie, iż wyjeżdżając z kraju, powinny właśnie na mocy tej ustawy zaktualizować swoje dane w rejestrach organów, składając druk NIP-3.

 

Wymieniona wyżej ustawa określa zasady ewidencji podatników, płatników podatków, a także płatników składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne, zasady i tryb nadawania numerów identyfikacji podatkowej oraz zasady posługiwania się tymi numerami.

 

Na mocy artykułu 2 ustawy, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu oraz otrzymują numery identyfikacji podatkowej, zwane dalej „NIP”. Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, a w szczególności zakłady (oddziały) osób prawnych oraz płatnicy podatków; podmioty te również otrzymują NIP. Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek na ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenia zdrowotne, zwane dalej „płatnikami składek ubezpieczeniowych”; podmioty te również otrzymują NIP (na wniosek podatnika naczelnik urzędu skarbowego, który wydał decyzję o nadaniu NIP, wydaje duplikat decyzji o nadaniu NIP).

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Właściwymi naczelnikami urzędów skarbowych są:

 

  1. dla podatników podatku od towarów i usług, niekorzystających ze zwolnienia od tego podatku – naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach podatku od towarów i usług;
  2. dla jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, korzystających ze zwolnienia od podatku od towarów i usług – naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę jednostki lub miejsce wykonywania działalności;
  3. dla pozostałych podatników:
    1. będących podatnikami podatku dochodowego – naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach tego podatku,
    2. niebędących podatnikami podatku dochodowego – naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika, a jeżeli podatnik nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w Polsce – naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście;
  4. dla płatników podatków oraz płatników składek ubezpieczeniowych, niebędących jednocześnie podatnikami, o których mowa w pkt 1-3 – naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę płatnika; w pozostałych przypadkach właściwym naczelnikiem urzędu skarbowego jest naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście.

 

Na dokonaniu zgłoszenia i uzyskaniu decyzji o nadaniu numeru NIP obowiązki podatnika się nie kończą. Podatnicy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego:

 

  1. Podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego – nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.
  2. Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych – nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych (podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, dla których płatnikiem jest organ emerytalny lub rentowy, mogą dokonać zgłoszenia aktualizacyjnego za pośrednictwem tego płatnika. Płatnik jest obowiązany przekazać zgłoszenie naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla podatnika w terminie 7 dni od dnia złożenia przez podatnika tego zgłoszenia.).
  3. Podatnicy będący wyłącznie podatnikami podatków stanowiących dochody budżetów gmin – wraz ze złożeniem pierwszej w roku podatkowym deklaracji podatkowej lub w terminie dokonania pierwszej w roku podatkowym wpłaty podatku.

 

Przedsiębiorcy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.

 

Nim podatnik uzna, że powyższe obowiązku są mało istotne, winien zapoznać się z sankcjami. Zgodnie z art. 81 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r. Nr 111 poz. 765) podatnik lub płatnik, który wbrew obowiązkowi:

 

  1. nie dokonuje w terminie zgłoszenia identyfikacyjnego albo aktualizacji objętych nim danych albo też podaje w nim dane niezgodne ze stanem rzeczywistym lub niepełne,
  2. dokonuje zgłoszenia więcej niż jeden raz,
  3. nie podaje numeru identyfikacji podatkowej lub podaje numer nieprawdziwy,

    podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

 

Warto pamiętać, iż tej samej karze podlega także ten podatnik, który wbrew obowiązkowi nie składa płatnikowi dostarczonego przez niego formularza zgłoszenia identyfikacyjnego.

 

Dokumentacja związana z nadaniem NIP oraz aktualizowaniem danych zawartych w zgłoszeniach identyfikacyjnych jest gromadzona i przechowywana w urzędach skarbowych – nie podlega przekazaniu do archiwów państwowych, a na wniosek zainteresowanego naczelnik urzędu skarbowego obowiązany jest do potwierdzenia faktu nadania NIP podmiotowi, który nim się posługuje. Zainteresowanym może być zarówno sam podatnik, którego potwierdzenie dotyczy, jak i osoba trzecia, mająca interes prawny w złożeniu wniosku.

 

Nie wolno zapominać, że NIP należy podawać na wszelkich dokumentach związanych z wykonywaniem zobowiązań podatkowych oraz niepodatkowych należności budżetowych, do których poboru obowiązane są organy podatkowe lub celne. W sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz niepodatkowych należności budżetowych podatnicy mają obowiązek podawać NIP na żądanie:

 

  1. organów administracji rządowej i samorządowej;
  2. organów kontroli skarbowej;
  3. przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli;
  4. banków;
  5. stron czynności cywilnoprawnych;
  6. płatników oraz inkasentów podatków i niepodatkowych należności budżetowych.

 

Płatnicy i inkasenci obowiązani są żądać od podatników podania NIP i przekazywać go organom podatkowym.

 

Reasumując, nie tylko podatnicy prowadzący działalność gospodarczą winni pamiętać o obowiązku aktualizacji swoich danych, gdy te się zmieniają, tak jak i pamiętać należy o prawidłowym posługiwaniu się swoim NIP.



Stan prawny obowiązujący na dzień 17.12.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »