Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ograniczenie etatu nauczyciela

Autor: Marta Handzlik-Rosuł • Opublikowane: 10.06.2013

Jestem nauczycielem mianowanym; oprócz mnie w szkole jest jeszcze dwóch nauczycieli mojego przedmiotu, ale mam najdłuższy staż pracy i skończyłem studia wyższe kierunkowe (pozostali nauczyciele tylko podyplomowe). W szkole zmniejszyła się liczba uczniów, tak że potrzebne są tylko dwa etaty. Dowiedziałem się, że dyrektor ma zamiar ograniczyć wszystkim liczbę godzin, aby mieli ich tyle samo. Dyrektor stwierdził, że mogę dopełniać etat w innej szkole – ale uważam, że powinien to robić nauczyciel, który ma najkrótszy staż i skończone tylko studia podyplomowe. Czy w takim przypadku ograniczenie etatu nauczyciela jest zgodne z prawem? Czy mogę się odwołać do sądu pracy?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (j.t.: Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.) dyrektor szkoły w razie częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny. Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia w trybie określonym w art. 22 ust. 2.

 

Kwestia doboru kryteriów wyboru nauczyciela do zwolnienia (a więc i do ograniczenia zatrudnienia) nie jest uregulowana obowiązującym prawem. Zatem chociaż nie ma podstawy do wydania takiego swoistego „regulaminu zwolnień”, to dyrektor szkoły powinien opracować kryteria zwalniania i ograniczania etatu nauczycieli, gdyż za każdym razem będą one badane przez sąd przy okazji ustalania przyczyn wypowiedzenia stosunku pracy. Kryteria, o których mowa, muszą być jasne dla nauczycieli, powinny zatem zostać im udostępnione. W każdym bowiem przypadku kryteria zwolnienia nauczyciela z pracy będą podlegać indywidualnej ocenie sądu; podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 1997 r. (I PKN 399/97, OSNP 1998, nr 18, poz. 541). W związku z tym, że charakter tego „regulaminu” jest pozaprawny, nie funkcjonuje też prawny obowiązek konsultowania go np. ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników. Jednakże dobrą praktyką byłoby umożliwienie tym podmiotom wyrażenia opinii na jego temat. Kryteria, o których mowa, mogą zatem przybrać taką formę w danej szkole, ale nie muszą. Dyrektor szkoły nie jest również zobowiązany do wprowadzenia kryteriów zwolnień nauczycieli w formie zarządzenia.

 

Przy podejmowaniu decyzji o wyborze pracodawca może się kierować własnymi, uzasadnionymi potrzebami (podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2000 r., I PKN 26/00, Pr. Pracy 2001, nr 3, poz. 32). Interes szkoły jako placówki kształcącej i wychowującej młodzież powinien mieć pierwszeństwo przed indywidualnym interesem nauczyciela (podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 570/00, OSNP 2003, nr 13, poz. 311).

 

W przypadku, gdy dyrektor szkoły podejmuje decyzję o zwolnieniu konkretnej osoby, spośród nauczycieli posiadających wymagane kwalifikacje, będących nauczycielami dyplomowanymi, z różnym stażem pracy w szkole, należy:

 

  • przeanalizować formalne kwalifikacje zawodowe wszystkich nauczycieli danego przedmiotu;
  • odnieść się do stosunku każdego z nauczycieli do obowiązków pracowniczych oraz do oceny ich faktycznych umiejętności dydaktycznych;
  • porównać sytuację rodzinną i życiową każdego z tych nauczycieli.

 

Jako kryteria wyboru do zwolnienia z pracy (lub ograniczenia zatrudnienia) spośród tych nauczycieli, którzy są brani pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu, można przyjąć:

 

  • Ocenę pracy nauczycieli i ich osiągnięć. Sposób wykonywania przez nauczycieli obowiązków oraz skuteczna realizacja zadań stojących przed szkołą mogą stanowić istotne kryterium wyboru nauczyciela do zwolnienia. Zdaniem Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 11 września 2001 r., I PKN 610/00) wybór nauczyciela do zwolnienia z powodu niekorzystnej oceny jego nauczyciela i osiągnięć w nauczaniu i wychowaniu uczniów nie narusza zasady niedyskryminacji.
  • Podstawę nawiązania stosunku pracy. W wyroku z dnia 11 stycznia 2005 r. (I PK 159/04) Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawa nawiązania stosunku pracy może stanowić usprawiedliwione kryterium wyboru osoby do zwolnienia, gdy pozostałe kryteria nie pozwalają na jednoznaczną ocenę przydatności nauczyciela do dalszej pracy. Dyrektor szkoły powinien wtedy wybrać do zwolnienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę przed nauczycielem zatrudnionym z mianowania.
  • Długotrwałe, dezorganizujące pracę w szkole, nieobecności nauczyciela – por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2000 r. (I PKN 29/00).

 

W wyroku z dnia 9 grudnia 1998 r. (I PKN 492/98, OSNP 2000, nr 3, poz. 101) Sąd Najwyższy przyjął, że „brak jest przesłanek rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym w trybie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, jeżeli pozostali nauczyciele tej samej specjalności mają w planie organizacyjnym szkoły przydzieloną taką liczbę godzin ponadwymiarowych, że możliwe byłoby zatrudnianie zwolnionego nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć”. Z kolei wyrok z dnia 6 marca 1998 r. stwierdza, że „dla oceny istnienia przesłanek określonych w art. 20 ust. 1 [...] Karty Nauczyciela [...] nie jest istotne, czy zmniejsza się ogólna liczba zatrudnionych nauczycieli, lecz to, czy wszyscy nauczyciele danej specjalności mogą po zmianach organizacyjnych być zatrudnieni w pełnym wymiarze zajęć” (I PKN 529/97, OSNP 1999, nr 4, poz. 122).

 

Ostatnie orzeczenia są tu najbardziej znaczące. Jeśli rzeczywiście, jak Pan pisze, jest możliwe, aby wszyscy nauczyciele danej specjalności mieli pełny etat, ograniczenie Panu etatu nie ma uzasadnienia, a argument, że wszyscy wtedy będą mieli „po równo”, nie jest w tym przypadku trafny i zgodny z prawem.

 

Jeśli jednak nie będzie możliwości zatrudnienia wszystkich nauczycieli danej specjalności w pełnym wymiarze czasu pracy, wówczas kryterium doboru nauczyciela do zwolnienia (gdy odmówi Pan ograniczenia etatu, zostanie Pan bowiem zwolniony) może być podstawą oceny przez sąd. To dopiero on oceni, czy zwolnienie nauczyciela z dłuższym stażem przed nauczycielem ze stażem krótszym było uzasadnione, czy też nie. W mojej opinii sama długość stażu czy też to, jakie studia dany nauczyciel ukończył, nie są wystarczającą podstawą do tego, aby wybrać danego nauczyciela przed innymi.

 

Tak czy inaczej, jeśli dyrektor ograniczy etat zarówno Panu, jak i innemu nauczycielowi, a Pan uzna, że nie miał do tego podstaw, wówczas jak najbardziej powinien się Pan odwołać do sądu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 - 10 =

»Podobne materiały

Reorganizacja szkoły i zmniejszenie etatu w bibliotece

Jestem bibliotekarzem dyplomowanym z wykształceniem wyższym bibliotekoznawczym. Od wielu lat pracuję w bibliotece szkolnej na podstawie mianowania (pełen etat, umowa na czas nieokreślony). Planuje się reorganizację szkoły, ale nie ma ona dotyczyć biblioteki. Mimo to dyrektor chce ograniczyć moje zat

 

Zwrot pieniędzy za szkolenie po rezygnacji ze stażu

We wrześniu zatrudniłam stażystkę. Wszystko było dobrze do momentu, gdy się okazało, że zdrowie zaczęło jej szwankować. Nie przychodziła do pracy. Teraz się pojawiła, mówiąc, że jej stan zdrowia i strona emocjonalna nie pozwalają jej dłużej być na stażu. Kończy staż końcem listopada. W październiku

 

Trudna sytuacja finansowa osoby zobowiązanej do alimentów

Moja była dziewczyna zawnioskowała o podwyższenie alimentów na nasze dziecko z 400 zł do 600 zł. Moja sytuacja finansowa jest trudna, utrzymuję nową rodzinę (mam drugie dziecko), mam kłopoty ze zdrowiem, które nie pozwalają mi podjąć dodatkowej pracy. Z dzieckiem z pierwszego związku prawie się nie

 

Smród na klatce, uciążliwy sąsiad – co robić?

Mieszkam w bloku. Sąsiad z niższego piętra ma w domu koty, o które nie dba, przez co na klatce i w moim mieszkaniu panuje okropny smród. Zapach odchodów i karmy uprzykrza skutecznie życie mi i innym mieszkańcom. Spółdzielnia wezwała sąsiada do posprzątania, ale on zignorował to pismo. Jak

 

Ograniczenie wymiaru zatrudnienia

Zaproponowałam nauczycielce ograniczenie wymiaru zatrudnienia – z pełnego etatu do 12/18 – ze względu na zmiany organizacyjne planu nauczania i brak kwalifikacji tej pani do nauczania innych przedmiotów. Nauczycielka wyraziła zgodę. Czy taka zgoda na ograniczenie wymiaru zatrudnienia obo

 

Kwalifikacje dyrektora przedszkola prywatnego

Mam pytanie dotyczące kwalifikacji dyrektora przedszkola prywatnego. Czy może pełnić stanowisko dyrektora przedszkola prywatnego (prowadzonego na zasadzie publicznego) osoba będąca magistrem pedagogiki przedszkolnej i posiadająca studia podyplomowe w zakresie menadżera placówek oświatowych bez statu

 

Przejęcie szkoły przez stowarzyszenie a umowa nauczycielki

Jestem nauczycielką kontraktową. Mam umowę na cały etat na czas nieokreślony. Obecnie jestem na zwolnieniu z powodu ciąży. Niedługo szkołę przejmuje stowarzyszenie. Dyrektor twierdzi, że muszę podpisać nową, niekorzystną dla mnie umowę (na rok na 1/2 etatu). Czy muszę ją podpisać? Czy należy mi się

 

Czy jako właściciel lokalu we wspólnocie mogę sprzeciwić się zmianie sposobu ogrzewania?

W budynku liczącym sobie ok. 40 lat jest 34 lokale mieszkalne wyposażone we wszystkie media. Budynek pierwotnie był ogrzewany systemem pieców kaflowych, z czasem niektórzy lokatorzy wymienili to ogrzewanie na wkłady elektryczne do pieców, zainstalowali etażowe ogrzewanie 2-funkcyjnymi piecami gazowy

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »