Mamy 11 432 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odpowiedzialność za działanie na szkodę firmy

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 20.05.2013

Jestem pracodawcą. Podejrzewam, że jeden z pracowników działa na szkodę firmy, sprzedając naszym klientom poprzez swoją jednoosobową działalność gospodarczą towary konkurencyjne do naszych. Jakie dowody powinienem przedstawić, aby zwolnić go dyscyplinarnie? Jaką jeszcze odpowiedzialność może ponieść nieuczciwy pracownik?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ustosunkowując się do zadanego przez Pana pytania, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

 

Poniższa odpowiedź została oparta na następujących faktach i ich prawnej ocenie. Podejrzewa Pan jednego z pracowników o działanie na szkodę firmy, polegające na sprzedaży jej klientom towarów konkurencyjnych w ramach działalności jednoosobowej. Z treści pytania wynika, że nie została z pracownikiem zawarta umowa o zakazie konkurencji w trakcie trwania umowy o pracę. Chce się Pan dowiedzieć, jaką odpowiedzialność może ponieść pracownik za te działania.

 

Na początku należy wskazać na możliwość zawarcia takiej umowy o zakazie konkurencji.

 

Istotna z punktu widzenia Pana interesu jest treść art. 1011 § 1 Kodeksu pracy (K.p.), zgodnie z którym: „w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (zakaz konkurencji)”. Jest to odrębna umowa, która może być zawierana przez strony stosunku pracy niejako obok umowy o pracę. Nie istnieje jakiś ustawowy czy regulaminowy wzór tej umowy.

 

W przepisach brak jest definicji działalności konkurencyjnej, K.p. tego terminu nie definiuje. Odwołując się do języka potocznego i nauki ekonomii, należy stwierdzić, że działalność konkurencyjna polega na rywalizacji uczestników rynku. Umowa, która dotyczy tej działalności konkurencyjnej, musi być odrębną umową od umowy o pracę, z tym że mogą być one zawarte w jednym dokumencie. Forma tej umowy jest pisemna pod rygorem nieważności. W treści tej umowy strony powinny konkretnie określić, na czym polega obowiązek powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej. Najprostszy sposób, który może być przyjęty przez strony, to zapis, że działalnością konkurencyjną jest działalność w podmiocie podobnym do pracodawcy lub prowadzenie działalności, której przedmiot jest podobny do tego, którym zajmuje się pracodawca.

 

Warto zawrzeć w takiej umowie, że oznaczony w niej zakaz działalności konkurencyjnej uwzględniał będzie przede wszystkim słuszny interes pracodawcy oparty na racjonalnych kryteriach, co wyznaczone jest przez pozycję pracodawcy na rynku (lokalnym, ogólnopolskim itd.), unikalność stosowanych technologii, strukturę kapitału, kanały dystrybucji, strukturę organizacyjną.

 

Strony mogą określić w takiej umowie granice terytorialne zakazu, które nie mogą naruszać zasady wolności pracy, czyli muszą być racjonalnie wyznaczone.

 

Taka umowa o zakazie konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy może być umową odpłatną. Przy tym odmowa zawarcia takiej umowy z pracodawcą może być podstawą rozwiązania stosunku pracy. Naruszenie takiej umowy również może być podstawą rozwiązania stosunku pracy. Ponadto pracodawcy służy roszczenie odszkodowawcze, opisane w art. 1011 § 2 K.p.

 

Zakaz działalności konkurencyjnej można wywodzić również z innych przepisów – np. w K.p. jest art. 100 § 2, który wśród obowiązków pracowniczych wymienia obowiązek zachowania w tajemnicy informacji, których wyjawienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

 

Czyn nieuczciwej konkurencji wskazuje ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w art. 11, który definiuje, że: „czynem nieuczciwej konkurencji jest przekazywanie, ujawnianie lub wykorzystywanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza interesy przedsiębiorcy”.

 

Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. Z przepisów tej ustawy (zwłaszcza z art. 11) należy wyprowadzić wniosek, że zakaz nieuczciwej konkurencji obowiązuje wszystkich pracowników niezależnie od tego, czy zawarto z nimi umowę o zakazie konkurencji, czy nie. Wszyscy pracownicy niezależnie od tego, czy odmówili podpisania umowy, czy nie został im przedstawiony taki dokument, mogą ponosić odpowiedzialność z tejże ustawy. Czyli w istocie ewentualna umowa o zakazie konkurencji powinna mieć bardziej szczegółowe regulacje niż ustawa o zakazie nieuczciwej konkurencji.

 

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika zostało uregulowane w art. 52 K.p. Wskazuje on katalog przyczyn, które uzasadniają rozwiązanie umowy o pracę w trybie natychmiastowym z winy pracownika. Obowiązki powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej szkodzącej pracodawcy oraz od ujawniania tajemnic przedsiębiorstwa nie są tylko kwestią umowy o zakazie konkurencji – ma je każdy z pracowników, bo wynikają one z art. 100 K.p.

 

Jeśli chodzi natomiast o umowę o zakazie konkurencjinawet gdyby taka umowa została zawarta, a pracownik podjął inną działalność zarobkową, czy to na rzecz innego pracodawcy, czy to własną działalność gospodarczą obok zatrudnienia u danego pracodawcy, czy w okresie po rozwiązaniu stosunku pracy, ale objętym umową o zakazie konkurencji, to też nie zawsze oznacza, że mamy do czynienia z zakazem konkurencji. Zawsze trzeba zbadać, czy taka działalność jest rzeczywiście konkurencyjna – wtedy dopiero dochodzi do naruszenia interesów pracodawcy. W sytuacjach, kiedy takie zarzuty są podnoszone, ponieważ pracownik podjął mimo umowy o zakazie konkurencji działalność konkurencyjną szkodzącą interesom pracodawcy i to jest przyczyną rozwiązania stosunku pracy, musimy zawsze badać, czy to faktycznie jest działalność konkurencyjna. Mamy z nią do czynienia, gdy:

 

  • przedmiot działalności podejmowanej przez pracownika pokrywa się choćby częściowo z działalnością prowadzoną przez pracodawcę,
  • ta działalność adresowana jest przynajmniej częściowo do tej samej klienteli.

 

Istnieje wówczas realne zagrożenie interesów lub nastąpiło ich naruszenie.

 

Pracownik może odmówić podpisania umowy o zakazie konkurencji wtedy, gdy jest ona sprzeczna z prawem albo z zasadami współżycia społecznego, i nie jest to podstawa do rozwiązania stosunku pracy w trybie dyscyplinarnym. Ale jeżeli odmówił podpisania takiej umowy, a potem prowadzi działalność konkurencyjną szkodzącą interesom pracodawcy – wówczas będzie to (mimo braku umowy) ciężkie naruszenie obowiązków.

 

Na początku w mojej ocenie powinien Pan przedstawić pracownikowi umowę o zakazie konkurencji. Nadto koniecznymi dowodami w sprawie byłyby faktury wystawione przez pracownika, zeznania kontrahentów, którzy zaprzestali zamawiania u Pana towarów, a także wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) na okoliczność prowadzenia działalności konkurencyjnej przez pracownika. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika wymaga przedstawienia dowodów, które w pełni będą potwierdzały zasadność takiego rozwiązania umowy.

 

Przedłożenie do podpisania umowy o zakazie konkurencji w trakcie trwania umowy o pracę z kwotą odszkodowania za jej złamanie w wysokości np. 25 000 zł winno w mojej ocenie ostudzić zapał pracownika. Nadto uważam, że powinni Państwo dokładnie przeanalizować ilość towarów zamawianych w ostatnim czasie w Państwa firmie w celu zweryfikowania kontrahentów, którzy zaprzestali zamówień lub zmniejszyli ich wielkość. Nie wykluczałbym wystąpienia pisemnego do tych kontrahentów z zapytaniem, czy dokonują zakupu towarów od wskazanego pracownika. Nadto należałoby się zastanowić nad odsunięciem go od bazy klientów i cen przez Pana oferowanych. Obecnie powinien Pan sprawdzić CEIDG (www.firma.gov.pl) i to, czy pracownik ma zarejestrowaną działalność gospodarczą. Drugim krokiem winno być przedstawienie do podpisu umowy o zakazie konkurencji. Trzeci krok to zbieranie dowodów osobowych, tj. świadków, a także faktur, maili (być może pracownik kontaktuje się z kontrahentami za pomocą służbowego maila).

 

Pragnę jednocześnie poinformować, że serwis ePorady24.pl świadczy także usługi w zakresie sporządzania pism procesowych, umów (np. umowa o zakazie konkurencji), reprezentacji przedsądowej oraz sądowej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 - V =

»Podobne materiały

Działanie na szkodę pracodawcy i finansowe konsekwencje

Od kilku miesięcy prowadzę własną działalność gospodarczą w tajemnicy przed pracodawcą. Przełożony jednak zainstalował na moim komputerze w pracy specjalne oprogramowanie, które wykryło moje działania – prywatne korespondencje, dane z rachunku bankowego itp. Przyznaję, że zawarłem umowę z klie

 

Naprawienie szkody przez pracownika

Zostałam zwolniona dyscyplinarnie na mocy art. 52 Kodeksu pracy. Mimo wszystko potrafię wyjaśnić, dlaczego popełniłam błąd w fakturach. Poza tym naliczyłam sobie niewłaściwie ekwiwalent za urlop i dokonałam wypłaty z kasy. Później zorientowałam się, że dostałam ten przelew (z własnej winy) 2 razy. Z

 

Połączenie dwóch stanowisk

Pracuję na stanowisku urzędniczym w urzędzie miasta. W wyniku zmian kadrowych zlikwidowany został etat osoby, która zajmowała się kontaktem z mediami itd. Wykonuję od jakiegoś czasu jej obowiązki, co wiąże się z godzinami nadliczbowymi stresem i napięcie. Prawdopodobnie planowane jest połączenie tyc

 

Kiedy rozszerzanie obowiązków pracownika jest bezprawne?

Jestem zatrudniona na stanowisku kierowniczym w urzędzie gminy, oprócz swego zakresu obowiązków mam zastępstwo za inspektora do spraw ewidencji i dowodów. Stażysta, który ma mi pomagać, nie może jeszcze wykonywać w pełnym zakresie koniecznych czynności ze względu m.in. na ochronę danych osobowych, w

 

Jak zabezpieczyć się przed skopiowaniem bazy klientów?

Prowadzę agencję ubezpieczeniową od 15 lat. Zatrudniam 3 pracowników na umowę o pracę na czas nieokreślony. Podejrzewam, że 2 pracowników zmówiło się, że otworzą własną agencję ubezpieczeniową, wykorzystując dane osobowe klientów, którzy ubezpieczają się w moim biurze. W jednym czasie złożyli wypowi

 

Przeniesienie na inne stanowisko po urlopie macierzyńskim

Jestem urzędnikiem z długoletnim doświadczeniem na samodzielnym stanowisku. Obecnie przebywam na 2-miesięcznym urlopie wychowawczym. Przed uzyskaniem zgody na urlop odbyłam rozmowę z dyrektorem urzędu, uzgadniając z nim moje nowe miejsce pracy w innym departamencie. Proponowane mi stanowisko zaakcep

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »