Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odwołanie decyzji o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 14.05.2020

W rodzinie został przyjęty spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Spadek po połowie przyjęły w ten sposób matka i siostra zmarłej osoby. Po przyjęciu spadku okazało się, że przyjęta hipoteka jest zadłużona. Czy taką decyzję o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza można odwołać? Poza tym, w zeszłym miesiącu spadkobiercy znaleźli zapisy w umowie kredytu hipotecznego, w którym bank określa zasady wypłaty kolejnych transz. Okazuje się jednak, że bank wypłacił transze, nie przestrzegając własnych zapisów, i wypłacał transze bez sprawdzenia stanu budowy. Finalnie został wypłacony cały kredyt, a obecny stan ukończenia domu to ok. 50%. Spadkobiercy nie zgadzają się obecnie na spłatę tego kredytu, ponieważ nie wiedzieli, że bank nie wykonał swoich obowiązków. Nie chcą płacić za błędy banku. W zeszłym tygodniu spadkobiercy otrzymali od banku harmonogram spłat całości kredytu + odsetki. Kredytu spłacać nie zamierzają, ze względu na bardzo duże zaniedbanie ze strony banku. Co w takiej sytuacji mogą zrobić, czy w takiej sytuacji sąd może zdjąć odpowiedzialność za długi ze spadkobierców?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odwołanie decyzji o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego zwanego dalej K.p.c.

 

Z treści Pana pytania wynika, że matka i siostra spadkodawcy, nie znając dokładnie stanu majątku, przyjęły spadek po zmarłym z dobrodziejstwem inwentarza. Zastanawia się Pan, czy takie przyjęcie można zmienić? Nadto analiza umowy kredytu hipotecznego prowadzi do wniosku, że bank wypłacił poszczególne transze nie sprawdzając stanu budowy, tj. wypłata środków nie była wydatkowa na cele, na które kredyt był przeznaczony.

Decyzja podjęta pod wpływem błędu

Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

 

  1. uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;
  2. spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

 

Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

 

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.

 

Pozwoli Pan, iż przytoczę komentarz do Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim „błąd co do treści czynności prawnej może być błędem co do tytułu powołania do dziedziczenia, osoby spadkodawcy, przedmiotu spadku. Należy jednak zgodzić się z poglądem, że podstawę uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może stanowić błąd prawnie doniosły (art. 1019 § 2 w zw. z art. 84 § 1 zd. 1 i § 2 k.c.). Błędem takim nie jest nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego (post. SN z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04, OSNC 2006, nr 5, poz. 94, z glosą W. Borysiaka, Palestra 2009, z. 5-6, s. 285; post. SN z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 337/09, Lex nr 677786). Nie będzie też błędem prawnie doniosłym złożenie oświadczenia pod wpływem wadliwych, błędnych pobudek czy motywów (J. Kremis, E. Gniewek (w:) E. Gniewek, Komentarz, s. 1642), czy z tego samego powodu brak odpowiedniego oświadczenia w terminie” [Andrzej Kidyba (red.), Elżbieta Niezbecka, Komentarz do art. 1019 Kodeksu cywilnego, 15.11.2011].

Konieczność ustalenia składników spadku

Mając na uwadze powyższe, osobiście uważam, że są szanse na uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Co prawda rolą matki i córki było ustalenie (zdaję sobie sprawę z tego, że niekiedy jest to niemożliwe lub utrudnione) składników spadku, w tym długów, jednak, jak wynika z Pana opisu, w niniejszej sprawie w znacznej mierze było to niemożliwe.

 

Zasadne jest bowiem zwrócenie uwagi na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II CSK 172/12, zgodnie z którym:

 

„Poprzestanie na pozbawionym podstaw przypuszczeniu dotyczącym stanu majątku spadkowego jest wyrazem braku należytej staranności, który uniemożliwia uchylenie się od skutków prawnych złożenia albo niezłożenia oświadczenia woli w oparciu o przepisy o wadach oświadczenia woli, jeśli pomiędzy niedołożeniem wymaganej w okolicznościach sprawy dbałości a brakiem rozeznania co do przedmiotu spadku zachodzi zależność przyczynowo-skutkowa. Wobec tego za błąd istotny spadkobiercy uznać należy brak wiedzy o stanie spadku, mimo podjęcia właściwych i możliwych działań, zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu spadku.Stwierdzenie, że spadkobierca nie dołożył należytej staranności powinno być poprzedzone oceną okoliczności konkretnej sprawy i ustaleniem, jakich aktów staranności można było od niego wymagać. Odnosi się to do sprecyzowanych czynności, które faktycznie i prawnie spadkobierca mógłby podjąć, zmierzając do uzyskania koniecznej wiedzy o spadku. W razie niepodjęcia przez spadkobiercę żadnych czynności, wskazane jest określenie, jakich działań, w okolicznościach danej sprawy, prowadzących do pozyskania tej wiedzy można było od niego wymagać, ponieważ doprowadziłyby do uniknięcia błędu”.

 

Zachodzi zatem pytanie, czy spadkobierczynie podjęły czynności zmierzające do ustalenia spadku, czy też nie?

Walka z bankiem o odwołanie decyzji o przyjęciu spadku

Co do walki z bankiem, uważam, że jest ona możliwa. Konieczne byłoby ustalenie w treści umowy z bankiem, kiedy i na co miały być wypłacone kolejne transze. Można bowiem wskazywać, iż środki były bezpodstawnie wzbogacone, a tym sam nie ma obowiązku ich zwrotu. Wskazać należy na treść art. 411 K.c., zgodnie z którym „nie można żądać zwrotu świadczenia:

 

1) jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej;

2) jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego;

3) jeżeli świadczenie zostało spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu;

4) jeżeli świadczenie zostało spełnione, zanim wierzytelność stała się wymagalna”.

 

Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

 

Jak podnosi Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACa 287/13, „przepis art. 411 pkt 1 k.c. sankcjonuje świadome i dobrowolne działanie podmiotu spełniającego nienależne świadczenie, który godzi się w ten sposób z ubożeniem, co uzasadnia pozbawienie go ochrony prawnej przez dochodzenie zwrotu świadczenia w oparciu o roszczenie restytucyjne”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 - dwa =

»Podobne materiały

Zabezpieczenie przed długami matki

W jaki sposób mogę skutecznie zabezpieczyć się przed długami mojej matki? Nie chcę odpowiadać za nie po jej śmierci, nie interesuje mnie spadek. Chciałbym być w 100% zabezpieczony przed odpowiedzialnością za zobowiązania mojej matki (dotyczy to także moich dzieci).

 

Odrzucenie spadku a polisa OC za pozostawiony samochód

Niedawno zmarł mój mąż, zostawił po sobie długi, więc wraz z dziećmi odrzuciłam po nim spadek. Sprawa odrzucenia przez dalszą rodzinę potrwa jeszcze przez kilka lat. Po mężu pozostał samochód o wartości ok. 10 tys. zł i przyszedł na nazwisko męża blankiet do zapłaty w OC. Kto i czy powinien opł

 

Sądowy dział spadku i długi pozostałe po spadkodawcy

Ja i moje rodzeństwo otrzymaliśmy w spadku po ojcu majątek (po 1/3), który przyjęliśmy wprost. Dokonaliśmy zgodnie sądowego działu spadku, na podstawie którego całość przejmuje jedna osoba. W postanowieniu sądowym jednak nie są wspomniane zobowiązania wynikające ze spadku. Czy wszystkie długi przesz

 

Długi ojca po jego śmierci

Moi rodzice byli współwłaścicielami mieszkania. Opłat jednak dokonywała tylko mama, obecnie robię to ja. Po rozwodzie ojciec został eksmitowany. Jakie miał wtedy prawo do nieruchomości? Zmarł rok temu, ja i brat jesteśmy spadkobiercami (mamy po 23 lata). Wiem, że ojca szukał komornik. Czy będę odpow

 

Odrzucenie spadku po terminie a dług po zmarłym

Ojciec pozostawił po sobie niespłacony kredyt, zmarł w 2010 roku. W związku z tym, że był zameldowany u mnie, dostałem pismo o rozprawie. Jest jeszcze mama (otrzymała również wezwanie) oraz siostra (która nie otrzymała wezwania). Spadek odrzuciłem nie w terminie 6 miesięcy, a chyba dopiero po 2 lata

 

Przywrócenie terminu do odrzucenia spadku

Moja mama zmarła 4 lata temu. Nic nie posiadała, ani nieruchomości, ani ruchomości. Z uwagi na jej zły stan zdrowia i potrzebę całodobowej opieki, musiałem matkę umieścić w zakładzie opiekuńczo-leczniczym. Tam też zmarła. Po je śmierci notarialnie odrzuciłem spadek. Jednakże teraz, czyli po 4 latach

 

Czy muszę zrzec się spadku po wujku obciążonego długami?

Zmarł mój wujek, brat mojej mamy, pozostawiając długi. Jego żona (moja ciocia) i dzieci nie przyjęli spadku, moja mama nie żyje. Czy ja też notarialnie muszę się zrzec spadku po wujku obciążonego długami?

 

Odrzucenie spadku po bratanku

Mam problem z ustaleniem, czy dziedziczę długi po zmarłym bratanku, a jeżeli tak to, czy moje dzieci i wnuki również. Mój zmarły tragicznie 2 lata temu bratanek był rozwiedziony, posiadał jedno dziecko ze związku małżeńskiego i jedno poza związkiem. Obecnie dzieci są pełnoletnie. W chwili śmierci po

 

Odrzucenie spadku po krewnej

W marcu br. otrzymałem pismo z sądu, że jestem spadkobiercą krewnej, która zmarła w 2013 roku. Krewnej tej nigdy nie znałem i nie utrzymywałem z nią kontaktu. Zostawiła po sobie długi. Sąd pyta się mnie, czy odrzuciłem spadek. Oczywiście nie, ponieważ nawet nie wiedziałem, że zmarła, a tym bardziej,

 

Zabezpieczenie się przed długami brata po jego śmierci

Czy jest możliwość zabezpieczenia się przed przejęciem spadku z długami po moim bracie? Chodzi o wybiegnięcie w przyszłość, co będzie kiedyś po śmierci brata, który jest kawalerem, nie ma dzieci. Na dzień dzisiejszy posiadam wiedzę o jego zadłużeniu takim, że wartość spadku tego długu nie pokryje. B

 

Nakaz zapłaty a śmierć dłużnika

Otrzymałam dzisiaj nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, gdzie towarzystwo ubezpieczeń nakazuje mojemu zmarłemu tacie zapłacić kwotę 800 zł plus koszty procesu (tata nie zapłacił w pełni należnych ubezpieczycielowi składek za ubezpieczenie samochodu). Mój tata nie żyje od pół roku. Czy pozew, p

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »