.
Mamy 12 156 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podniesienie kapitału spółki

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 29.06.2012

Prowadzę jako osoba fizyczna firmę produkcyjną. Wykorzystuję własne budynki i tereny. Firma ma niespłacone kredyty, ale także duży zapas towarów i należności od odbiorców. Założyłem z trzema osobami spółkę z o.o. z minimalnym kapitałem, a teraz myślimy o podniesieniu kapitału spółki. Chcę wnieść aportem grunty i budynki wykorzystywane w działalności, a wspólnicy – środki pieniężne. Byłoby to chyba zwolnione z podatku dochodowego i VAT. Po tym wniesieniu pracownicy mojej firmy zostaliby przeniesieni do spółki. Za nowe środki spółka kupiłaby ode mnie środki trwałe itd. – resztę kapitału spółki. Za środki z kredytów, pożyczek wspólników i przychodów spółka kupiłaby ode mnie zapasy mojej firmy. Za to wszystko, jak rozumiem, zapłacę podatek dochodowy i VAT. Dochód uległby zmniejszeniu z tytułu możliwości odliczenia 50% straty z roku ubiegłego, straty powstałej na skutek przeceny zapasów, a także o wartość niezamortyzowanych środków trwałych.

Proszę o opinię, czy działania te są zgodne z przepisami i czy są optymalne pod względem podatkowym – jeśli nie, proszę o zaproponowanie działań prawidłowych lub lepszych sposobów na podniesienie kapitału spółki i kolejne planowane działania.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zaprezentowany mechanizm podniesienia kapitału spółki przez wprowadzenie składników Pana firmy do spółki z o.o. (już istniejącej) nie jest zabroniony przez prawo – a więc możliwy do zastosowania.

 

Do prowadzenia działalności wykorzystuje Pan własne budynki produkcyjne i grunty – i zostaną one wniesione do spółki z o.o. jako aport. Wykorzystana zostaje możliwość wniesienia aportów – majątku osobistego dotychczas wykorzystywanego do prowadzenia działalności jednoosobowej.

 

Podatku od czynności cywilnoprawnych nie da się uniknąć przy podnoszeniu kapitału spółki, jednak co do skutków w zakresie podatku VAT byłbym bardziej ostrożny, jeżeli w ramach prowadzonej działalności jest Pan podatnikiem VAT.

 

Czynność wniesienia aportu rodzi obowiązek podatkowy na gruncie podatku od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy wnoszącym wkład jest podatnik VAT (art. 15 ustawy o VAT). Ponadto od strony przedmiotowej wniesienie aportu będzie podlegało opodatkowaniu VAT, jeśli przedmiotem wkładu jest czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zwolnienie przedmiotowe jest niemożliwe do zastosowania ze względu fakt, iż przedmiotem aportu są działki budowlane, które opodatkowane są podstawową stawką VAT.

 

Podstawą opodatkowania VAT jest obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży – stanowiąca całość świadczenia należnego od zbywcy, pomniejszona o VAT (zgodnie z art. 29 ustawy VAT). W przypadku wniesienia aportu ciężko jednak mówić o kwocie należnej z tytułu sprzedaży jako takiej. Można byłoby przyjąć, że świadczeniem wzajemnym wspólnika wnoszącego aport będzie określona ilość udziałów o ustalonej wartości. Jednakże znaczący problem pojawia się, gdy istnieje rozbieżność cenowa pomiędzy wnoszonym wkładem a przekazywanymi w zamian udziałami. Organy podatkowe wskazują, że w takiej sytuacji za podstawę opodatkowania będzie uznana wartość rynkowa towarów lub usług, pomniejszona o kwotę podatku.

 

Moment powstania po stronie podatnika obowiązku zapłaty podatku VAT uzależniony jest od przedmiotu przeprowadzonej transakcji. W przypadku zbycia towaru obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zapłaty ustalonej kwoty pieniężnej. Ze względu na fakt, że przy czynności wniesienia aportu nie dochodzi do zapłaty jako takiej, należy poszukać innego analogicznego momentu dla powstania tego obowiązku.

 

Istnieje obawa, że nieruchomość zostanie potraktowana jako składnik Pana przedsiębiorstwa (działalności) i jako wykorzystywany dotychczas w działalności będzie uznany za towar, którego dostawa odbywa się w ramach tejże działalności.

 

Przepisy Kodeksu spółek handlowych nie określają zasad wyceny wkładów niepieniężnych wnoszonych do spółki z o.o. W art. 154 § 3 wymienionej ustawy określono jedynie, że udziały nie mogą być obejmowane poniżej ich wartości nominalnej. Możliwe jest jednak wydawanie udziałów o wartości nominalnej niższej niż wartość aportu. Istotne jest jednak, aby wartość aportu w chwili zawarcia umowy nie była nadmiernie wygórowana w porównaniu z rzeczywistą wartością rynkową. Jeżeli bowiem zostanie ona znacznie zawyżona w stosunku do ich wartości zbywczej, wspólnik, który wniósł taki wkład, oraz członkowie zarządu, którzy, wiedząc o tym, zgłosili spółkę do rejestru, zobowiązani są solidarnie wyrównać spółce brakującą wartość.

 

Organy podatkowe stoją na stanowisku, że to umowa powinna określać, czy wysokość udziałów obejmowanych w zamian za aport będzie odpowiadała wartości netto aportu, czy brutto.

 

W praktyce zazwyczaj strony ustalają, że udziały zostaną objęte w wysokości odpowiadającej wartości netto aportu, a VAT należny od tej transakcji, który wnoszący aport zobowiązany jest zapłacić do urzędu skarbowego, zostanie zwrócony mu przez otrzymującego aport. Ponieważ otrzymujący aport odliczy VAT z faktury dokumentującej tę transakcję, to ostatecznie VAT dla obu stron pozostanie neutralny. Takie rozliczenie aportu akceptują również organy podatkowe, np. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 11 maja 2011 r., nr IPPP1-443–251/11-2/BS; a także Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 4 kwietnia 2011 r., nr ITPP2/443-7b/11/MD.

 

Wniesienie składnika majątku (tu: nieruchomości) aportem powoduje u Pana jako wnoszącego powstanie przychodu z kapitałów pieniężnych. Jak bowiem stanowi art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. „nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną objętych w zamian za wkład niepieniężny”.

 

Przy wnoszeniu aportów do spółki mającej osobowość prawną opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód uzyskany z tytułu objęcia udziałów (akcji) w zamian za aport (w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część). Dochód ten oblicza się jako różnicę pomiędzy wartością nominalną objętych udziałów (akcji) a kosztami ich uzyskania (art. 30b ust. 2 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

 

Jeżeli prowadzi Pan podatkową księgę przychodów i rozchodów, a hale są środkiem trwałym, w księdze nie dokonuje Pan żadnych zapisów w związku z przekazaniem aportu. Jedynie w ewidencji środków trwałych powinien Pan odnotować datę przekazania składnika majątku aportem i zaprzestać dokonywania odpisów amortyzacyjnych (jeżeli składnik majątku przekazywany aportem podlegał amortyzacji).

 

Wniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa (bez np. wierzytelności) może zostać zakwestionowane przez urząd skarbiwy. W efekcie doprowadzić to może do uznania, że wnosi się aport w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. A skutki w zakresie podatku VAT mogą w tej sytuacji zniweczyć spodziewany rezultat.

 

Zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 5a pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), „jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”. Z powyższej definicji wynika, iż aby zespół składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki:

 

  1. istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
  2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
  3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
  4. zespół tych składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze.

 

Powyższe oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy których pomocy w przyszłości będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz pewnym zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką te składniki majątkowe odgrywały w funkcjonowaniu istniejącego przedsiębiorstwa.

 

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze organizacyjnej podatnika. Ocena ta musi być dokonywana według podstawowego kryterium, tj. ustalenia, jaką rolę składniki majątkowe i związane z nimi prawa materialne odgrywały w funkcjonowaniu dotychczasowego przedsiębiorstwa (na ile stanowiły wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

 

Wyodrębnienie finansowe oznacza sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów, oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W sytuacji wyodrębnienia finansowego możliwe jest oddzielenie finansów przedsiębiorstwa od finansów jego zorganizowanej części. Zorganizowana część przedsiębiorstwa jest w stanie samodzielnie prowadzić działalność i istnieć niezależnie od przedsiębiorstwa głównego. Nie musi to być postać oddziału samodzielnie rozliczającego się. Ważne natomiast jest, aby przenoszone należności i zobowiązania były wyodrębnione i dały się przyporządkować organizacyjnie i finansowo do wyodrębnionego majątku (tak, aby można było przejąć funkcje gospodarcze).

 

Odnośnie wyodrębnienia funkcjonalnego, kryterium to sprowadza się do ustalenia, czy wyodrębniona organizacyjnie całość jest w stanie przejąć zadania oraz samodzielnie funkcjonować na rynku. Nie budzi bowiem wątpliwości to, iż aby wydzielona część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych, musi ona posiadać potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot gospodarczy.

 

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wnioskodawca zamierza wnieść jako aport zespół składników wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo, niezbędnych do prowadzenia działalności transportowej i spedycyjnej z wyłączeniem odpowiadających im należności i zobowiązań. Z przedmiotu aportu zostaną wyłączone także nieruchomościktóre wnioskodawca zamierza wynająć w istotnej części spółce z o.o. otrzymującej aport.

 

W świetle przedstawionego przez wnioskodawcę zdarzenia przyszłego, należy stwierdzić, iż wymienione we wniosku składniki wydzielone z jego majątku, nie będą posiadały cech wymienionych w art. 5a pkt 4 ustawy, a zatem nie mieszczą się w pojęciu zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Z przedstawionego przez wnioskodawcę zdarzenia przyszłego wynika bowiem, że w ramach wyodrębnionej masy majątkowej służącej do wykonywania działalności transportowej i spedycyjnej nie zostaną przeniesione m.in. zobowiązania związane z tą działalnością.

 

Czynnościami (m.in. aport), których przedmiotem jest zorganizowana część przedsiębiorstwa, muszą być objęte bezwzględnie wszystkie elementy, które umożliwią kontynuowanie działalności gospodarczej. „Nie można więc uznać, że wnioskodawca wniesie jako aport zorganizowaną część przedsiębiorstwa, skoro nie wszystkie składniki zorganizowanej części przedsiębiorstwa będą stanowiły przedmiot aportu.

 

Wyłączenie więc z przedmiotu aportu istotnych elementów zorganizowanej części przedsiębiorstwa, tj. wskazanych we wniosku zobowiązań i należności, powoduje, że czynność tę należy uznać za aport sumy składników majątkowych i niemajątkowych, a nie aport zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu cytowanego art. 5a pkt 4 ustawy. Ustawodawca wskazał bowiem, że w sytuacji, gdy istnieją zobowiązania dotyczące zorganizowanej części przedsiębiorstwa, to w trakcie wyodrębnienia tej masy majątkowej z przedsiębiorstwa zobowiązania te powinny być wydzielone w pełnej wysokości i przyporządkowane zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Analogiczne postąpić należy z należnościami” (interpretacja z dnia 18 marca 2010 r., sygn. lTPB1/415-1015b/09/MR).

 

Dla uznania, iż wniesiona aportem będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa, aport ten winien obejmować wszystkie elementy, w tym należności i zobowiązania związane z wyodrębnioną częścią przedsiębiorstwa.

 

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – „opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku”. Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty, przy czym dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. (Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w ustawie.)

 

Kosztami uzyskania przychodu są zatem koszty faktycznie poniesione w celu uzyskania przychodu z wyjątkiem kosztów wymienionych w ustawie. Jednakże w ustawie zapisano również zasadę będącą rozwinięciem ust. 1, amianowicie art. 22 ust. 4 ustawy w którym przewidziano sytuacje umożliwiające potrącenie kosztów w roku podatkowym, którego dotyczą. Przepis ten stanowi, że „ustalając koszty uzyskania przychodów należy mieć na uwadze, iż kosztami uzyskania przychodów są te koszty, które dotyczą danego roku, to znaczy:

 

  1. koszty poniesione w danym roku i wiążące się z przychodami tego roku
  2. koszty poniesione w latach poprzednich, lecz dotyczące przychodów danego roku,
  3. koszty (ściśle określone co do rodzaju i kwoty), które zostały zarachowane, chociaż ich faktycznie jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku”.

 

Skutki aktualizacji wyceny wyrobów gotowych stanowiących zapasy staną się kosztami uzyskania przychodów dopiero w chwili ich sprzedaży. Odpisy wartości niechodliwych zapasów pomniejszą dochód do opodatkowania w roku podatkowym, w którym składniki te zostaną sprzedane.

 

A więc jest możliwość zmniejszenia dochodu przez aktualizację ceny zapasów, a tym samym zwiększenie kosztów uzyskania przychód przy ich zbyciu na rzecz spółki.

 

Jest to o tyle lepsze rozwiązanie (zbycie zapasów, materiałów), o ile spółka, dokonując zakupu, ma prawo do odliczenia podatku VAT.

 

W zakresie poszukiwania rozwiązania optymalnego, w oparciu o uzyskane dane można uznać rozwiązanie brane pod uwagę za właściwe. Analiza oparta jest tylko na przekazanych ogólnych informacjach.

 

Rozwiązanie zaprezentowane w pytaniu nie pozastawia urzędowi skarbowemu możliwości odmiennej interpretacji w zakresie opodatkowania (w przeciwieństwie do wnoszenia części przedsiębiorstwa lub całego przedsiębiorstwa).

 

W aktualnym stanie:

 

  • do spółki wniesione zostanie nieruchomość zabudowana,
  • pozostali wspólnicy wniosą środki pieniężne,
  • zaistnieje powiązanie osobowe pomiędzy Pana firmę a spółką (Pan jest przedsiębiorcą i wspólnikiem w spółce), dojdzie do zawarcia umowy sprzedaży pomiędzy Panem jako przedsiębiorcą a spółką – co nakazuje ostrożność w ustalaniu cen przy umowie, by nie odbiegały one od cen, jakie płacą inni kontrahenci,
  • Pan jako przedsiębiorca będzie uzyskiwał przychody pozwalające na regulowanie zobowiązań,
  • część dochodów będzie skompensowana stratami z lat ubiegłych
  • przy likwidacji działalności końcowy wykaz składników majątku będzie na „0”, w związku z tym nie ma potrzeby, aby składniki majątku pozostałe na dzień likwidacji działalności musiały być trzymane 6 lat, aby nie powstał dochód z ich zbycia.

 

Na pewno nie wchodzi w rachubę likwidacja i potem wnoszenie aportem pozostałego majątku. Wychodzi podatek VAT (w zasadzie nie do odzyskania), nie ma możliwości wykorzystania strat z działalności.

 

Zapewne z uwagi na istniejące zobowiązania kredytowe nie jest rozważana opcja wniesienia do spółki całego przedsiębiorstwa (wolne od VAT). W efekcie bowiem wymuszałoby to kolejne działania związane z przejęciem zobowiązań kredytowych, a ponieważ nie następuje przekształcenie, nie następuje też wyjście spółki w prawa Pana dotychczasowej firmy.

 

Wymagałoby to znalezienia źródła finansowania spłaty kredytu oraz uniemożliwiało wypracowanie zysku, z którego można byłoby potrącić straty z lat ubiegłych.

 

Jest to kuszące rozwiązanie. Pozwala ono bowiem na wybór innego rozwiązania niż zbywanie spółce swoich rzeczy i płacenie podatków.

 

Mógłby Pan zbyć udziały na rzecz wspólników za cenę równą ich wartości nominalnej i zapłacić tylko podatek PCC (2%) zamiast podatku dochodowego  (18% przy założeniu, że aport w całości pójdzie na kapitał zakładowy).

 

Osobiście rozważyłbym taką możliwość:

 

  • wniesienie do spółki aportem całego przedsiębiorstwa działalności gospodarczej (nie ma podatku VAT),
  • nie ma podatku dochodowego (wartość objętych udziałów równa jest wartości wnoszonego przedsiębiorstwa),
  • przejecie przez spółkę zobowiązań kredytowych,
  • szybko można zlikwidować działalność gospodarcza własną – a nawet trzeba,
  • zbycie przez Pana udziałów w spółce na rzecz wspólników– nie występuje podatek dochodowy (koszty zbycia oraz cena są rożne wartości nominalnej udziałów), nie ma podatku VAT.

 

Pozostałyby jednak straty i brak możliwości ich skompensowania.

 

A więc: czysta matematyka, a potem decyzja dotycząca podniesienia kapitału spółki.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 9 plus 2 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton