Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Organy władzy i administracji publicznej wobec reklamy

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 25.11.2009

Reklama w urzędach, sądach i innych placówkach władzy i administracji publicznej – dopuszczalna czy zabroniona?



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W organach i urzędach administracji publicznej, sądownictwa czy nawet ścigania karnego czasami spotkać się można z elementami reklamy komercyjnej budzącymi mieszane odczucia petentów, czy stron bywających w tych jednostkach. Spotkać się tam można także z nośnikami digital signage (ekranami LCD) najczęściej spełniającymi rolę tzw. infokiosków wspierających petentów (strony) w kontakcie z szeroko rozumianą administracją publiczną. W praktyce pojawiają się wątpliwości, czy tego rodzaju nośniki mogą służyć celom emisji reklam komercyjnych? Opcja taka byłaby bardzo kusząca dla agencji reklamowych czy nawet indywidualnych przedsiębiorców wszak umożliwiałaby dotarcie z precyzyjnie ukierunkowanym przekazem reklamowym do skonkretyzowanej grupy odbiorców – petentów takich jednostek. Z tych samych przyczyn zasadnie można pytać ogólniej o możliwość umieszczania (emisji) reklam na terenie tych jednostek.

 

Sprawa jest stosunkowo prosta w przypadku gmin, powiatów i województw oraz ich jednostek budżetowych takich jak: urzędy gmin, starostwa powiatowe czy urzędy marszałkowskie.

 

W pierwszej kolejności należy zdać sobie sprawę, że zarobkowa i stała emisja reklam komercyjnych wyczerpuje znamiona działalności gospodarczej, którą, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jest każda zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

 

W tym kontekście należy stwierdzić, że stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej, czyli poza zadania, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych, wyłącznie w przypadkach określonych w ustawie z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. Stosownie zaś do art. 10 tejże ustawy poza sferą użyteczności publicznej gmina może tworzyć spółki prawa handlowego i przystępować do nich, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

 

  1. istnieją niezaspokojone potrzeby wspólnoty samorządowej na rynku lokalnym,
  2. występujące w gminie bezrobocie w znacznym stopniu wpływa ujemnie na poziom życia wspólnoty samorządowej, a zastosowanie innych działań i wynikających z obowiązujących przepisów środków prawnych nie doprowadziło do aktywizacji gospodarczej, a w szczególności do znacznego ożywienia rynku lokalnego lub trwałego ograniczenia bezrobocia.

 

Poza sferą użyteczności publicznej gmina może tworzyć spółki prawa handlowego i przystępować do nich również wówczas, jeżeli zbycie składnika mienia komunalnego, mogącego stanowić wkład niepieniężny gminy do spółki, albo też rozporządzenie nim w inny sposób spowoduje dla gminy poważną stratę majątkową.

 

W świetle przytoczonych przepisów nie sposób przyjąć, aby działalność gospodarcza – jaką z całą pewnością jest zarobkowa emisja reklam przez gminę lub jej jednostki organizacyjne (czy inna działalność reklamowa), a już zwłaszcza przy wykorzystaniu mienia komunalnego w postaci tzw. infokiosków – mieściła się w zakresie któregokolwiek z przytoczonych przepisów. W konsekwencji taką postać działalności gminy i jej jednostek organizacyjnych uznać należy za prawnie niedopuszczalną.

 

Powyższą konstatację potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że „gmina nie może prowadzić działalności gospodarczej w celach zarobkowych, rozumianej jako zakładany cel danej działalności, gdyż powołana została do realizacji zadań publicznych na rzecz społeczności lokalnej” (tak NSA w wyroku z dnia 9 stycznia 2003 r., SA/Gd 1968/02, OSS 2003, nr 4, poz. 105) i dalej „cechy działalności w sferze użyteczności publicznej z założenia wykluczają zysk jako planowany cel działania” (NSA w wyroku z dnia 11 września 2003 r., II SA/Wr 1234/03, „Gazeta Prawna” 2003/187, str. 8).

 

Analogicznie, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym: „powiat nie może prowadzić działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej”.

 

Wreszcie, stosownie do art. 13 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, poza sferą użyteczności publicznej województwo może tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne oraz przystępować do nich, jeżeli działalność spółek polega na wykonywaniu czynności promocyjnych, edukacyjnych i wydawniczych służących rozwojowi województwa.

 

A zatem, podobnie jak w przypadku gmin, działalności gospodarczej powiatów, województw oraz ich jednostek organizacyjnych polegającej na emisji reklam komercyjnych w celach zarobkowych nie da się podciągnąć pod przytoczone przepisy prawa, a zatem taka postać aktywności wymienionych podmiotów nie jest prawnie dopuszczalna.

 

W przypadku sądów oraz jednostek prokuratury, w świetle prawa będących tzw. jednostkami budżetowymi, sytuacja jest mniej klarowna. Formalnie brak jest w systemie obowiązującego prawa jednoznacznego zakazu umieszczania (emisji) reklam czy prowadzenia działalności gospodarczej przez te jednostki, choć bez dwóch zdań nie taki jest cel i istota funkcjonowania państwowych jednostek budżetowych. W omawianych jednak przypadkach elementem istotnym jest także szczególny rodzaj wykonywanych przez te jednostki zadań związanych ze ściganiem karnym oraz wymiarem sprawiedliwości, których należyte wykonywanie podlega nadzorowi administracyjnemu. W tym kontekście warto przypomnieć niedawną sytuację, jaka miała miejsce w jednym z sądów wrocławskich, który to sąd po przejęciu budynku swojej nowej siedziby nabył również z dobrodziejstwem inwentarza kilka tablic reklamowych umieszczonych na jednej ze ścian zewnętrznych, które zresztą zasłaniały znaczne ubytki tynkarskie, na których usunięcie sąd nie miał środków. Z tych przyczyn kierownictwo jednostki wyraziło zgodę na pozostawienie tablic i podpisało umowę najmu powierzchni z firmą reklamową. Niestety, przy okazji najbliższej wizytacji sądu czynność ta została zakwestionowana, a kierownictwo sądu zobligowane do natychmiastowego rozwiązania umowy najmu, z uwagi na mogące powstać, a niedopuszczalne z uwagi na wykonywane przez jednostkę funkcje, wątpliwości co do celów jej działania.

 

Na marginesie warto zauważyć, że szczególny sposób podejścia ustawodawcy do kwestii reklamy w zakresie funkcjonowania jednostek administracji publicznej, sądów i prokuratur wpisuje się przepis § 11 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej, czyli elektronicznego publikatora (strony internetowej) posiadanej praktycznie przez każdy urząd, sąd i prokuraturę w kraju, który stanowi, że zamieszczanie reklam w BIP jest niedopuszczalne.


Stan prawny obowiązujący na dzień 25.11.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 plus cztery =

 

»Podobne materiały

Odwołanie do SKO od decyzji organów samorządowych

Organami wyższego stopnia w stosunku do postępowań prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego są, z pewnymi wyjątkami, samorządowe kolegia odwoławcze. Do SKO możemy kierować w szczególności odwołania od decyzji wydawanych przez samorządy.

 

Udzielenie informacji publicznej

Każdemu obywatelowi, a nawet cudzoziemcom, przysługuje prawo dostępu do informacji o sprawach publicznych, związanych z działalnością władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Udzielanie informacji publicznej może następować w drodze ogólnodostępnego ogłoszenia, lub na

 

Informacja publiczna a spółki komunalne

Spółka komunalna, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, zobowiązana jest do udostępniania informacji publicznej jej dotyczącej zarówno na wniosek, jak i w Biuletynie Informacji Publicznej. Informacja taka może być jednak ograniczona ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »