Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ojciec dziecka nie płaci alimentów - co zrobić?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 14.07.2020

Ojciec dziecka nie płaci alimentów, komornik nie ściąga nic z jego konta. Nie wiem, co robi i gdzie przebywa. Od kilku lat, ojciec z własnego wyboru, nie widuje się z dzieckiem. Czy prawem ojca niepłacącego teraz alimentów będzie możliwość ściągania w przyszłości alimentów od dziecka dla niego? Może wart ograniczyć/zabrać mu prawa rodzicielskie? Czy mogę ściągać od jego rodziców alimenty, których ich syn nie płaci? 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ojciec dziecka nie płaci alimentów - co zrobić?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zwanego dalej K.r.io., przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego zwanego dalej K.p.c.

Możliwość ściągania alimentów od rodziców niepłacącego ojca

W pierwszej kolejności wyraźnie podkreślić należy, iż na podstawie uzyskanego orzeczenia nie może Pani prowadzić egzekucji przeciwko dziadkom dziecka, bowiem na ten moment to nie oni są dłużnikami, lecz ich syn (ojciec dziecka). Nie pozbawia to jednak Pani prawa do wystąpienia do sądu z powództwem o alimenty od dziadków.

Ustalenie kosztów utrzymania dziecka

W przedmiotowej sprawie, w mojej ocenie, winna Pani dążyć do wykazania, jakie są rzeczywiste koszty utrzymania dziecka. Na Pani korzyść przemawia pogląd wyrażony w uzasadnieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2000 r., sygn. akt I CKN 1187/99, zgodnie z którym osoby zobowiązane w dalszej kolejności mają obowiązek świadczyć w granicach potrzeb nie zaspokojonych przez zobowiązanych w pierwsze kolejności. Oczywiście przepis ten może być interpretowany dwojako: pierwsza wykładnia to ustalenie usprawiedliwionych potrzeb dziecka, zasądzenie alimentów od ojca (w kwocie mniejszej aniżeli usprawiedliwione potrzeby) i następcze zasądzenie alimentów od zobowiązanych w dalszej kolejności w brakującej kwocie. Druga wykładnia to ustalenie usprawiedliwionych potrzeb małoletniego, zasądzenie alimentów od ojca w takim wymiarze, lecz z uwagi na niepełne alimenty ojca brakująca kwotę dopłacają dziadkowie.

 

Wydaje się jednak, że w orzecznictwie przeważą pogląd pierwszy. Podobne stanowisko do wyżej wskazanego wyroku Sądu Najwyższego zostało zaprezentowane przez ten sam Sąd w wyroku z dnia 6 marca 1980 r., w sprawie o sygn. akt IV CR 129/80, w którego uzasadnieniu wskazano, iż „okoliczność, iż małoletni powód pobiera świadczenia z funduszu alimentacyjnego wobec niemożliwości wyegzekwowania alimentów zasądzonych od ojca, nie stoi w zasadzie na przeszkodzie do dochodzenia uzupełniających alimentów [podkreśl. – G. J.] od dziadków na podstawie art. 132 K.r.io., jeżeli usprawiedliwione potrzeby małoletniego nie są w całości zaspokojone”.

 

Analogicznie – jeżeli ojciec dziecka nie płaci alimentów, możliwe jest dochodzenie alimentów od dziadków, celem uzyskania środków finansowych na pokrycie potrzeb dziecka.

 

Stanowisko powyższe jest prezentowane nie tylko w orzecznictwie, ale także w literaturze. Przytoczyć należy bowiem pogląd wyrażony przez Marka Andrzejewskiego w Komentarzu do art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zgodnie z którym „obowiązek dostarczania środków utrzymania przez osoby zobowiązane w dalszej kolejności powstaje również wówczas, gdy zobowiązany w pierwszej kolejności nie jest w stanie zaspokoić w pełni usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego. Dotyczy on wówczas jedynie tej niezaspokojonej części”.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej ojca niepłacącego alimentów

Przechodząc do kwestii władzy rodzicielskiej, to pozwolę sobie wskazać, iż najlepszym rozwiązaniem jest pozbawienie ojca władzy rodzicielskiej. Na wstępie zauważyć należy, że nawet gdyby doszło do pozbawienia władzy rodzicielskiej ojca dziecka, to i tak ojcu przysługiwać będzie prawo do kontaktowania się z dzieckiem. Kontakty dziecka z rodzicem są bowiem niezależne od władzy rodzicielskiej. Z uwagi na powyższe konieczne jest złożenie wniosku o pozbawienie ojca prawa do kontaktów (zakaz kontaktowania się).

 

Zwrócić należy jeszcze uwagę na inną kwestię, mianowicie miejsce Pani zamieszkania. Innymi słowy, czy pozbawienie władzy rodzicielskiej lub jej ograniczenie zmieni coś z Pani i dziecka życiu.

 

Zgodnie z art. 111 § 1 K.r.io. jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców.

 

Mając na uwadze powyższą treść przepisu, należy zastanowić się, jakie obowiązki względem dziecka ma rodzic. Wyraźnie podkreślić należy bowiem, iż jedną z przesłanek pozbawiania władzy rodzicielskiej jest rażące zaniedbywanie swoich obowiązków względem dziecka.

 

W pierwszej kolejności każdy rodzic zobowiązany jest do szacunku i wspierania dziecka (art. 87 K.r.io.). Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw (art. 95 § 1 K.r.io.). Istotne jest jednak, aby władza rodzicielska była wykonywana zgodnie z dobrem dziecka i interesem społecznym. Władza obejmuje jednak nie tylko element wychowawczy, ale także zarządczy, odnoszący się do majątku dziecka. Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotowywać je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień (art. 96 § 1 K.r.io.). Rodzice obowiązani są sprawować z należytą starannością zarząd majątkiem dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską (art. 101 § 1 K.r.io.). Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

 

Mając na uwadze powyższe, zachowanie ojca dziecka winno być poddane ocenie z punktu widzenia ww. obowiązków jako podstawowych obowiązków obciążających każdego z rodziców. W pytaniu wskazuje Pani, iż ojciec w żaden sposób nie troszczy się o dziecko, nie łoży na jego utrzymanie, nie troszczy się o jego stan zdrowia. Nie bez znaczenie jest tu także wiek dziecka.

 

W mojej ocenie wskazane przez Panią sytuacje, o ile dają podstawę do wystąpienia z żądaniem pozbawienia ojca dziecka władzy rodzicielskiej, o tyle muszą zostać w toku postępowania udowodnione. Nie ulega wątpliwości, iż w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej nad synem sąd zechce dopuścić dowodów z opinii biegłego psychologa dziecięcego lub z opinii zespołu specjalistów sądowych na okoliczność ustalenia, czy ojciec dziecka daje należytą gwarancję wykonywania władzy rodzicielskiej w odniesieniu do dziecka. Pamiętać bowiem należy, iż kontakty ojca z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • sześć minus 9 =

»Podobne materiały

Zawiadomienie sądu o zmianie odbiorcy przelewu alimentów

Jak oficjalnie należy zawiadomić sąd na temat przelewania alimentów przez ojca na konto pełnoletniej córki, zamiast na konto matki (jak było dotychczas)? Czy wymagana jest obecnie zgoda sądu na to, by córka wystąpiła o podwyższenie alimentów?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »