Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odpowiedzialność kadrowej

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 29.10.2009

Pracuję w firmie na stanowisku kadrowej. Prowadzę ewidencję czasu pracy pracowników i sporządzam na jej podstawie harmonogram czasu pracy, który jest następnie zatwierdzany podpisem przez szefa. Ostatnio pracodawca nakazał mi (przekazał to w formie ustnej) wpisywać inne godziny niż pracownicy w rzeczywistości pracują. W jakim stopniu będę odpowiadała przed Inspekcją Pracy? Czy jest możliwość, aby uchronić się przed odpowiedzialnością za fałszowanie ewidencji, aby pracodawca był jedynym odpowiedzialnym za tę sytuację?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Czy pracownik powinien wykonać niezgodne z prawem lub umową o pracę polecenie pracodawcy? 

Stosownie do art. 22 Kodeksu pracy (K.p.) pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Podstawową cechą każdego stosunku pracy jest podporządkowanie pracownika, które w praktyce oznacza obowiązek wykonywania wydawanych przez pracodawcę poleceń. Nie oznacza to jednak ślepego posłuszeństwa. Zgodnie bowiem z art. 100 § 1 K.p. pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Jak wynika z tego artykułu, pracownik ma obowiązek wykonania polecenia, jeżeli spełnia ono trzy warunki: dotyczy pracy, jest zgodne z przepisami prawa pracy oraz zgodne z umową o pracę.

W jakiej formie pracodawca powinien wydawać polecenia pracownikowi?

Forma polecenia pracodawcy może być dowolna, a wydanie go na piśmie ma jedynie znaczenie dowodowe (dla pracownika, że je otrzymał, dla pracodawcy, że zostało wydane). Na podstawie wiedzy i doświadczenia pracownika ocenia się, czy powinien on wiedzieć, iż dane polecenie było niezgodne z prawem. Pracownik może również poprosić o wydanie polecenia na piśmie.

 

Od pracownika wymaga się zatem, by weryfikował wydawane przez pracodawcę polecenia pod względem ich zgodności z prawem. Jeżeli pracownik uzna, że wydane polecenie jest bezprawne, powinien w sposób wyraźny odmówić jego wykonania. Dla potrzeb ewentualnej obrony przed sądem pracownik powinien zwrócić uwagę pracodawcy na bezprawność wydanego polecenia i ewentualnie wystąpić o wydanie mu polecenia na piśmie. W ten sposób uchroni się przed odpowiedzialnością zarówno za niespełnienie żądań pracodawcy, jak i za bezkrytyczne wykonywanie wydanych przez niego poleceń.

Odmowa pracownika wykonania polecenia niezgodnego z prawem 

Reasumując, w sytuacji gdy polecenie jest niezgodne z prawem, pracownik jest zobowiązany odmówić jego wykonania. Pracownik nie ma bowiem obowiązku stosować się do bezprawnych poleceń pracodawcy (przełożonego), chociażby dotyczyły one pracy umówionego rodzaju. Wykonanie takiego polecenia nie zwalnia pracownika z odpowiedzialności karnej, może natomiast powodować brak odpowiedzialność wobec pracodawcy.

Bezkrytyczne wykonywanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonego

Bezkrytyczne wykonywanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonego może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę w trybie art. 45 § 1 K.p. (wyrok Sądu Najwyższego z 10.09.1997 r. I PKN 244/97). Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 04.04.2006 r. (I PK 161/05) potwierdza ten pogląd, uznając, że bezkrytyczne wykonanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonych stanowi przesłankę mogącą uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę.

 

Jeśli chodzi o kwestię sankcji, to sprawa wygląda następująco.

Naruszanie przepisów o czasie pracy lub nieprowadzenie ewidencji czasu pracy przez pracodawcę

Dolegliwość sankcji uzależniona jest od stopnia naruszenia i podlega ocenie inspektora pracy. Jeżeli nieprawidłowości dotyczą jedynie technicznych braków w zakresie prowadzenia ewidencji czasu pracy, np. braku zapisu o realizacji przez pracownika prawa do urlopu wypoczynkowego, inspektor pracy może zastosować jedynie wniosek o prawidłowe prowadzenie ewidencji przez umieszczanie w jej treści wszystkich niezbędnych informacji. Zgodnie z art. 281 K.p., naruszanie przepisów o czasie pracy lub nieprowadzenie ewidencji czasu pracy jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika. Inspektor pracy, stwierdzając takie wykroczenie, może również, w ramach tzw. postępowania mandatowego, nałożyć karę grzywny w wysokości do 2000 zł lub w charakterze oskarżyciela publicznego wystąpić przed sądem grodzkim o nałożenie kary grzywny do wysokości 30 000 zł. Jeżeli z czynności kontrolnych inspektora pracy wynika, że ewidencja została sfałszowana, inspektor pracy może w takiej sytuacji wystąpić do prokuratora z wnioskiem o podejrzenie popełnienia przestępstwa. Dalsze czynności uzależnione są od decyzji prokuratora w tej sprawie.

Fałszowanie ewidencji czasu pracy na polecenie przełożonego

Fałszowanie ewidencji czasu pracy może stanowić przestępstwo:

 

  1. fałszerstwa (podrobienia lub przerobienia dokumentu), a jego sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
  2. poświadczenia nieprawdy, przewidzianego w art. 271 § 1 Kodeksu karnego. Popełnia je osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • zero plus 5 =

»Podobne materiały

Kto jest uprawniony do korzystania z ZFŚS?

Kogo można zaliczyć do grupy osób uprawnionych do korzystania z ZFŚS? Czy mogą to być również pracownicy tymczasowi, osoby współpracujące?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »