Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy można zostać prawnym opiekunem ojczyma?

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 18.05.2008

Mój ojczym przebywa w szpitalu po udarze mózgu. Jego szanse na całkowite wyleczenie są niewielkie. Po wyjściu ze szpitala będzie potrzebował opieki, którą chciałabym mu zapewnić. Jego jedyny syn jest marynarzem i wiecznie przebywa poza domem. Ojczym ożenił się z moją matką, kiedy miałam 8 miesięcy i właściwie od tego momentu był mi ojcem. Chciałabym uzyskać formalną zgodę na opiekę, choć wiem, że to nie będzie łatwe. Czy mogę zostać prawnym opiekunem ojczyma?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Czy można zostać prawnym opiekunem ojczyma?

Dokonywanie czynności prawnych za osobę niedołężną z powodu wieku

Rzeczywista (faktyczna, bez tytułu prawnego) troska o majątkowe interesy osoby, która ze względu na trwałą chorobę lub z racji wieku wymaga stałej pieczy osoby trzeciej – mimo że jest tylko stanem faktycznym – wywołuje jednak określone skutki prawne, zwłaszcza w ramach prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. W instytucji tej chodzi o podjęcie zarówno czynności faktycznych jak i dokonanie czynności prawnej, odnoszącej się do sfery spraw innej osoby: także majątkowej i niemajątkowej.

 

Codzienność dostarcza wielu takich przykładów, np. zapłacenie należności osoby chorej, aby uchronić ją przed płaceniem odsetek, wniesienie za nią składki niezbędnej do kontynuacji jej umowy ubezpieczenia, czy też odwiezienie do szpitala osoby poszkodowanej w wypadku komunikacyjnym.

 

Obowiązkiem podstawowym jest działanie w interesie osoby, którą w pewnych sprawach się zastępuje. Korzyść z takiego działania musi być dla niej zarówno obiektywna jak i subiektywna. Czyli podejmujący działanie musi postępować tak, jak najprawdopodobniej postąpiłaby w danej sytuacji sama ta osoba, której sprawą się zajął. Ma więc obowiązek kierować się jej domniemaną wolą.

 

Wymóg zachowania należytej staranności, która odpowiadałaby prawdopodobnemu sprawowaniu się każdego prowadzącego swoje własne sprawy, podlega ocenie według kryteriów odpowiadających ogólnie stosunkom danego rodzaju. Osoba prowadząca bez zlecenia cudze „interesy” musi zawiadamiać zstępnego o dokonanych czynnościach oraz prowadzić je dopóty, dopóki podopieczny nie będzie mógł sam się nimi zająć.

Opiekun faktyczny

W wymienionych wyżej wypadkach, o ile podejmie się Pani podobnych działań, należałoby uznać Panią za opiekuna faktycznego ojczyma. Jednak często taka „faktyczna” opieka prawna może okazać się niewystarczająca w obrocie prawnym.

 

Opieka i kuratela są rozwiązaniami prawnymi uregulowanymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Opiekę ustanawia sąd rodzinny, jednakże wobec osoby dorosłej tylko w wypadku, gdy jest ona całkowicie ubezwłasnowolniona. Zgodnie z art. 13 Kodeksu cywilnego osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem. Zatem opieka w przedstawionym przez Panią stanie faktycznym nie znajdzie raczej zastosowania.

Opiekun osoby ubezwłasnowolnionej częściowo

Natomiast kuratelę można ustanowić dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo, ale nie tylko. Zgodnie z art. 16 K.c.: „osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw”.

 

Z artykułów 13 i 16 Kodeksu cywilnego wynika wyraźnie, że ubezwłasnowolnienie całkowite jak i częściowe, może nastąpić tylko z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych. Inna ułomność osoby – niezależnie od tego, co jest jej przyczyną – nie daje ku temu wystarczających podstaw. W orzecznictwie i doktrynie panuje jednak pogląd, by przesłankę ułomności – uzasadniającą potrzebę ustanowienia kuratora dla osoby ułomnej – ujmować liberalnie, a w przypadku ogólnego niedołęstwa wywołanego starością należy zastanawiać się właśnie nad potrzebą ustanowienia kuratora dla takiej osoby niż nad jej ubezwłasnowolnieniem całkowitym lub częściowym.

Orzeczenie ubezwłasnowolnienia czy ustanowienie kuratora?

Oczywiście przy tzw. starczym zespole psychoorganicznym zajęcie właściwego stanowiska może nasuwać istotne trudności. Sąd, rozważając w danym przypadku, czy należy orzec ubezwłasnowolnienie, czy też ustanowić kuratora, powinien kierować się tym, jakie rozstrzygnięcie będzie korzystniejsze dla konkretnej osoby i w konkretnych okolicznościach.

 

Żaden z przepisów nie precyzuje pojęcia osoby ułomnej, należy się jednak w pełni zgodzić się ze stanowiskiem, że pojęcie to nie powinno być traktowane rygorystycznie. Może bowiem chodzić o różne okoliczności życiowe, w których dana osoba nie czuje się na siłach prowadzić wszelkie lub niektóre swoje sprawy, aczkolwiek jest osobą posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych i nie zachodzą przesłanki do jej ubezwłasnowolnienia czy to całkowitego, czy częściowego.

 

Osoba poddana tego rodzaju kurateli ma pełną zdolność do czynności prawnych, jakiekolwiek zaś jej ograniczanie w tym zakresie przez sąd opiekuńczy, ustanawiający dla niej kuratora, nie jest dozwolone. Sąd ten natomiast powinien szczegółowo określić zakres kompetencji kuratora i zawrzeć w wydanym mu zaświadczeniu. Będzie ono stanowić legitymację kuratora do występowania w imieniu osoby ułomnej.

 

Kuratelę tego rodzaju uchyla się na żądanie osoby ułomnej, które może być zgłoszone w każdym momencie.

 

Wniosek o ustanowienie kuratora dla osoby ułomnej należy złożyć do sądu rodzinnego (sąd rejonowy). Musi on zostać opłacony i podpisany przez wnioskodawcę, czyli Pani ojczyma, własnoręcznym pismem. Należy do niego załączyć kartę leczenia szpitalnego, zaświadczenie lekarskie i ksero dowodu osobistego ojczyma. Wnioskodawca w tym dokumencie powinien zawrzeć również informację, kim Pani jest dla niego oraz stwierdzenie, że dotychczas to Pani się nim opiekowała.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dwa + dziewięć =

»Podobne materiały

Opieka prawna

Nasi rodzice zmarli w wypadku. Ja mieszkam na stałe w Australii, mam też dwóch braci: jeden ma 25 lat i swoją rodzinę (żonę), drugi – zaledwie 13 lat. Czy starszy brat może przejąć opiekę prawną i faktyczną nad młodszym? Czy powinien zostać opiekunem prawnym, czy rodziną zastępczą? Jaka forma

 

Opiekun prawny a opiekun faktyczny

Jestem po rozwodzie. Jestem opiekunem prawnym mojego dziecka, ale mam ograniczoną władzę rodzicielską (z prawem do wglądu w wychowanie i wykształcenie dzieci). Była żona zachowała pełnię władzy, jednak dziecko mieszka z dziadkiem, który jest jego opiekunem faktycznym. Dowiedziałem się, że do szkoły

 

Udział w przetargu bez zgody współmałżonka

Małżeństwo oraz osoba samotna wygrali przetarg na zakup nieruchomości od starostwa powiatowego. Mąż wpłacił 50% wadium, drugie 50% wpłaciła osoba samotna. Obecnie żona nie zgadza się na zakup nieruchomości. Czy istnieje możliwość odzyskania wadium, np. poprzez unieważnienie przetargu? Mąż nie miał ż

 

Wypełnianie aktu urodzenia, gdy ojciec nie uznaje dziecka

Jeśli panna urodzi dziecko i ojciec go nie uzna – jakie imię ojca wpisuje się w odpowiedniej rubryce (nazwisko dziecko otrzymuje po matce)?

 

Utrudnianie kontaktów z chorym i niedołężnym rodzicem

Mój ojciec od dwóch lat choruje na Alzheimera. Mieszka wraz z moją siostrą i jej partnerem. Ja od kilkunastu lat mieszka w Niemczech. Od dłuższego czasu siostra ogranicza mi kontakt z ojcem. W zeszłym roku byłem w Polsce i „pozwolono” mi ojca zabrać na spacer – bez prawa wejścia do

 

Dobrowolne poddanie się karze pieniężnej a zabrane prawo jazdy

Kilka tygodni temu zatrzymano mnie o 9.30 rano na kontrolę drogową. Poprzedniego dnia wieczorem piłam alkohol, ale rano byłam zupełnie pewna swojej trzeźwości. Alkomat wykazał jednak 0,13 mg/l alkoholu. Poddałam się dobrowolnie karze pieniężnej, mimo to odebrano mi prawo jazdy. Co powinnam zrobić, b

 

Zaświadczenie o odbywaniu kary pozbawienia wolności

Mój chłopak przebywa w więzieniu w Polsce. Wcześniej pracował i mieszkał w Londynie, tam został zatrzymany za jazdę nie swoim autem. Na nasz londyński adres zamieszkania przychodzą mandaty do zapłacenia, tutejszy sąd może je anulować, ale potrzebuję zaświadczenia o odbywaniu kary pozbawienia wolnośc

 

Zmiana przeznaczenia działki leśnej na cel nieleśny

Jestem właścicielem działki budowlanej, której część oznaczona jest w ewidencji gruntów jako las. Na terenie tej działki postawiłem dom jednorodzinny. Chciałbym go rozbudować, ale dowiedziałem się, że zakres planowanej przeze mnie rozbudowy wchodzi w konflikt z warunkami technicznymi, jakim powinny

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »