Mamy 10 803 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Okresy zatrudnienia a uchwała Sądu Najwyższego I UZP 1/11

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 13.04.2012

Byłam zatrudniona w zakładzie od maja 1978 r. do czerwca 1992 r. Urlop wychowawczy na pierwsze dziecko miałam od 1983 do 1986 r. W czasie urlopu urodziłam drugie dziecko, byłam na urlopie macierzyńskim, a potem wzięłam wychowawczy i urlop na chore dziecko (przebywałam na nim do końca stosunku pracy). Jak powinno się w tej sytuacji zaliczyć urlop – jako okres składkowy czy nieskładkowy? Czy okresem składkowym będą tylko dwa urlopy wychowawcze (6 lat)? Jak to wygląda w świetle orzeczenia o sygn. akt I UZP 1/11?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wskazuje Pani na określone orzeczenie i swoje pytanie stawia w jego kontekście.

 

Jest to uchwała składu 7 sędziów z 18.05.2011 r. (sygn. akt I UZP 1/11), w brzmieniu:

 

„Okresy bezpłatnego urlopu dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi a następnie urlopu wychowawczego – wykorzystane przed dniem 1 stycznia 1999 r. – są od dnia 28 stycznia 1972 r. okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.)”.

 

Według Sądu Najwyższego od 28 stycznia 1972 r. urlop jest objęty ubezpieczeniem społecznym ze stosunku pracy. Wtedy weszła w życie uchwała nr 13 Rady Ministrów z 14 stycznia 1972 r. w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi. Przewidywała ona, że urlopy bezpłatne w wymiarze nieprzekraczającym 6 lat uważa się za okres zatrudnienia w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach.

 

Z kolei od 1 stycznia 1983 r. obowiązywała ustawa z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, która zaliczyła ten urlop do okresów równorzędnych z zatrudnieniem. A obowiązująca od 15 listopada 1991 r. ustawa z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent zaliczyła urlop wychowawczy do stażu ubezpieczeniowego, ale uznała go za okres nieskładkowy.

 

„Ubezpieczona na urlopie wychowawczym zachowuje więc status pracownika” – mówił Walerian Sanetra, przewodniczący składu sędziowskiego.

 

Dotychczas uważano za Ministerstwem:

 

„Kwestie związane z zaliczaniem do okresów uprawniających do emerytury okresu urlopu wychowawczego reguluje art. 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), który w pkt 5 do okresów nieskładkowych zalicza przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresu urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresów nie wykonywania pracy – z powodu opieki nad dzieckiem:

 

  1. w wieku do lat 4 – w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie – bez względu na liczbę dzieci – do 6 lat,
  2. na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny – dodatkowo w granicach 3 lat na każde dziecko.

 

Ministerstwo zawsze stało na stanowisku, że w przypadku określonym w lit. b należy zaliczać okres urlopu wychowawczego niezależnie od tego, czy osoba uprawniona do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego korzystała z tego prawa, czy też nie. Podobne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 20 marca 2008 r., sygnatura akt II UK 160/07, stwierdzając, że warunkiem zaliczenia okresu urlopu wychowawczego, przypadającego przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty, jest spełnienie przesłanek uzasadniających prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, nawet wówczas gdy uprawniony nie korzystał z tego prawa.

 

Stosownie do tego okres urlopu wychowawczego bez względu na czas jego trwania zaliczany był do celów emerytalnych.

 

Należy jednak pamiętać, że okresy nieskładkowe nie mogą stanowić więcej niż 1/3 okresów składkowych. Dlatego też każdy przypadek wymaga oddzielnej analizy całości dokumentacji”.

 

Uchwała wskazuje, że:

 

  1. urlop wychowawczy jest okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy,
  2. dotyczy to tylko sytuacji w skazanej w art. 29 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

 

Zgodnie z tym przepisem:

 

„29. 1. Ubezpieczeni urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego określonego w art. 27 pkt 1, mogą przejść na emeryturę:

 

1) kobieta – po osiągnięciu wieku 55 lat, jeżeli ma co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz została uznana za całkowicie niezdolną do pracy;

2) mężczyzna – po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli ma co najmniej 35–letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy.

 

2. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje ubezpieczonym, którzy:

 

1) ostatnio, przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, byli pracownikami oraz

2) w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym pozostawali w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy, chyba że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę są uprawnieni do renty z tytułu niezdolności do pracy.

 

3. Spełnienia warunków, o których mowa w ust. 2, nie wymaga się od ubezpieczonych, którzy przez cały wymagany okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlegali ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pozostawania w stosunku pracy”.

 

Dotyczy on osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., które nie osiągnęły wieku emerytalnego określonego w art. 27 pkt 1, mogą one przejść na emeryturę po spełnieniu innych warunków skazanych w tym przepisie.

 

Jednym z warunków jest konieczność odpowiedniego okresu składkowego i nieskładkowego.

 

W przypadku takich osób uchwała uznała, że okres urlopu wychowawczego traktowany jest jak okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy.

 

Należy uznać, że okres podlegania ubezpieczeniu z tytułu pozostawania ze stosunku pracy jest jednoznaczny z okresem składkowym.

 

Za okresy zatrudnienia i okresy pracy na obszarze państwa polskiego uważa się:

 

  1. okresy zatrudnienia i okresy pracy wykonywanej na terenach wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach oraz
  2. okresy zatrudnienia i okresy pracy wykonywanej na terenach wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej przed ustaleniem jej obecnych granic.

 

Uchwała w swej sentencji nie wskazuje, o jaki okres chodzi – czy tylko 6 lat zasadniczych, czy także o dodatkowe 3 lata.

 

Ponieważ okres urlopy wychowawczego we wskazanej sytuacji traktowany jest jako okres podlegania ubezpieczeniu z tytułu stosunku pracy – powinien on być traktowany jako okres pracy wykonywanej na terenie RP, czyli okres, w jakim składka na ubezpieczenie społeczne nie powinna być opłacana. Ale jest to okres zatrudnienia.

 

Skutkiem tego cały okres owego urlopu powinien być zaliczony jako okres składkowy.

 

Dodatkowym argumentem jest zasada, że za okresy składkowe uważa się również przypadające przed 15 listopada 1991 r. okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

 

Okres urlopu wychowawczego został moim zdaniem uznany za okres, który nie rodził obowiązku opłacania składki, ale dla celów emerytalnych, według art. 29 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach został uznany za okres podlegania ubezpieczeni i okres składkowy.

 

Jest to jednak świeże orzeczenie zapadłe na tle określonego stanu faktycznego. Z tego powodu podchodziłbym ostrożnie do niego w zakresie jego stosowania i honorowania przez ZUS, tak jak to wskazał Sąd Najwyższy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI plus I =

»Podobne materiały

Urlop okolicznościowy a urlop wypoczynkowy

3 marca 2008 r. urodziło mi się dziecko. Przebywałem wówczas na urlopie wypoczynkowym, ustalonym do 7 marca 2008 r. Następnie na okres od 5 do 18 marca dostałem zwolnienie z tytułu opieki nad żoną. Pracodawca poinformował mnie, że mój urlop wypoczynkowy jest nadrzędny i go tracę, zaś urlop okoliczno

Urlop zdrowotny nauczyciela pracującego w szkole niepublicznej

Czy w szkole niepublicznej można wprowadzić w regulaminie zapis pozwalający na udzielenie urlopu zdrowotnego nauczycielowi po 7 latach pracy, niezależnie od jego wymiaru czasu pracy?

Zmuszanie pracownika do pójścia na urlop wypoczynkowy

Jestem sekretarką, obecnie zastępuję koleżankę w sekretariacie. Przełożony poinformował mnie, że wybiera się na urlop i chce mnie w tym czasie także wysłać na przymusowy urlop wypoczynkowy. Jak się dowiedziałam, jego sekretarka zawsze przebywa na urlopie wtedy co on – jest u nas takie niepisan
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »