Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podstawa opodatkowania w podatku od spadków i darowizn

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 04.09.2009

Autor omawia zasady ustalania podstawy opodatkowania w podatku od spadków i darowizn.

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Świadomość obowiązków podatkowych u podatników podatku od spadków i darowizn przede wszystkim dzięki zasobom internetowym jest z roku na rok większa. Cięgle jednak wiodącym problemem jest ustalenie prawidłowej podstawy opodatkowania.

 

Zgodnie z art. 7 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93 poz. 768) podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

 

Należy również pamiętać, że jeżeli spadkobierca i zapisobierca lub obdarowany został obciążony obowiązkiem wykonania polecenia lub zapisu, wartość obciążenia z tego tytułu stanowi ciężar spadku (zapisu) lub darowizny, o ile polecenie zostało wykonane.

 

Ustawodawca pozwala na zaliczenie do długów i ciężarów: kosztów leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku, kosztów pogrzebu spadkodawcy, łącznie z nagrobkiem, w takim zakresie, w jakim koszty te odpowiadają zwyczajom przyjętym w danym środowisku, jeżeli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy, z zasiłku pogrzebowego lub nie zostały zwrócone w innej formie, oraz kosztów postępowania spadkowego, wynagrodzenia wykonawcy testamentu, obowiązków wykonania zapisów i poleceń zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spadków.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Ważne z punktu widzenia prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania są także zasady stanowiące, że:

 

  • przy nabyciu w drodze zasiedzenia wyłącza się z podstawy opodatkowania wartość nakładów dokonanych na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia;
  • jeżeli budynek stanowiący część składową gruntu będącego przedmiotem nabycia został wzniesiony przez osobę nabywającą nieruchomość przez zasiedzenie, z podstawy opodatkowania wyłącza się wartość tego budynku;
  • przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.

 

W praktyce powyżej przedstawione regulacje stwarzają często problemy, przykładowo w przypadku obciążenia zapisem długo pozostawała niewyjaśniona kwestia techniczna rozliczenia tego obciążenia; wątpliwości rozwiało pismo z dnia 4 marca 2009 r. Ministerstwa Finansów (sygn. PL/LM/834/10/BNJ/09/PK-147), w którym w drodze zmiany udzielonej interpretacji wskazuje się, że: „W przypadku spadku obciążonego zapisem podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych pomniejszona o wartość obciążenia z tytułu zapisu; podatnik winien wykazać obciążenie spadku zapisem w zeznaniu podatkowym, co spowoduje brak potrzeby składania korekty zeznania podatkowego po wykonaniu zapisu”.

 

Równie problematyczna jest sprawa służebności ustanawianej na rzecz darczyńcy, przyjmuje się jednak za prawidłowe stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 3 stycznia 1994 r. przez Ministerstwo Finansów – Departament Podatków Bezpośrednich i Opłat (sygn. PO 7-M-8050-0407/93), iż:

 

„Wartość służebności podlega odliczeniu od wartości nieruchomości będącej przedmiotem darowizny jako ciężar tej darowizny, jeżeli obciąża nieruchomość w chwili dokonania darowizny. Natomiast w sytuacji, gdy w tym samym akcie notarialnym dochodzi do zawarcia umowy darowizny nieruchomości oraz ustanowienia służebności na rzecz darczyńcy, należy ustalić, czy ustanowienie służebności następuje na życzenie darczyńcy, czy też nie. W przypadku, gdy jest ono dokonywane na życzenie darczyńcy, służebność ta stanowić będzie ciężar darowizny. Natomiast w sytuacji, gdy do ustanowienia służebności dochodzi tylko w wyniku woli obdarowanego, nie można będzie uznać, iż stanowi ona ciężar darowizny podlegający odliczeniu.”

 

Zgodnie z wolą ustawodawcy wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość praw do wkładów oszczędnościowych – w wysokości tych wkładów. Za wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn uznaje się wartość określoną na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego, przy czym wartość jednostek uczestnictwa przyjmuje się w wysokości ustalonej przez fundusz inwestycyjny, zgodnie z przepisami ustawy o funduszach inwestycyjnych.

 

Należy pamiętać, iż zgodnie z art. 8 § 4, jeżeli nabywca nie określił wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych albo wartość określona przez niego nie odpowiada – według oceny naczelnika urzędu skarbowego – wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli nabywca, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca. Zasadę tą stosuje się odpowiednio, jeżeli kilku nabywców podało różne wartości tej samej rzeczy lub prawa majątkowego.

 

Podatnicy, gdy zajdzie już konieczność skorzystania z opinii biegłego, nie zgadzają się z dokonaną wyceną i żądają powołania kolejnego biegłego. Organ podatkowy, co zostało potwierdzone wyrokami sądów, nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu z opinii drugiego biegłego w każdym postępowaniu dotyczącym ustalenia wartości spadku. Dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii może nastąpić jedynie, gdy pierwsza opinia jest niewystarczająca lub nierzetelna, lecz nie zdaniem podatnika. Dopiero jeśli podatnik wykaże nierzetelność lub błędy w sporządzonej opinii może domagać się kolejnej opinii biegłego. Stanowisko takie znajdziemy m.in. w wyroku z dnia 24 listopada 2005 r. Naczelnego Sąd Administracyjnego w Warszawie (sygn. FSK 2661/04).

 

Warto w tym miejscu wspomnieć, iż ugruntowana jest teoria mówiąca, że koszty opinii biegłego dotkniętej wadami nie mogą obciążać podatnika, jeśli wady te były istotne i nie mogły zostać usunięte.

 

Sądy administracyjne starają się chronić podatników przed fiskusem, zaznaczając, gdy tylko jest to możliwe, że ustalenie rzeczywistej wartości przez organ nie powinno zmierzać do ustalenia tylko wyższej wartości. W wyroku z dnia 18 listopada 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. FSK 2599/04) wskazuje, że:

 

„Jeśli organ podatkowy podejmie postępowanie o ustalenie podatku od spadków i darowizn, w trybie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 1997 r. Nr 16 poz. 89 ze zm.), w związku z podejrzeniem, że wartość nabytych praw majątkowych podana przez podatnika jest niższa od jej wartości rynkowej to zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy obowiązany jest w toku postępowania ustalić rzeczywistą wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych, a nie tylko wyższą. (...) Wyprowadzenie z art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wniosku, że postępowanie podatkowe nie może być prowadzone w celu wyjaśnienia rzeczywistej rynkowej wartości przedmiotu darowizny, lecz tylko w celu podwyższenia wartości podanej przez stronę jest nieuprawnione i pozostaje w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i określoną w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podstawą opodatkowania.”

 

Reasumując, tylko prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania gwarantuje właściwe obliczenie podatku. Podatnicy skupiają się na ogół na tym, czy darowizna (spadek) podlega w ogóle opodatkowaniu, przez co zapominają często o przysługujących im odliczeniach (długach, ciężarach), które wpływają na zmniejszenie podatku do zapłaty.



Stan prawny obowiązujący na dzień 04.09.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 minus siedem =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »