.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odnowienie zobowiązania – nowacja

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 11.03.2008

Artykuł omawia problematykę odnawiania istniejących zobowiązań, określając przesłanki skuteczności tej czynności prawnej oraz jej skutki.



Odnowienie zobowiązania – nowacja

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wygaśnięcie zobowiązania

Co do zasady, zobowiązanie wygasa, gdy zostanie wykonane, czyli innymi słowy, gdy dłużnik spełni na rzecz wierzyciela umówione świadczenie. Zaspokojenie wierzyciela, skutkujące wygaśnięciem zobowiązania, może jednak nastąpić także w innych okolicznościach. Jako przykład tego typu sytuacji podać tutaj można: potrącenie, złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego oraz tzw. odnowienie zobowiązania. Do wygaśnięcia wierzytelności prowadzą wreszcie, pomimo niezaspokojenia wierzyciela, również takie zdarzenia jak zwolnienie z długu.

Odnowienie zobowiązania - nowacja

Zgodnie z przepisem art. 506 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. – dalej w skrócie K.c.), o odnowieniu zobowiązania, inaczej nazywanym nowacją, możemy mówić w sytuacji, gdy w celu umorzenia zobowiązania dłużnik zobowiązuje się, za zgodą wierzyciela, spełnić inne świadczenie niż umówione albo nawet to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej.

 

Jak wynika z treści przytoczonego wyżej przepisu odnowienie zobowiązania jest w swej istocie umową. Na jej podstawie strony na nowo układają istniejący już pomiędzy nimi stosunek zobowiązaniowy.

 

Uwzględniając brzmienie przepisu art. 60 K.c. stwierdzić należy, że zamiar stron, co do zawarcia umowy o odnowienie, niekoniecznie musi być wyraźny, może on być dorozumiany, jeżeliby tylko został dostatecznie uzewnętrzniony, przy czym, w razie wystąpienia w sprawie istotnych wątpliwości, poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi jednak odnowienia. Dotyczy to w szczególności wypadku, gdy wierzyciel otrzymuje od dłużnika weksel lub czek. W tym ostatnim przypadku, nowopowstałe zobowiązanie istniałoby obok dawnego i miałoby na celu jego wzmocnienie, nie zaś zastąpienie, jak ma to miejsce przy nowacji. Tak właśnie jest najczęściej, gdy wierzyciel otrzymuje od dłużnika weksel lub czek.

Na czym polega odnowienie zobowiązania

Jak wynika z treści cyt. przepisu art. 506 K.c., odnowienie zobowiązania polegać może na zmianie bądź to samego świadczenia, bądź też jedynie jego podstawy prawnej.

 

Zmiana samego świadczenia, aby uznać, że doszło do odnowienia zobowiązania, winna mieć charakter kwalifikowany. W szczególności niewystarczającą jest jedynie zmiana tylko miejsca lub sposobu świadczenia – w tym przypadku bowiem należałoby stwierdzić, zgodnie z ogólną, wskazaną wyżej zasadą, że dawne zobowiązanie trwa nadal, a nowe jedynie je wzmacnia.

 

Zmiana podstawy prawnej, aby mówić o odnowieniu zobowiązania, może polegać, przykładowo, na ustaleniu przez strony, że dłużnik zamiast być dłużnym z tytułu warunkowej darowizny staje się dłużnikiem, co do tej samej kwoty pieniędzy, z tytułu pożyczki.

 

Dla ważności jak również skuteczności odnowienia zobowiązania nie jest koniecznym zachowanie żadnej szczególnej formy zawarcia umowy (np. formy aktu notarialnego, czy innej formy urzędowej), wystarczającą jest zwykła forma pisemna.

Odnowienie zobowiązania a zabezpieczenie poręczeniem lub ograniczonym prawem rzeczowym

Opisując instytucję odnowienia zobowiązania wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 507 K.c., jeżeli wierzytelność była zabezpieczona poręczeniem lub ograniczonym prawem rzeczowym (np. hipoteką lub zastawem), ustanowionym przez osobę trzecią, poręczenie lub ograniczone prawo rzeczowe wygasa z chwilą odnowienia (nowacji), chyba że poręczyciel lub osoba trzecia wyrazi zgodę na dalsze trwanie zabezpieczenia.

 

Zgoda, o której mowa w przepisie art. 507 K.c., dla swojej skuteczności, winna być wyrażona z zachowaniem przepisów normujących poszczególne sposoby powoływania do bytu określonego stosunku prawnego. Przykładowo, wyrażenie przez dłużnika zgody na utrzymanie użytkowania na przedsiębiorstwie (jako zabezpieczenia wierzytelności) powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, takiej formy wymaga bowiem, na podstawie art. 751 K.c., powołanie do życia tej właśnie postaci zabezpieczenia.


Stan prawny obowiązujący na dzień 11.03.2008


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »