Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Opieka nad spadkodawcą jako warunek skorzystania z ulgi mieszkaniowej w podatku od spadków i darowizn

Autor: Artur Nowak • Opublikowane: 20.09.2009

Autor omawia instytucję umowy o opiekę nad spadkodawcą, jako warunek zastosowania tzw. ulgi mieszkaniowej dla nabywców zaliczanych do III grupy podatkowej w podatku od spadków i darowizn.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z dnia 17 czerwca 2009 r. Nr 93, poz. 768; dalej u.p.s.d) przewiduje tzw. ulgę mieszkaniową, polegającą na wyłączeniu z podstawy opodatkowania czystej wartości nabytych przez określone osoby, w drodze określonych czynności, niektórego rodzaju nieruchomości i praw spółdzielczych, do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

 

Osoby zaliczane do III grupy podatkowej (czyli wszyscy ci, którzy nie mogą być zaliczeni do I i II grupy podatkowej w rozumieniu ustawy), które nabyły: budynek mieszkalny lub lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielcze prawo do domu jednorodzinnego albo udział w takim prawie, w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego mogą skorzystać z tej ulgi, pod warunkiem że sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza.

 

Jak widać, ustawodawca określił powyższy warunek dość elastycznie. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, iż nie ma wymogu, aby opieka była sprawowana przez okres 2 ostatnich lat przed śmiercią spadkodawcy. W świetle postanowień ustawy mogą to być dwa dowolne lata z życia spadkodawcy. Po drugie, nie określono, czy okres ten powinien być nieprzerwany, czy też może być sumą kilku krótszych okresów. Moim zdaniem dopuszczalne są oba wymienione warianty, nie mniej jednak Ministerstwo Finansów przyjęło, iż umowa o opiekę winna być zawarta na piśmie pomiędzy wymagającym opieki spadkodawcą a osobą, która takiej opieki się podejmie i będzie ją sprawowała nieprzerwanie przez okres co najmniej 2 lat od dnia jej zawarcia.1

 

Co ciekawe, w cytowanym piśmie znajdujemy inny dość kontrowersyjny warunek. Przyjęto bowiem, że sformułowanie „nad wymagającym takiej opieki” należy rozumieć tak, że ze względu na stan zdrowia spadkodawca wymaga opieki osoby trzeciej i fakt ten powinien zostać potwierdzony przez lekarza sprawującego opiekę lekarską nad chorym.

 

Umowa o opiekę powinna określać czynności, do których świadczenia zobowiązuje się osoba sprawująca tę opiekę w zależności od życiowej sytuacji podopiecznego, przy czym w większości przypadków będą one sprowadzać się do pomocy w załatwianiu codziennych spraw, a także osobistej pielęgnacji. Zdaniem Ministerstwa Finansów, na urzędzie gminy nie ciąży obowiązek kontrolowania, czy osoba sprawująca opiekę wywiązuje się z zawartej umowy, ponieważ ocena wypełnienia wynikających z umowy o opiekę obowiązków będzie dokonywana przez urząd skarbowy w postępowaniu podatkowym dotyczącym nabycia spadku przez sprawującego opiekę. Tymczasem stwierdzić należy, że w analizowanym przepisie ustawy nie wprowadzono obowiązku potwierdzania przez lekarza konieczności sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą.

 

W licznych wyrokach NSA kilkakrotnie zajmował się problemem umowy o sprawowanie opieki nad spadkodawcą, jako warunku upoważniającego do wykorzystania ulgi mieszkaniowej w podatku spadkowym. Z orzecznictwa wyraźnie wynika, że umowa taka jest niezbędnym warunkiem upoważniającym do wykorzystania ulgi mieszkaniowej w podatku spadkowym i nie może być zastąpiona w jakikolwiek inny sposób. Niebudząca bowiem wątpliwości okoliczność faktycznego sprawowania opieki nie czyni zadość warunkom wynikającym z powołanego przepisu.2

 

Nawet wykazanie w postępowaniu dowodowym wyłącznego sprawowania opieki nad spadkodawcą nie może stanowić przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej. Takiej umowy nie może również zastąpić zawiadomienie złożone przy okazji dopełniania obowiązku meldunkowego, przedstawienie zeznań świadków na okoliczność sprawowania opieki ani domniemanie sprawowania opieki oparte na fakcie wspólnego zamieszkiwania osoby wymagającej opieki z osobą lub osobami faktycznie sprawującymi nad nią opiekę.3

 

Jak więc widać, warunki zastosowania omówionej ulgi mieszkaniowej dla osób zaliczanych do III grupy podatkowej w rozumieniu ustawy nie są do końca jasne. Wynika to z dość elastycznego określenia jej uwarunkowań w przepisach ustawy. Niewątpliwie należy więc oczekiwać kolejnych orzeczeń w tym zakresie.

 

 

 

  1. Pismo Wicedyrektora Departamentu Podatków Bezpośrednich i Opłat z dnia 13 grudnia 1995 r. Nr PO 7/B-825-550/9827/95 do Izby Skarbowej w Katowicach (do wiadomości izb skarbowych) dotyczące ulgi z tytułu sprawowania opieki nad spadkodawcą, „Biuletyn Skarbowy” 1996, nr 4, s. 10.
  2. Wyrok NSA z dnia 21 listopada 2000 r., III SA 2475/99, a także wyrok NSA z dnia 6 maja 1999 r., I SA/Kr 1356/97.
  3. Wyrok NSA z dnia 8 maja 1998 r., I SA/Gd 1910/97, a także wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 1989 r., SA/Gd 631/89.


Stan prawny obowiązujący na dzień 20.09.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem - I =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »