Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odnowienie obowiązku podatkowego

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 11.03.2014

Moja matka zmarła w 2001 r. Po jej śmierci jej drugi mąż – nie powiadamiając mnie o tym – wniósł do sądu wniosek o nabycie spadku. Sąd przyznał mi 1/2 spadku, jednak dowiedziałam się o tym dopiero w 2003 r., kiedy otrzymałam pismo z urzędu skarbowego. Poinformowałam urząd, że matka nie pozostawiła po sobie majątku. Dopiero niedawno okazało się, że była współwłaścicielką mieszkania w Katowicach. Czy na mocy postanowienia sądu o nabyciu spadku z 2002 r. dziedziczę ten udział i czy można teraz wpisać mnie do księgi wieczystej tego lokalu? Czy odnawia się obowiązek podatkowy? Jeśli tak, to podatek od spadku powinien zostać wyliczony według wartości mieszkania z 2002 r., czy według jego aktualnej wyceny?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Postanowienie sądu może być podstawą wpisu do księgi wieczystej. Sprostuję jednak, że nie dziedziczyła Pani na mocy tego postanowienia, lecz z mocy prawa – spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, tj. z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 i art. 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny; Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm). Nabycie spadku nastąpiło zatem w 2001 r., a orzeczenie sądu jedynie potwierdziło ten stan.

 

Jeśli chodzi o podatek: sytuacja jest skomplikowana, ponieważ teoretycznie zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, które powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Z § 2 pkt 1 wynika jednak, że jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego zobowiązanie nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

 

Zgodnie z art. 6. ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku, ale obowiązek ten (a z nim prawo do wydania decyzji ustalającej) odnawia się zgodnie z ust. 4 z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Niestety obowiązek podatkowy odnawia się lub – jak twierdzą niektórzy – przywracane jest prawo do wydania decyzji ustalającej również w przypadku, gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia. Ta regulacja obowiązuje od 2007 roku. Jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629) zmieniającej powyższą ustawę z dniem 1 stycznia 2007 r., do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2007, stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

 

Jak wskazałem we wstępie, nabycie spadku nastąpiło w 2001 r., więc należałoby zastosować art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu z 31 grudnia 2006 r. Wtedy przepis ten stanowił, że „jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Gdy nabycie w drodze darowizny nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność dokonania tej darowizny”.

 

Jak widać wyraźnie, przepis ten stanowił w zdaniu drugim, w 2006 roku, że jedynie dla nabycia w drodze darowizny, które nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność dokonania tej darowizny, tym samym nie odnawiałby się on dla nabycia w drodze dziedziczenia.

 

Reasumując: jako że od uprawomocnienia się postanowienia sądu upłynęło znacznie więcej niż pięć lat i jako że zastosowanie znajdzie tu art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu z 2006 r., uważam, że nie może zostać już wydana dla Pani decyzja ustalająca wysokość podatku – czyli opisane działania nie będą mieć konsekwencji w podatku od spadków i darowizn. Upraszczając: nie będzie konieczności zapłaty podatku.

 

Niemniej omawiany przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych przepisów prawa podatkowego i zarówno wśród naukowców, praktyków, jak i sądów nie ma zgody ani co do jego wykładni, ani co do stosowania. Tym samym organ podatkowy może w kwestii odnowienia obowiązku podatkowego mieć inne zdanie niż to, które przedstawiłem powyżej. Z tego powodu, by zminimalizować ryzyko konfliktu, sugerowałbym wystąpienie z wnioskiem o indywidualną interpretację na druku ORD-IN do Ministra Finansów i przedstawienie własnego stanowiska, jak wyżej opisano.

 

Na marginesie dodam, gdyż o to Pani również pytała, że gdyby opisane zdarzenie miało być opodatkowane, to podstawą opodatkowania byłaby wartość ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia, tj. w 2001 r., i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 plus dziewięć =

»Podobne materiały

Podatek od spadku

Mam pytanie o podatek od spadku. Otóż w spadku po mamie dostałam mieszkanie. Zostałam wprowadzona w błąd, dlatego postanowienie o jego nabyciu odebrałam miesiąc po uprawomocnieniu się wyroku. Do urzędu skarbowego dokumenty trafiły kilkanaście dni później. Mimo oświadczenia, w którym wyjaśniam powody

 

Podatek od spadku po 4 latach

W 2005 r. zmarł mój dziadek. Mieszkanie automatycznie przeszło, jak myślę, na babcię (oraz na moją mamę?). Nikt nie monitował sprawy ani nie próbował ściągać od babci podatku. Babcia zmarła, niestety, w 2008 r. i nagle okazało się, że trzeba zapłacić 4000 zł podatku od spadku, lecz nie po babci, ale

 

Podatek od zasiedzenia nieruchomości

Sąd orzekł zasiedzenie gospodarstwa rolnego. Zasiedzenie (w złej wierze) nastąpiło z dniem 1 stycznia 2004 r. W rezultacie moja mama, siostra i ja uzyskałyśmy odpowiednie udziały we własności tego gospodarstwa. Poprzednimi właścicielami byli rodzice mojego taty. Gospodarstwo od kilkunastu

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »