Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pieniądze ze sprzedaży udziałów w spółce z o.o. na wspólnym rachunku małżonków

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 28.02.2020

Posiadam z żoną wspólne konto w banku. W przyszłości zamierzam sprzedać udziały w spółce z o.o. i przelać pieniądze na to konto. Czy żona musi składać jakieś oświadczenia w US, czy możemy wspólnie wydawać te pieniądze? Może jednak lepiej założyć nowe konto tylko na siebie. Proszę o wyjaśnienia!


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pieniądze ze sprzedaży udziałów w spółce z o.o. na wspólnym rachunku małżonków

Fot. Fotolia

Wspólny rachunek bankowy małżonków

Zakładam, że ma Pan na myśli rachunek wspólny (Pana i żony), nie zaś rachunek jednego z małżonków, do którego drugi z małżonków ma jedynie upoważnienie. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe:

 

„1. Posiadacz rachunku bankowego dysponuje swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku. W umowie z bankiem mogą być zawarte postanowienia ograniczające swobodę dysponowania tymi środkami.

2. Bank dokłada szczególnej staranności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przechowywanych środków pieniężnych.

 

Następnie według art. 51 Prawa bankowego – rachunek bankowy może być prowadzony dla kilku osób fizycznych, kilku jednostek samorządu terytorialnego albo stron umowy o współpracy w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r. poz. 613, ze zm.) – rachunek wspólny. Natomiast stosownie do art. 51a Prawa bankowego:

 

„W przypadku rachunku wspólnego prowadzonego dla osób fizycznych, o ile umowa rachunku bankowego nie stanowi inaczej:

1) każdy ze współposiadaczy rachunku może dysponować samodzielnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku;

2) każdy ze współposiadaczy rachunku może w każdym czasie wypowiedzieć umowę ze skutkiem dla pozostałych współposiadaczy.”

 

Powyższy przepis określa status rachunku wspólnego prowadzonego dla osób fizycznych. Taki rachunek jest tzw. rachunkiem wspólnym rozłącznym, a więc każdy z jego współposiadaczy może dysponować samodzielnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku, a także może w każdym czasie wypowiedzieć umowę ze skutkiem dla pozostałych współposiadaczy. Przyjęto zatem, że każda osoba fizyczna, o ile jest współposiadaczem rachunku wspólnego, korzysta z uprawnień posiadacza rachunku, które wynikają z istoty danego rodzaju rachunku, np. oszczędnościowego, rozliczeniowego. Każdy ze współposiadaczy rachunku może zatem samodzielnie (bez konieczności uzyskiwania zgody pozostałych) dokonywać wpłat lub wypłat oraz składać zlecenia przeprowadzenia rozliczeń.

 

Na rachunku wspólnym mogą być gromadzone środki pieniężne pochodzące z różnych źródeł. W szczególności mogą one pochodzić z majątku wspólnego współposiadaczy (np. małżonków) albo z majątku odrębnego każdego z nich. Kwestia pochodzenia środków pieniężnych z konkretnego źródła, a znajdujących się na rachunku wspólnym pozostaje dla banku całkowicie bez znaczenia. Środki te są własnością banku i stanowią jednolitą masę majątkową. Dlatego też w razie wezwania do spełnienia świadczenia ze strony któregokolwiek ze współposiadaczy bank zobowiązany jest świadczyć na jego rzecz, choćby nawet wiedział o tym, że w stosunku wewnętrznym (między współposiadaczami) dany współposiadacz nie ma uprawnień do sumy, której żąda albo którą dysponuje (np. w trybie polecenia przelewu). Obowiązujące w tym zakresie postanowienia ustawy mogą być odmiennie określone w umowie rachunku bankowego. Oznacza to możliwość np. ograniczenia dyspozycji środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku do przyjętego w umowie limitu kwotowego lub kwotowo-czasowego (nie więcej niż określona kwota w określonym przedziale czasowym), uzależnienia przeprowadzenia określonych rozliczeń od wcześniejszej akceptacji niektórych lub wszystkich współposiadaczy rachunku wspólnego.

 

Dowolne dysponowanie środkami na rachunku przez współposiadaczy

W skrajnym przypadku w umowie rachunku wspólnego mogą być zamieszczone postanowienia, które doprowadzą do zmiany jego charakteru z rachunku wspólnego rozłącznego na rachunek wspólny łączny. Może to jednak nastąpić wyłącznie w umowie rachunku wspólnego, a więc w umowie zawieranej między bankiem a współposiadaczami tego rachunku, a nie w drodze innej umowy zawieranej między współposiadaczami rachunku wspólnego.

 

Z postanowień art. 51a Prawa bankowego wynikają uprawnienia do samodzielnego dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku wspólnym, jak i decydowania o dalszym trwaniu stosunku prawnego rachunku bankowego (możliwość wypowiedzenia umowy).

 

Zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym – w przypadku prowadzenia przez bank jednego rachunku dla kilku osób (rachunku wspólnego) deponentem jest każda z tych osób w granicach określonych w umowie rachunku, a w przypadku braku postanowień umownych lub przepisów w tym zakresie – w częściach równych.

 

Jak więc wynika z powyższego, nie ulega wątpliwości, że prawna konstrukcja rachunku wspólnego wymaga jeszcze udoskonalenia.

 

Wspólność majątkowa w małżeństwie i udziały w spółce

Zaznacza Pan, że w przyszłości chce Pan sprzedać udziały w spółce z o.o. i przelać pieniądze na to wspólne konto. Nie wskazuje Pan jednak, czy w Państwa małżeństwie istnieje wspólność majątkowa, a jeżeli tak, to czy udziały zostały zakupione w trakcie trwania tej wspólności za środki pochodzące z majątku wspólnego, czy też osobistego. Zakładam więc, że udziały w spółce z o.o. zakupił Pan w trakcie trwania wspólności za środki pochodzące z majątku wspólnego. Pyta Pan, czy żona musi składać jakieś oświadczenia w urzędzie skarbowym oraz czy możecie Państwo wspólnie wydawać te pieniądze, czy też lepiej założyć nowe konto tylko na Pana.

 

Zgodnie z art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) – oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Na podstawie § 2 tegoż artykułu „z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji. Natomiast zgodnie z § 3 powyższego artykułu przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. W myśl art. 31 § 1 K.r.o. – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

 

Czy udziały w spółce z o.o. nabyte w trakcie trwania małżeństwa z majątku wspólnego stają się majątkiem wspólnym małżonków?

Na podstawie art. 183 zn. 1 Kodeksu spółek handlowych (K.s.h.) – umowa spółki może ograniczyć lub wyłączyć wstąpienie do spółki współmałżonka wspólnika w przypadku, gdy udział lub udziały są objęte wspólnością majątkową małżeńską.

 

To, czy udziały w spółce z o.o. nabyte w trakcie trwania małżeństwa z majątku wspólnego stają się majątkiem wspólnym małżonków, budziło w poprzednich latach kontrowersje w doktrynie. Próba rozstrzygnięcia tej kwestii pojawiła się w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20.05.1999 r., sygn. akt I CKN 1146/97, którego główna teza brzmiała – w wypadku nabycia przez małżonka ze środków pochodzących z majątku wspólnego, w drodze czynności prawnej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, wspólnikiem staje się tylko małżonek uczestniczący w tej czynności. W tymże wyroku Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że udziały nabyte w trakcie trwania małżeństwa stanowią wspólność majątkową (obecne nazewnictwo mówi o majątku wspólnym), gdyż stanowią one dorobek małżonków, którym m.in. są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej nie tylko przez oboje małżonków, ale i przez jedno z nich. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu przywołanego wyroku z 20.05.1999 r. wskazał, że udział nabyty przez jednego z małżonków ze środków pochodzących z majątku wspólnego należy do majątku wspólnego, jednakże wspólnikiem jest tylko jeden z nich – ten, który nabył bądź objął udziały we własnym imieniu. Sąd Najwyższy stwierdził, że uprawnienia majątkowe związane z udziałem przysługują obydwu małżonkom, korporacyjne zaś tylko jednemu z małżonków.

 

Obecnie jednak należy stanąć na stanowisku, że wartość udziałów w spółce, nabytych w trakcie trwania małżeństwa, stanowi majątek wspólny (pod warunkiem, że nie zostały nabyte w zamian za środki pochodzące z majątku odrębnego). Okoliczność tę potwierdzają kolejne orzeczenia Sądu Najwyższego. Według postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. II CSK 273/09 – udziały w spółce z o.o. nabyte przez jednego z małżonków za środki pochodzące z majątku wspólnego należą do tego majątku, jednakże wspólnikiem jest tylko ten małżonek, który jest stroną czynności prawnej stanowiącej podstawę nabycia udziałów. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tegoż postanowienia stwierdził, że jest to konsekwencją treści przepisu art. 31 § 1 K.r.o., w myśl którego przedmioty nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich należą do majątku wspólnego.

 

Pieniądze ze sprzedaży udziałów zdeponowane na wspólnym koncie nie są darowizną

Podsumowując, stanąć należy na stanowisku, że wartość udziałów w spółce z o.o., w której uprawnienia korporacyjne (np. prawo głosu) posiada Pan jako udziałowiec, stanowią majątek wspólny. Nie ma więc moim zdaniem znaczenia (przyjmując wszystkie powyższe założenia), że kwota uzyskana z ich sprzedaży zostanie przekazana na Państwa rachunek wspólny. Nie będzie to więc darowizna na rzecz Pana żony, gdyż udział ten stanowi również jej majątek wspólny. Wobec powyższego Pana żona nie musi składać oświadczeń w urzędzie skarbowym, na takiej samej zasadzie gdyby przykładowo sprzedał Pan jakiś inny przedmiot należący do majątku wspólnego, czy też przekazał żonie środki z Pana wynagrodzenia za pracę, które wprawdzie wpływają na Pana rachunek, ale stanowią majątek wspólny. Oczywiście jeżeli obawia się Pan, że żona środki te pobierze wbrew Pana woli, może Pan równie dobrze przelać je na swój rachunek osobisty. Nie zmieni to jednak ich pochodzenia – dalej będą majątkiem wspólnym.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 10 plus V =

»Podobne materiały

Spłata poręczonego kredytu

Dwa lata temu poręczyłam kredyt znajomemu. Był też drugi poręczyciel. Znajomy od roku przestał spłacać kredyt i niestety po pisemnych upomnieniach z banku raty spłacam ja. Drugi poręczyciel uchyla się od tego obowiązku. Jak mogę żądać solidarnej spłaty i odzyskać swoją część wpłaconych środków?

 

Wystawienie weksla in blanco i oprocentowanie sumy wekslowej

Czy wystawiając weksel in blanco, bank ma obowiązek policzyć jakiś procent od sumy znajdującej się na wekslu? Jeśli tak, to jaki?

 

Jak znieść zastaw rejestrowy na samochód?

Jak znieść zastaw rejestrowy na samochód?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »