Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy publicznych – część 5

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 25.07.2011

W artykule autor omawia zagadnienia wynikające z przepisów ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa.

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

W pierwszej części cyklu artykułów o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych omówiłem podstawowe założenia komentowanej ustawy oraz użyte przez ustawodawcę zwroty w niej zdefiniowane.

 

Wskazałem również, że kluczowym zagadnieniem dotyczącym stosowania tej ustawy jest poprawne rozumienie pojęcia rażącego naruszenia prawa, którego tłumaczenie może być dokonywane na podstawie ukształtowanych zasad orzecznictwa i wykładni doktrynalnej głównie z zakresu prawa administracyjnego, prawa cywilnego i prawa pracy.

 

W drugiej części omówiłem ogólne zasady odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych, dokonując konkretyzacji na przykładzie organów Państwowej Inspekcji Pracy, a w trzeciej tryb postępowania obciążający kierownika urzędu lub innej jednostki organizacyjnej, która wypłaciła odszkodowanie na żądanie podmiotu, względem którego rażąco naruszono prawo.

 

W czwartej części wskazałem na przepisy sankcyjne, które mają zapewnić kierowanie wniosków do prokuratury okręgowej celem ustalenia, czy zaistniały przesłanki do wytoczenia powództwa o odszkodowanie przeciwko konkretnemu funkcjonariuszowi publicznemu, a także omówiłem zakres zmienionych przepisów innych ustaw.

 

Ocena ustawy w aspekcie przesłanki rażącego naruszenia prawa

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Omawiana regulacja ma na celu ukrócenie przypadków nieprawidłowego stosowania prawa, wyrażonego w podejmowaniu głównie rozstrzygnięć administracyjno-prawnych w warunkach rażącego naruszenia prawa.

 

Chodzi w niej zatem o ściganie tych funkcjonariuszy, którzy szczególnie niepoprawnie realizują ciążące na nich zadania publiczne. Już w fazie projektu tej ustawy podnoszono głosy krytyczne co do celowości jej wprowadzenia.

 

Pochodziły one, co zrozumiałe, głównie z kręgów administracji publicznej. W krytycznych ocenach projektu ustawy podnoszono sprzeczność kar administracyjnych z warunkami, w jakich funkcjonariusz publiczny stosuje prawo, często nieprecyzyjnie skonstruowane, posiadające rozbieżne wykładnie co do jego stosowania.

 

Zwracano też uwagę na uprawnienia administracji publicznej w zakresie tzw. uznania administracyjnego, które z natury rzeczy nadaje funkcjonariuszowi wydającemu decyzję administracyjną możliwość finalnego rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego dla strony.

Głosy krytyczne w części prognozowały też pewien skutek wprowadzenia tej ustawy, polegający na zastoju, zwłoce w wydawaniu rozstrzygnięć, ze względu na obawę co do ich słuszności i w konsekwencji strach przed dość pokaźną odpowiedzialnością odszkodowawczą.

 

Dzisiaj, gdy ustawa została wprowadzona i jej postanowienia są dosyć jasne, można pokusić się o wstępną ocenę celowości jej wprowadzenia. Odnoszę wrażenie, że podnoszone przez krytyków możliwości negatywnych skutków, jakie przyniesie ustawa, nie są w pełni uzasadnione.

 

Przede wszystkich trzeba skoncentrować się na pojęciu rażącego naruszenia prawa, którego obecnie wszyscy funkcjonariusze powinni się wystrzegać. Uzupełniająca przesłanka działania bez podstawy prawnej jest dość czytelna.

 

Otóż każdy funkcjonariusz publiczny, który podejmuje względem strony określone rozstrzygnięcie lub, szerzej mówiąc, wykonuje władzę publiczną, musi obowiązkowo zważać na to, czy jego działania mają oparcie w przepisach obowiązującego prawa.

 

Brak bowiem takiego umocowania prawnego może w efekcie doprowadzić do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a ta przesłanka stanowi podstawę do dochodzenia odszkodowania w myśl art. 417 K.c. i w następstwie tego odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza publicznego.

 

Dość bogate orzecznictwo sądowe na temat rażącego naruszenia prawa jest w zasadzie jednolite i niebudzące większych wątpliwości co do tego, kiedy do tak poważnego naruszenia prawa dochodzi.

 

Otóż w sytuacji, gdy organ administracji publicznej stosuje określony przepis prawa materialnego i w ramach wydawanej decyzji przyjmie określony kierunek wykładni tego przepisu, przy czym istnieje odmienny sposób jego wykładni, wówczas nie może dojść do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

 

W razie uchylenia wydanej w takich warunkach decyzji można będzie stwierdzić naruszenie prawa, ale nie w sposób rażący (por. wyrok NSA z dnia 26.05.2003 r. III SA 2347/01, Lex nr 158821, wyrok NSA z dnia 13.05.2003 r. III SA 2395/01, Lex nr 146076, wyrok NSA z dnia 25.10.2006 r. VI SA/Wa 1610/06, Lex nr 265653, wyrok NSA z dnia 20.10.2006 r. II FSK 113/06, Lex nr 281145).

 

Podobnie o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wypowiadał się Sąd Najwyższy, stwierdzając, że dla ustalenia nieważności decyzji na tej podstawie nie jest wystarczające bezsporne ustalenie, że doszło do oczywistego naruszenia podstawy prawnej decyzji, lecz niezbędna jest również ocena tego naruszenia jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu konsekwencji prawnych wynikających z ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

 

Pogląd taki był prezentowany w wielu rozstrzygnięciach Sądu Najwyższego w sposób jednolity, toteż można przyjąć, że jest to ukształtowany kierunek wykładni tego problemu (por. wyrok SN z dnia 20.12.1994 r. III ARN 71/94, OSNP 1995/13/156, podobnie w wyroku SN z dnia 8.04.1994 r. III ARN 15/94, OSNP 1994/3/36 oraz w wyroku z dnia 4.11.1994 r. III ARN 28/94, OSNP 1995/10/115).

 

W przypadku gdy prawodawca pozostawia organowi wydającemu decyzje swobodę w ocenie lub wyborze konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej, rażącym naruszeniem prawa jest tylko szczególnie istotne (rażące) naruszenie wymienionych ram swobody oceny lub uznania (por. wyrok SN z dnia 5.07.1996 r. III ARN 19/96, OSNP 1997/4/44).

 

Problem zatem na tle omawianej ustawy nie sprowadza się głównie do oceny stopnia naruszenia prawa w warunkach istnienia rozbieżnych wykładni prawa materialnego. Raczej mamy do czynienia z wątpliwościami na tle oceny rażącego naruszenia prawa z punktu widzenia naruszenia procedur, czyli zagadnień z zakresu prawa proceduralnego.

 

Ciężar ważności danej sprawy administracyjnej przechylać się więc będzie na poprawność proceduralną, w ramach której bardzo łatwo popełnić błąd w sztuce prawniczej. Będziemy mieli być może zbyt często do czynienia z poprawnymi decyzjami z punktu widzenia prawa materialnego, w stosunku do których będą stawiane zasadnie zarzuty naruszenia procedury.

 

W jaki sposób sądy będą podchodzić do tego zagadnienia, trudno przewidzieć, tym bardziej że w Polsce nie funkcjonuje legalna, czyli wiążąca wykładnia ustaw, która stanowiłaby gwarancję jednolitego poglądu na temat określonego naruszenia procedury.

 

W tym zakresie upatruję możliwości różnorodnego podejścia do tego zagadnienia, zwłaszcza przez sądy administracyjne, które w bieżących swoich rozstrzygnięciach nadających się do uogólniającego zastosowania nie wykazują bynajmniej jednolitości orzeczniczej.

 

W następstwie opisanego problemu omawiana ustawa może być wykorzystywana do skłaniania urzędników, by podejmowali określone rozstrzygnięcia w obawie przed ewentualną odpowiedzialnością odszkodowawczą lub jej brakiem, w razie gdy kierunek decyzji będzie poprawny politycznie.



Stan prawny obowiązujący na dzień 25.07.2011

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IV + cztery =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Ustawa antykryzysowa z komentarzem

W artykule autor ustosunkowuje się do niektórych poglądów zawartych w książce autorstwa Andrzeja Mariana Świątkowskiego pt. Ustawa antykryzysowa z komentarzem wydanej w 2010 r. w serii „Biblioteka Monitora Prawa Pracy”.

Ustalanie okresu pracy w szczególnych warunkach

W artykule omówiono problemy związane z ustalaniem okresów pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze dla celów emerytalnych.

Prawo do urlopu nauczyciela akademickiego

W artykule autor omawia problematykę prawa do urlopu nauczycieli akademickich, którym prawo to przysługuje na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) – zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »