Mamy 10 970 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odwołanie warunkowego zwolnienia

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 20.06.2013

Odwołano mi warunkowe zwolnienie (orzeczenie nie jest jeszcze prawomocne, ponieważ złożyłam zażalenie). Za kilka dni mija pół roku od okresu próby. Czy będę musiała odbyć karę, jeśli zażalenie zostanie rozpatrzone – a więc orzeczenie stanie się prawomocne – już po upływie tego terminu?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W Pani sprawie ważna jest treść art. 160 Kodeksu karnego wykonawczego (w skrócie K.k.w.), zgodnie z którym:

 

„Art. 160. § 1. Sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli warunkowo zwolniony:

1) w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności;

2) uchyla się od wykonania obowiązków, o których mowa w art. 159 § 2;

3) uchyla się od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych;

4) w okresie próby rażąco naruszył porządek prawny, w szczególności popełnił inne przestępstwo niż określone w pkt 1 lub została orzeczona inna kara niż określona w pkt 1.

§ 2. Sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony, skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkującej wspólnie ze sprawcą, w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkującej wspólnie ze sprawcą.

§ 3. W razie zaistnienia przesłanek określonych w § 1 pkt 1, w § 2 lub art. 75 § 3 Kodeksu karnego sądowy kurator zawodowy, a gdy skazany został oddany pod dozór osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, organizacji lub instytucji, o której mowa w art. 159 § 1, także ta osoba lub przedstawiciel tego stowarzyszenia, organizacji lub instytucji, bezzwłocznie kieruje do sądu wniosek o odwołanie warunkowego zwolnienia. W posiedzeniu ma prawo wziąć udział prokurator, skazany oraz obrońca, sądowy kurator zawodowy, a gdy skazany pozostaje pod dozorem osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, organizacji lub instytucji, o której mowa w art. 159 § 1, także ta osoba lub przedstawiciel stowarzyszenia, organizacji lub instytucji.

§ 4. Sąd odwołuje warunkowe zwolnienie skazanego, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 1 pkt 2-4, zaistnieją po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.

§ 5. Sąd może odstąpić od odwołania warunkowego zwolnienia, o którym mowa w § 1, w wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Nie dotyczy to sytuacji określonej w § 1 pkt 1.

§ 6. Na postanowienie w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia przysługuje zażalenie.

§ 7. W przypadku odwołania warunkowego zwolnienia nie zalicza się na poczet kary okresu spędzonego na wolności”.

 

Postanowienie sądu penitencjarnego o odwołaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia wykonuje, zgodnie z ogólną właściwością (art. 3 § 1 K.k.w.), sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji.

 

Trzeba przywołać pogląd wyrażony przez Annę Tęczę-Paciorek, zgodnie z którym „w K.k. [Kodeksie karnym] oraz w K.k.w. znajduje się szereg instytucji odbiegających od standardów procesu karnego nakazujących przestrzeganie zasady domniemania niewinności oraz gwarantujących przestrzeganie praw konstytucyjnych, w tym prawa do wolności, które może być ograniczone jedynie w przypadku wskazanym w ustawie. Poprzez zamieszczenie w K.k. przepisów art. 68 § 2 i 3, 75 § 2, 97 § 2 oraz w K.k.w. przepisów art. 156 § 1 i 3 oraz 160 § 2, skazany zostaje pozbawiony pewności co do swojej przyszłości i stabilności prawa w przypadku zarzucenia mu popełnienia przestępstwa bądź zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania w okresie trwania próby związanej np. z zawieszeniem wykonania kary czy też z warunkowym umorzeniem postępowania karnego”1.

 

W Pani sprawie ważna jest zasada domniemanej niewinności wyrażona w art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego (w skrócie K.p.k.), zgodnie z którym oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem.

 

Wskazać należy ponadto na pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 25 czerwca 2004 r. (sygn. akt II AKzw 389/2004). Według niego: „stwierdzenie popełnienia przestępstwa, dokonane na użytek postępowania o odwołanie przedterminowego zwolnienia, wymaga – o ile skazany nie przyznał, że przestępstwo popełnił, a wyrok w tej sprawie jeszcze nie zapadł – wskazania, na jakich sąd opiera się dowodach i dlaczego nie daje wiary dowodom przeciwnym, zatem wymaga odpowiedniej analizy dowodowej. Nie jest po temu wystarczające stwierdzenie, że pokrzywdzone rozpoznały oskarżonego jako sprawcę ich krzywdy”.

 

Pogląd zaprezentowany przez Sąd Apelacyjny jest dla Pani niekorzystny, ponieważ umożliwia odwołanie warunkowego zwolnienia także wówczas, gdy przestępstwo nie zostało jeszcze stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym. Niezwykle istotna jest w tego rodzaju sprawach moc wniosków dowodowych, którymi dysponują organy ścigania w nowym postępowaniu karnym.

 

W treści art. 160 § 1 pkt 1 K.k.w. ustawodawca używa sformułowania: warunkowo zwolniony „w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności”.

 

Czyn zabroniony uważa się za popełniony w czasie, w którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był obowiązany. Innymi słowy, brany pod uwagę będzie czas popełnienia czynu zabronionego, a nie wydanie wyroku skazującego.

 

W innym tonie wypowiada się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 września 2001 r. (sygn. akt IV KKN 405/2000), zgodnie z którym „sam fakt tymczasowego aresztowania nie daje podstawy do uznania, iż skazany rażąco naruszył porządek prawny – a więc, że istnieje przesłanka uzasadniająca odwołanie warunkowego przedterminowego zwolnienia”.

 

Wszystko uzależnione jest zatem od okoliczności stanowiących podstawę odwołania warunkowego zwolnienia.

 

Jednak w Pani sprawie korzystny jest pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 maja 2011 r. (sygn. akt III KK 92/11), zgodnie z którym: „warunkiem skutecznego odwołania warunkowego zwolnienia jest nie tylko wydanie przez sąd stosownej treści postanowienia, ale też uprawomocnienie się tego postanowienia w okresie próby, względnie w ciągu dalszych 6 miesięcy”.

 

W podobnym tonie, choć pod rządami dawnego Kodeksu karnego, wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 30 stycznia 1996 r. (sygn. akt I KZP 34/95), w której wskazał, że „użyte w art. 97 K.k. określenie »nie odwołano warunkowego zwolnienia« odnosi się do sytuacji, gdy w okresie 6 miesięcy po upływie okresu próby nie wydano prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie”.

 

Innymi słowy, konieczne jest uprawomocnienie się postanowienia o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności.

 

Może się Pani także posiłkować poglądem Sądu Najwyższego z postanowienia z dnia 28 lipca 2009 r. (sygn. akt IV KK 196/09), w którym wskazano, że „użyte w art. 82 K.k. określenie »nie odwołano warunkowego zwolnienia« odnosi się do sytuacji, gdy w okresie sześciu miesięcy po upływie okresu próby nie wydano postanowienia w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia, noszącego walor prawomocności”.

 

 

 

 

1. A. Tęcza-Paciorek, Zasada domniemania niewinności a ponowne popełnienie przestępstwa przez skazanego, w: St.Prawn.2010.2.67. 

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 plus 4 =

»Podobne materiały

Umorzenie odwieszonego wyroku pozbawienia wolności

Kolega cztery lata temu otrzymał wyrok za posiadanie narkotyków (był wtedy w wojsku) – dwa lata w zawieszeniu na pięć. Niedługo potem wyjechał za granicę, ale w międzyczasie kara została odwieszona. Czy gdy wróci do Polski, zostanie od razu zatrzymany i przewieziony do więzienia? Czy może star

 

Przedterminowe zwolnienie z dozoru elektronicznego

Zamieniono mi karę pozbawienia wolności (w wymiarze roku) na dozór elektroniczny. Czy w takim przypadku jest możliwe przedterminowe zwolnienie z dozoru elektronicznego?  

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »