Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ostatnia wola zmarłej w sprawie mieszkania

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 16.10.2020

W maju tego roku zmarła moja mama, zostawiając mieszkanie własnościowe, w którym jestem zameldowana. Mieszkam i ponoszę koszty od 1997 roku. Mama nie zostawiła testamentu, ale jej ostatnią wolą było, abym dożywotnio tu mieszkała i dopiero po mojej śmierci mieszkanie ma być sprzedane i podzielone na spadkobierców. Oprócz mnie jest jeszcze dwoje mojego rodzeństwa, którzy mają własne mieszkania. Potrzebuję pomocy w napisaniu pisma do sądu o przejęcie spadku po zmarłej mamie - czy może inaczej trzeba to określić? Jak doprowadzić do spełnienia ostatniej woli zmarłej mamy wypowiedzianego przed śmiercią?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ostatnia wola zmarłej w sprawie mieszkania

Ostatnia wola przed śmiercią a testament

Jeżeli Pani mama nie zostawiła testamentu, gdzie wskazała swoją ostatnią wolę przekazania Pani nieruchomości, to niestety taka wola wypowiedziana – nienosząca znamion testamentu – jest w myśl przepisów nieważna i spadkobranie powinno nastąpić na podstawie ustawy – chyba że jest Pani zgodna z rodzeństwem co do przyznania spadku w całości dla Pani.

Dziedziczenie ustawowe spadku

Zgodnie bowiem z treścią art. 931 Kodeksu cywilnego:

 

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”.

 

Z uwagi na powyższe, jak Pan widzi, w pierwszej kolejności powołane do spadku są dzieci spadkodawcy i małżonek. Jeżeli drugiego małżonka nie ma, dzieci pozostają spadkobiercami ustawowymi, a wiec dziedziczą Państwo spadek po 1/3 udziału każdy. Z uwagi na to, iż nie odbyło się jeszcze żadne postępowanie spadkowe, w pierwszej kolejności, aby uporządkować Państwa sytuację, należy dokonać stwierdzenia nabycia spadku po mamie i w dalszej części zainicjować postępowanie o dział spadku, w którym sąd ustali majątek spadkowy, a także przyzna – zgodnie z Państwa wolą – cały udział w nieruchomości Pani lub podzieli nieruchomość stosownie do Państwa udziałów – wybór zależy od Państwa.

 

Takie postępowanie może zainicjować każdy ze spadkobierców. Zgodnie bowiem z treścią art. 1025 § 1 sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Stwierdzenie nabycia spadku następuje na wniosek i – co do zasady – w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Niemniej, zgodnie z art. 681 Kodeksu postępowania cywilnego, możliwe jest również stwierdzenie nabycia spadku w postępowaniu o dział spadku. Nie oznacza to jednak, że sąd działa wtedy z urzędu. Należy bowiem zgodzić się, że przeważnie wniosek o wszczęcie postępowania działowego zawiera także implicite wniosek o stwierdzenie nabycia spadku (zob. np.. W. Borysiak, w: Osajda, Komentarz KC, t. III, 2013, art. 1025 KC, Nt 54).

Ostatnia wola sprzed śmierci – postępowanie w trybie nieprocesowym

Rozważane postępowanie sądowe prowadzone jest na podstawie art. 669–6792 Kodeksu postępowania cywilnego w trybie nieprocesowym, przy czym sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy. Celem tego postępowania jest ustalenie wszystkich spadkobierców, którzy doszli do dziedziczenia (art. 677 § 1), oraz wskazanie zapisobierców windykacyjnych i przedmiotów im przypadających (art. 677 § 2). Uczestnikami postępowania o stwierdzenie nabycia spadku są wszystkie osoby, które mogą być uznane za zainteresowane – a więc Pani i Pani rodzeństwo.

 

Jak wynika natomiast z art. 510 § 1 zd. 1, zainteresowanym jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania. Taka osoba może brać udział w rozważanym postępowania na każdym jego etapie aż do chwili zakończenia postępowania w II instancji. Ponadto sąd powinien zawiadomić Skarb Państwa albo gminę ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na wystąpienie dziedziczenia ustawowego spadkobierców koniecznych (orz. SN z 28.1.1949 r., sygn. akt C 1089/48).

 

W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku wymienia się spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym przypadł spadek, a także wysokość przynależnych im udziałów spadkowych (art. 677 § 1 zd. 2). Rozważane orzeczenie powinno zatem dotyczyć całego spadku i wszystkich następców prawnych pod tytułem ogólnym zmarłego. Niedopuszczalne jest więc wskazanie w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku tylko niektórych spadkobierców (post. SN z 23.6.1967 r., sygn. akt III CR 104/67; uchw. SN z 2.4.1982 r., sygn. akt III CZP 8/82), jak i uchylenie wspomnianego postanowienia jedynie w odniesieniu do części spadkobierców (post. SN z 28.4.1971 r., sygn. akt III CRN 508/70).

Mieszkanie dla córki – spełnienie ostatniej woli mamy przed śmiercią

Ważne jest także, iż takie postepowanie może odbyć się w sądzie lub przed notariuszem. Po prawomocnym uzyskaniu postanowienia mogą Państwo w dalszej kolejności dokonać działu masy spadkowej, a także określenia tejże masy. Jeżeli chcą Państwo, aby nieruchomość przypadła Pani, to właśnie w ramach postępowania o dział spadku należy niniejsze inicjować. Postępowanie tak samo jak pierwszy etap może odbyć się przed sądem lub notariuszem – przed sądem jest tańsze, gdyż czynności notariusza związane są z opłatami notarialnymi, jednak takie postępowanie jest znacznie szybsze.

 

Podobnie sprawa wygląda przy pierwszym etapie postępowania – stwierdzenie nabycia spadku. Dział może nastąpić poprzez przyznanie jednemu spadkobiercy całości z obowiązkiem lub bez obowiązku spłaty pozostałych lub także sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji – co jest ostatecznością. Wniosek o dział spadku powinien złożyć przynajmniej jeden ze spadkobierców do sądu rejonowego właściwego miejscowo dla położenia masy spadkowej, a więc nieruchomości. We wniosku należy wskazać postanowienie o stwierdzeniu nabyciu spadku, spadkobierców, wartość masy spadkowej i proponowany podział. Wniosek należy także opłacić. Mając powyższe na uwadze, chcąc formalnie dokonać postępowania spadkowego, powinni Państwo zainicjować powyższe postępowania.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 + VII =

»Podobne materiały

Narodziny dziecka po odrzuceniu spadku

W 2010 roku syn złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłym w 2007 roku wujku swojego ojca, po którym dziedziczył ustawowo. W zeszłym roku urodziła się synowi córka. Czy syn musi odrzucić wymieniony wyżej spadek również w imieniu swojej nieletniej córki, która urodziła się po odrzuceniu spadk

 

Odwołanie od sprawy spadkowej

Dziadek w 1990 r. spisał u notariusza testament, ustanawiając jedynego spadkobiercę – moją mamę. W 1997 r. odbyła się sprawa spadkowa, po śmierci dziadka. Sąd w postanowieniu stwierdził, że spadek otrzymuje w całości siostra mojej mamy (mimo że testament wskazywał mamę). Nikt nie podważał wyro

 

Dokumenty po śmierci mieszkańca DPS-u

Niedawno zmarł mój teść, który w ostatnich latach był mieszkańcem DPS-u. Jakie dokumenty po jego śmierci powinien zgromadzić mój mąż? Teściowa nie żyje od 6 lat (była sprawa spadkowa), a teść pozostawił testament notarialny. Zapisuje w nim majątek swojej córce, ale ta niedawno zmarła. W piśmie notar

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »