Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odrzucenie spadku po krewnej

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 15.12.2019

W marcu br. otrzymałem pismo z sądu, że jestem spadkobiercą krewnej, która zmarła w 2013 roku. Krewnej tej nigdy nie znałem i nie utrzymywałem z nią kontaktu. Zostawiła po sobie długi. Sąd pyta się mnie, czy odrzuciłem spadek. Oczywiście nie, ponieważ nawet nie wiedziałem, że zmarła, a tym bardziej, że miała długi. Jak powinienem skonstruować pismo do sądu, czy złożyć wniosek o odrzucenie tego spadku po krewnej? Będzie to skuteczne?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odrzucenie spadku po krewnej

Fot. Fotolia

Zwłaszcza z uwagi na datę śmieci krewnej spadkodawczyni przyda się Panu bardzo precyzyjne działanie i składanie oświadczeń co do spadku nie tylko precyzyjnie, ale także we właściwym czasie.

Złożenie oświadczenia co do spadku

Ustawodawca zdecydował, że (potencjalny) spadkobierca jest uprawniony złożyć oświadczenie co do spadku – oświadczenie, a nie „wniosek”, „podanie”, „prośbę”. Chodzi o Pańską czynność prawną – art. 56 i następne Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.) – a nie o czynność innego podmiotu (np. sądu lub sędziego), więc niezbędne jest złożenie przez Pana właściwego oświadczenia co do spadku (np. oświadczenia o odrzuceniu spadku). Sposób składania oświadczeń co do spadku uregulowano w artykule 640 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego; przepisy te są zacytowane poniżej.

 

Chodzi o odpowiednie dokonanie przewidzianej prawem czynności prawnej (przed sądem lub przed notariuszem), a nie o samo sformułowanie pisma. Oczywiście, przyda się skorzystanie z formy pisemnej – chociażby w celu wskazania wiadomych Panu innych („dalszych w kolejce”) spadkobierców, również w przypadku złożenia oświadczenia co do spadku ustnie (z czym powinno wiązać się sporządzenie protokołu). Istotą rzeczy jest dokonanie prawem przewidzianej czynności prawnej, a nie korespondowanie z jakąkolwiek instytucją. By był Pan w stanie spełnić wymogi prawne, niezbędne jest przede wszystkim sprawdzenie (zapewne w „sądzie spadku”), o jakie dziedziczenie chodzi – ustawowe (art. 931 i następne K.c.), czy też o testamentowe (art. 941 i następne K.c.) – bowiem w oświadczeniu należy wskazać, jakiego dziedziczenia (ustawowego lub testamentowego) dotyczy składane oświadczenie (np. oświadczenie o odrzuceniu spadku). W oświadczeniu co do spadku – co w praktyce jest bardzo ważne zwłaszcza w przypadku dziedziczenia ustawowego – należy wskazać innych (potencjalnych) spadkobierców.

Informacja o spadkobraniu – termin

Skoro o śmierci krewnej Pan dowiedział się dopiero z korespondencji, którą Pan otrzymał z sądu, to również taką okoliczność można by wskazać w Pańskim oświadczeniu co do spadku (np. w oświadczeniu o odrzuceniu spadku); aczkolwiek wiodące znaczenie (według artykułu 1015 K.c.) ma dzień, w którym Pan dowiedział się o tytule swego powołania – czyli o statusie (potencjalnego) spadkobiercy. Pańskie słowa wskazują na to, że Pan o tym dowiedział się ze skierowanej do Pana korespondencji (co też można by podkreślić).

 

Prawdopodobnie chodzi o dziedziczenie ustawowe (art. 931 i następne K.c.), a w dziedziczeniu ustawowym duże znaczenie ma „drzewo genealogiczne” (w tym pochodzenie jednych ludzi od innych). Dlatego proszę brać pod uwagę potrzebę złożenia odpowiednich oświadczeń co do spadku (np. oświadczeń o odrzuceniu spadku także przez Pańskich zstępnych (dzieci, wnuki), jeżeli Pan ma zstępnych; oczywiście, w przypadku wcześniejszego odrzucenia spadku przez Pana. Należy dodać, że do odrzucenia spadku w imieniu dziecka (niepełnoletniego) wymaga się uzyskania zgody „sądu rodzinnego”; chodzi o utrwaloną w praktyce wykładnię przepisów o władzy rodzicielskiej i jej wykonywaniu – art. 92 i następne Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Długi spadkowe i odpowiedzialność za nie

Oświadczenia co do spadku (art. 1012 i następne K.c.) mają ścisły związek z odpowiedzialnością za dług spadkowe (art. 1030 i następne K.c.). Ten związek ma szczególnie duże znaczenie z uwagi na datę śmierci spadkodawczyni – stało się to przed wejściem w życie nowej wersji przepisów o oświadczeniach co do spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Wobec powyższego do tego spadku (art. 922 K.c.) ma zastosowanie poprzednia wersja przepisów kodeksowych, w tym starsza wersja artykułu 1015 K.c.; teraz (według artykułu 1015 K.c.) niezłożenie oświadczenia co do spadku w sześciomiesięcznym terminie od dowiedzenia się o tytule swego powołania uważa się za równoznaczne z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza (czyli w sposób pozwalający ograniczyć odpowiedzialność za długi spadkowe) – natomiast w przypadku tego spadku brak oświadczenia woli co do spadku po upływie terminu ustawowego będzie traktowany jako równoznaczny z przyjęciem spadku wprost (czyli w sposób szczególnie ryzykowny dla spadkobiercy, zwłaszcza art. 1031 K.c.). Zapewne już teraz jasne okazuje się, jak ważne jest właściwe złożenie odpowiedniego oświadczenia co do spadku (np. oświadczenia o odrzuceniu spadku) – być może także w przypadku Pańskich dzieci (a może także innych Pańskich zstępnych), przez nich samych lub w ich imieniu. Gdyby trzeba było odrzucić spadek także w imieniu Pańskich niepełnoletnich dzieci, to należałoby postąpić analogicznie – wskazując, kto składa oświadczenie, i okazując zgodę sądu na odrzucenie spadku.

 

Znajomość „koligacji rodzinnych” oraz ich zestawienie z przepisami o dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne K.c.) powinny ułatwić wskazanie innych (potencjalnych) spadkobierców ustawowych – ujmując rzecz kolokwialnie: ułatwić (w zgodzie z prawem) „przerzucenie gorącego kartofla” (by ktoś inny stanął przed wyzwaniem, jakim okazuje się złożenie oświadczenia co do spadku; zwłaszcza spadku po osobie w praktyce (niemalże) obcej.

Dokumenty składane do sądu spadku

Przydać się może przejrzenie dotyczących tego dziedziczenia akt lub dokumentów w „sądzie spadku” – podstawowe dane (w tym oznaczenie sprawy) zapewne znajdują się na otrzymanej przez Pana korespondencji. Zapewne w zasobach „sądu spadku” znajduje się (przynajmniej jeden) odpis aktu zgonu spadkodawczyni, więc odrzucenie spadku przed „sądem spadku” powinno zmniejszyć koszty związane z uzyskiwaniem dokumentów, a poza tym w takich aktach prawdopodobnie znajdują się inne informacje, które można by zamieścić w składanym przez Pana oświadczeniu co do spadku (np. w oświadczeniu co do spadku). Dojazd do „sądu spadku” może wiązać się z nakładami (np. pieniędzy, czasu, sił i umiejętności organizacyjnych), ale odpowiednio wcześniejsze ustalenie z „sądem spadku” daty zapoznawania się przez Pana z dokumentami oraz złożenia przez Pana oświadczenia co do spadku może przyczynić się do dokonania istotnych ustaleń, w tym uniknięcia jakiejś pomyłki. Oświadczenia co do spadku powinny być składane we właściwej kolejności – nie należy składać swego oświadczenia przed osobą „bliższą w kolejce do spadku” (ewentualne, w przypadku pomyłki, w grę może wchodzić złożenie ponownie oświadczenia co do spadku, już w sposób prawidłowy); szczególnie w przypadku licznej rodziny spadkodawczyni zapoznanie się z dokumentami (i zestawienie ich treści z „drzewem genealogicznym”) może pomóc w sprawdzeniu, czy rzeczywiście biegnie już termin do złożenia przez Pana oświadczenia co do spadku (nie można przecież wykluczyć jakiejś pomyłki, np. pominięcia w sądzie dziecka jakiegoś kuzyna, który sam już spadek odrzucił).

 

Z Kodeksu postępowania cywilnego:

 

„Rozdział 2

Przyjęcie lub odrzucenie spadku

Art. 640

§ 1. Oświadczenie o prostym przyjęciu spadku lub z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie, wraz z załącznikami, do sądu spadku.

§ 2. Oświadczenia, o których mowa w paragrafie pierwszym, mogą być również składane w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku.

 

Art. 641

§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno zawierać:

1) imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania;

2) tytuł powołania do spadku;

3) treść złożonego oświadczenia.

§ 2. Oświadczenie powinno również zawierać wymienienie wszelkich wiadomych składającemu oświadczenie osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również wszelkich testamentów, chociażby składający oświadczenie uważał je za nieważne, oraz danych dotyczących treści i miejsca przechowania testamentów.

§ 3. Przy oświadczeniu należy złożyć wypis aktu zgonu spadkodawcy albo prawomocne orzeczenie sądowe o uznaniu za zmarłego lub o stwierdzeniu zgonu, jeżeli dowody te nie zostały już poprzednio złożone.

§ 4. Jeżeli oświadczenie złożono ustnie, z oświadczenia sporządza się protokół.

 

Art. 642

/uchylono/

 

Art. 643

O przyjęciu lub odrzuceniu spadku zawiadamia się wszystkie osoby, które według oświadczenia i przedstawionych dokumentów są powołane do dziedziczenia, choćby w dalszej kolejności.

 

Art. 644

/uchylono/

Art. 645

/uchylono/”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI minus siedem =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »