Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odwrócenie aktu darowizny

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 25.03.2011

Zapisałam synowi dom i działkę, ale chciałabym unieważnić darowiznę. Czy mogę to zrobić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną dla przedstawionego przez Panią pytania stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.). Zgodnie bowiem z treścią art. 898 K.c.:

 

§ 1. „Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.

 

§ 2. Zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie obdarowany ponosi odpowiedzialność na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu”.

 

W ujęciu art. 898 K.c. wyraźnie dominuje element ochrony odczuć moralnych związanych z darowizną. Przepis ten wprowadza sankcję w postaci możliwości odwołania darowizny przez darczyńcę w przypadkach skrajnego zachowania się w tym zakresie przez obdarowanego – okazania przez niego rażącej niewdzięczności.

 

Podstawową przesłanką odwołania darowizny jest rażąca niewdzięczność obdarowanego, zasadniczo bezpośrednio dotycząca darczyńcy. Uznaje się jednak, że postępowanie obdarowanego sprzeczne z normami moralnymi może bezpośrednio dotyczyć darczyńcy, wypełniając ustawowe przesłanki rażącej niewdzięczności – jeśli dotyczy norm powszechnie respektowanych. Tak rozumiana niewdzięczność może przejawiać się w różnych zachowaniach obdarowanego, a każde takie zachowanie może stanowić odrębną podstawę do skorzystania przez darczyńcę z sankcji odwołania darowizny przewidzianej przez art. 898 K.c.

 

Rażąca niewdzięczność może się przejawiać zarówno przez działania, jak i zaniechania, np. w spełnieniu obowiązków obciążających obdarowanego, krzywdzących darczyńcę. Z drugiej strony, Sąd Najwyższy uznał, że w świetle art. 898 § 1 K.c. nie można pomijać przyczyn konfliktu między stronami; pojęcie „niewdzięczność” wymaga analizy motywów określonych zachowań obdarowanego, w tym zwłaszcza tego, czy zachowania ich nie są powodowane, czy wręcz prowokowane – wprost lub pośrednio – przez darczyńcę (wyrok SN z dnia 30.09.1997 r., sygn. akt III CKN 170/97, Legalis). „W umowie darowizny dokonanej między osobami najbliższymi – gdy stronami czynności są matka i syn – pojęcie rażącej niewdzięczności obdarowanego winno być rozpatrywane na płaszczyźnie stosunków i obowiązków rodzinnych. Do essentialia negotii (umowy darowizny nie należy obowiązek sprawowania opieki nad darczyńcą przez obdarowanego, jednak umowa darowizny rodzi po stronie obdarowanego moralny obowiązek wdzięczności, który nabiera szczególnej wymowy, gdy do zawarcia umowy dochodzi między osobami najbliższymi, których powinność świadczenia pomocy i opieki wynika już z łączących strony umowy stosunków rodzinnych” (wyrok SN z dnia 13.10.2005 r., sygn. akt I CK 112/05, Legalis).

 

Skutkiem odwołania darowizny jest obowiązek zwrotu jej przedmiotu na rzecz darczyńcy.

 

Odwołanie darowizny skutkuje zasadniczo tylko względem obdarowanego, natomiast osoby trzecie, na rzecz których dokonał on skutecznych prawnie przysporzeń przedmiotem darowizny, chronione są w tym zakresie na zasadach ogólnych.

 

W sytuacji, gdy przedmiot darowizny wszedł do majątku objętego wspólnością ustawową, odwołanie jej z powodu niewdzięczności (art. 898 § 1 K.c.) może być dokonane w stosunku do jednego z małżonków, także w stosunku do tego, który nie brał udziału w zawarciu umowy darowizny.

 

Odwołanie darowizny nieruchomości jak w Pani przypadku wywołuje jedynie skutki obligacyjne. Kolejnym krokiem będzie skierowanie sprawy na drogę sądową w celu wydania przedmiotu darowizny (złożenie oświadczenia o przeniesieniu przedmiotu darowizny z powrotem na Panią).

 

W pierwszym rzędzie należy obecnie skierować do obdarowanych pismo – „odwołanie darowizny” – w którym to piśmie należy się powołać na przyczyny odwołania darowizny. Należy w nim wezwać obdarowanych do umownego uregulowania powrotnego przejścia prawa własności i wskazać termin do uregulowania przedmiotowej kwestii.

 

W razie odmowy konieczne będzie skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 plus osiem =

»Podobne materiały

Sposób na zabezpieczenie się przed cofnięciem darowizny

Chciałabym zawrzeć z ojcem pewien układ. Mianowicie on da mi działkę, a ja zapewnię mu spłatę jej wartości w formie, powiedzmy, „emerytury”, gdy on uzna, że jego sytuacja finansowa jest niekorzystna. Będę wypłacała mu w miesięcznych ratach kwotę równą obecnej wartości działki. Zatem chod

 

Anulowanie darowizny

Chciałabym pomóc mojemu wujowi, który przekazał pewnej osobie w darowiźnie mieszkanie. Obdarowany zobowiązał się do opieki nad wujem, ale tego nie robi. Kiedy zwróciłam mu uwagę, stwierdził, że nie interesuje go los wuja i że minęło już pięć lat od darowizny, więc nie można jej anulować. Czy rzeczyw

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »