Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Opcje menedżerskie – zasady ogólne, sposób opodatkowania

Autor: Artur Nowak • Opublikowane: 07.12.2009

Autor omawia specyfikę programów opcji menedżerskich oraz sposób ich opodatkowania.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Celem realizacji programów akcji menedżerskich jest przede wszystkim chęć utrzymania w podmiocie go realizującym najważniejszych pracowników oraz zwiększenie poczucia ich odpowiedzialności za jego losy. Ponadto opcje prowadzą do utożsamienia interesów pracowników i akcjonariuszy, bo dochód pracownika z opcji pracowniczych powstaje tylko wtedy, gdy wzrasta wartość spółki.

 

Programy opcji menedżerskich polegają na zaoferowaniu wybranej grupie pracowników prawa do zakupu akcji spółki po cenie preferencyjnej, czyli niższej od rynkowej, ale nie niższej niż cena nominalna (art. 309 ust. 1 Kodeksu spółek handlowych).

 

Podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest charakter prawny opcji menedżerskich (opcji na akcje). Generalnie opcje na akcje stanowią instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z dnia 23 września 2005 r. Nr 183, poz. 1538 z późn. zm.).

 

Opcje na akcje dotyczą nowo emitowanych akcji spółki. Pracodawca i pracownik zawierają umowę o nabyciu przez tego drugiego nieodpłatnego prawa do kupna określonej liczby akcji spółki po określonej cenie i po upływie określonego czasu. Pracownik z prawa realizacji opcji może nie skorzystać, co jest określane jako rezygnacja z wykonania opcji lub odrzucenie opcji. Opcje mają charakter osobisty i nie mogą być przedmiotem przeniesienia własności. Po późniejszym nabyciu akcji spółki, pracownicy uzyskują pełną swobodę dysponowania nimi, co oznacza, że mogą dokonać ich sprzedaży.

 

Przyznanie opcji na akcje stanowi zatem jedynie potencjalną możliwość uzyskania korzyści w przyszłości. Trudno w takim przypadku mówić o powstaniu przychodu podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 11 ustawy o podatku dochodowym osób fizycznych, przychodami (...) są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Warto zauważyć, że w dniu nabycia opcji na akcje nie można stwierdzić, iż ich realizacja przyniesie wymierne skutki ekonomiczne. Dodatnia różnica pomiędzy ceną bieżącą, a ceną wykonania nie jest bowiem gwarantowana, natomiast jest zależna od kursów akcji. Uzyskanie przez pracownika opcji na nabycie akcji nie powoduje zatem powstania przychodu u pracownika.

 

Potwierdza to również art. 24 ust. 12 ustawy o PIT, zgodnie z którym dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji.

 

Oznacza to, że w chwili realizacji praw wynikających z opcji, czyli nabycia akcji, powstaje przychód z realizacji praw wynikających z tych opcji (przychód z kapitałów pieniężnych), zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

 

Zgodnie z zasadami opodatkowania przychodów z kapitałów pieniężnych, które zostały określone w art. 30b ust. 1 ustawy o PIT, podatek dochodowy z kapitałów pieniężnych wynosi 19% uzyskanego dochodu, przy czym dochód w przypadku odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, ustala się stosownie do zapisu art. 30b ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT. Dochód podlegający opodatkowaniu stanowić będzie różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.

 

Ponieważ osoby realizujące prawa wynikające z praw pochodnych w zasadzie nie ponoszą kosztów uzyskania przychodów, opodatkowaniu podlegać będzie de facto przychód, czyli suma przychodów uzyskanych z tytułu realizacji praw wynikających z instrumentów pochodnych.

 

Dochodów z kapitałów pieniężnych nie łączy się z dochodami z innych źródeł (w tym opodatkowanych według skali). Po zakończeniu roku podatkowego, podatnik będzie zobowiązany w odrębnym zeznaniu PIT-38 (składanym w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym uzyskany został dochód) wykazać łączny dochód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

 

Generalnie powyższy sposób opodatkowania potwierdzają również organy podatkowe (interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18 listopada 2008 r. IPPB2/415-1188/08-4/JS; interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 23 października 2008 r. ILPB1/415-536/08-2/RP i wiele innych).

 

Nadmienić jednak należy, że zdarzają się również inne, mniej korzystne stanowiska organów podatkowych, stanowiące, iż uzyskane przez osoby fizyczne przysporzenie majątkowe wynikające z realizacji uprawnień wynikających z udziału w programie opcyjnym, powinno być, niezależnie od sposobu realizacji, zakwalifikowane jako przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na to, że pracodawca pokrywa koszty uczestnictwa pracownika w tych programach. Zdaniem organu podatkowego, w tej sytuacji powstaje po stronie pracownika nieodpłatne świadczenie stanowiące składnik jego wynagrodzenia (postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 12 maja 2009 r. IPPB2/415-123/09-2/AK).


Stan prawny obowiązujący na dzień 07.12.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 + cztery =

 

»Podobne materiały

Podatkowe konsekwencje działu spadku sprzed lat

Autor omawia podatkowe konsekwencje działu spadku sprzed lat i wpływ działu na zwolnienia z opodatkowania.

 

Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych – część 1

Autor w trzyczęściowym cyklu artykułów zawarł obszerne omówienie zagadnień związanych z amortyzacją środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W pierwszej części wyjaśnia, jak należy rozumieć pojęcie wartości początkowej w kontekście przepisów prawa.

 

Nieodpłatne udostępnienie nieruchomości

Autor omawia podstawowe uregulowania dotyczące nieodpłatnego udostępniania nieruchomości na tle podatku dochodowego. Rozwiewa również wątpliwości, jakie narosły wokół tego tematu w związku ze zmianą przepisów od 1 stycznia 2009 r.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »