Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy pracodawca może sam wyznaczyć urlop pracownikowi?

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 15.11.2012

Pracuję w administracji. Czy pracodawca może sam ustalić w planie urlopów termin wykorzystania urlopu przez danego pracownika? Zastanawiam się, czy pracownik musi wykorzystać taki urlop. Dodam, że chodzi o urlop za bieżący rok.

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Na zadane przez Panią pytanie odpowiedź jest twierdząca. Pracodawca może ustalić w planie urlopów termin wykorzystania urlopu przez danego pracownika należny mu za rok bieżący. Nie oznacza to, że bezwzględnie nie ma możliwości przesunięcia terminu odbywanego urlopu, jednak zmiana ta wymaga akceptacji pracodawcy.

 

Zgodnie z treścią przepisu art. 163 § 1 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.) urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Planem urlopów nie obejmuje się urlopu udzielanego pracownikowi zgodnie z art. 1672 K.p. (chodzi o urlop na żądanie w wymiarze czterech dni rocznie; pracownik zgłasza chęć skorzystania z niego najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu). Plan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy (art. 163 § 2 K.p.). Plan urlopów służy nie tylko do wyznaczania terminów urlopów bieżących, ale również tych zaległych.

 

Kodeks pracy nie wymaga, aby plan urlopów obejmował cały rok kalendarzowy, dlatego też stosownie do potrzeb i okoliczności może on obejmować inne okresy roku kalendarzowego, np. kwartały czy półrocza. Jest to nawet bardziej pożądane rozwiązanie z uwagi na mniejsze szanse dezaktualizacji ustaleń w planie. Przed ustaleniem planu urlopów pracodawca powinien rozpatrzyć wnioski pracowników (niekoniecznie dla nich pozytywnie), co oznacza, że powinien zapytać przynajmniej o ich sugestie i indywidualne plany, zanim przedstawi ustalony plan urlopów. Z pewnością nie można zaaprobować działania polegającego na „zaskakiwaniu” pracowników planem z zupełnym pominięciem ich opinii. Od pracodawcy wymaga się, aby plan urlopów został opracowany z odpowiednim wyprzedzeniem, aby pracownicy mogli zapoznać się z nim przed nadejściem terminu jego obowiązywania.

 

Ustawodawca w pierwszej kolejności wskazał na powinność brania pod uwagę wniosków pracowniczych, a dopiero w następnej kolejności na konieczność zapewnienia normalnego toku pracy, lecz z kolejności tej nie należy wyprowadzać wniosku o nadrzędności potrzeb pracowników nad potrzebami pracodawcy (tak Z. Salwa (red.), Kodeks pracy. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2007, s. 608). Wskazuje ona jedynie na pewne następstwo czasowe, a mianowicie, że w pierwszej kolejności pracodawca powinien zwrócić się do pracowników o wskazanie ich preferencji co do terminów urlopów, a następnie skonfrontować je ze swoimi potrzebami w zakresie zapewnienia normalnego, niezakłóconego toku pracy. Zatrudnienie w administracji publicznej z natury rzeczy wymaga od pracowników większej dyspozycyjności i dyscypliny w celu niezakłóconego działania komórki, urzędu itd.

 

Jak wskazałam na wstępie, ustalenia zawarte w planie urlopowym nie mają waloru bezwzględnie obowiązującego i niezmiennego. Zgodnie z treścią przepisu art. 164 § 1 K.p. przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami. Choćby nawet pracownik złożył swój podpis na karcie urlopowej, nie oznacza to, iż w razie zajścia szczególnych okoliczności po swojej stronie nie może wystąpić do pracodawcy z wnioskiem (najlepiej w formie pisemnej) o przesunięcie terminu urlopu. W razie braku takich „ważnych przyczyn” przed nadejściem urlopu wypoczynkowego pracownik jest obowiązany wykorzystać urlop według planu urlopów. Ważnymi przyczynami są okoliczności, które uniemożliwiają pracownikowi wykorzystanie urlopu zgodnie z jego przeznaczeniem, którym jest przecież wypoczynek. Takimi przyczynami mogą być:

 

  • konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, sprawowania opieki nad dzieckiem,
  • niemożność wspólnego wykorzystania urlopu ze współmałżonkiem w związku z przesunięciem mu urlopu z przyczyn dotyczących pracodawcy,
  • odwołanie przez organizatora wczasów wskutek przyczyny losowej (do której można, w świetle ostatnich wydarzeń, zaliczyć niewypłacalność biura turystycznego),
  • niemożność opuszczenia miejsca zamieszkania w związku z klęską żywiołową itd.

 

Doniosłość przedstawionej przez pracownika przyczyny i zaistnienie owych „ważnych okoliczności” podlega ocenie pracodawcy. Nawet gdyby przytoczona we wniosku przyczyna była rzeczywiście doniosła, to i tak pracodawca bez żadnych konsekwencji może odmówić uwzględnienia wniosku pracownika. Ostateczna decyzja w sprawie przesunięcia urlopu zawsze należy zatem do pracodawcy, o czym świadczy sformułowanie zawarte w art. 164 § 1 K.p. „może nastąpić”.

 

Pracodawca ma także możliwość samodzielnie zmodyfikować plan urlopów, biorąc pod uwagę treść przepisu art. 164 § 2 K.p., a więc gdy zaistnieją szczególne potrzeby pracodawcy, gdy nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy. Powodem takiej decyzji mogą być jedynie okoliczności nieznane w czasie sporządzania planu urlopów. Kodeks pracy nie reguluje kwestii zwrotu kosztów przesunięcia urlopu wypoczynkowego z przyczyn dotyczących pracodawcy. Należy to uznać za lukę w prawie, którą trzeba wypełnić w drodze analogii przez odpowiednie zastosowanie art. 167 § 2 K.p., a więc pracodawca jest obowiązany w tym przypadku pokryć koszty poniesione przez pracownika, pozostające jedynie w bezpośrednim związku z przeniesieniem terminu urlopu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • siedem + III =

»Podobne materiały

Zmuszanie pracownika do pójścia na urlop wypoczynkowy

Jestem sekretarką, obecnie zastępuję koleżankę w sekretariacie. Przełożony poinformował mnie, że wybiera się na urlop i chce mnie w tym czasie także wysłać na przymusowy urlop wypoczynkowy. Jak się dowiedziałam, jego sekretarka zawsze przebywa na urlopie wtedy co on – jest u nas takie niepisan

 

Urlop radcy prawnego

Radca prawny pracuje na pełny etat (40 godzin tygodniowo): częściowo w siedzibie firmy (poniedziałki i środy po 8 godzin), a częściowo poza siedzibą (wtorki, czwartki, piątki, również po 8 godzin). Radca złożył wniosek o udzielenie jednego dnia urlopu (w poniedziałek). Rozumiem, że należy

 

Niezłożenie wniosku o urlop wychowawczy a zwolnienie

Moja pracownica do października była na urlopie macierzyńskim; telefonicznie uzgodniła ze mną, że bezpośrednio po nim pójdzie na urlop wychowawczy, ale do tej pory nie złożyła o niego wniosku, choć minął już kwartał. Czy taką osobę można zwolnić, a jeśli tak – na jakiej podstawie?  

 

Urlop dla poratowania zdrowia a nieodpłatna praca

Jestem nauczycielką wychowania przedszkolnego. Od początku obecnego roku szkolnego przebywam na urlopie dla poratowania zdrowia. Obecnie moje dziecko zakłada działalność gospodarczą – mały lokal gastronomiczny. Chciałabym legalnie przebywać w tym lokalu i pomagać. Wówczas muszę podobno opłacić

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »