.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odbywanie kary więzienia i proces o odszkodowanie – czy można być podwójnie ukaranym?

Autor: Krzysztof Bigoszewski • Opublikowane: 27.04.2010

Trzy lata temu zostałem skazany prawomocnym wyrokiem na 7 lat pozbawienia wolności. Zostałem napadnięty przez dwóch napastników, broniłem się i zraniłem jednego z atakujących – zmarł kilka tygodni później. Dostałem powiadomienie, że ojciec ofiary wytoczył mi proces cywilny o wysokie odszkodowanie za śmierć syna, mimo że w trakcie sprawy sąd odrzucił kwestię nawiązki na rzecz ojca. Czy mogę być podwójnie ukarany?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Na wstępie chciałbym wyjaśnić, jaka mogła być prawdopodobna przyczyna odrzucenia (lub oddalenia) wniosku ojca zmarłego napastnika o zasądzenie od Pana nawiązki na jego rzecz właśnie z tytułu śmierci syna.

 

Otóż, zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu karnego, „w razie skazania za przestępstwo spowodowania śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przestępstwo przeciwko środowisku, mieniu lub obrotowi gospodarczemu lub przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, sąd, na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej, orzeka obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części; przepisów prawa cywilnego o przedawnieniu roszczenia oraz możliwości zasądzenia renty nie stosuje się”.

 

Natomiast stosownie do § 2 tegoż artykułu „zamiast obowiązku określonego w § 1 sąd może orzec na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w celu zadośćuczynienia za ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała, rozstrój zdrowia, a także za doznaną krzywdę”.

 

W tym miejscu wskazać należy, iż w świetle art. 49 § 1 Kodeksu postępowania karnego „pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo”.

 

Wobec powyższego, zważywszy na to, że ojciec zmarłego napastnika, jak się wydaje, nie został bezpośrednio pokrzywdzony przez popełnione przez Pana przestępstwo, to zapewne z tej przyczyny sąd nie uznał jego roszczeń o zasądzenie nawiązki za zasadne. Jest to jednak tylko jedna z możliwych motywacji sądu w tej kwestii.

 

Przechodząc z kolei do obecnych roszczeń ojca zmarłego napastnika o zadośćuczynienie z tytułu śmierci jego syna, za co Pan miałby być odpowiedzialny, wskazać należy, że roszczenie to co do zasady nie znajduje właściwej podstawy prawnej.

 

Zgodnie z podanym przez Pana stanem faktycznym sprawy, śmierć napastnika nastąpiła jeszcze przed 2008 r., a zatem obowiązywały wtedy inne przepisy Kodeksu cywilnego regulujące kwestie zadośćuczynienia.

 

W czasie śmierci Pana napastnika polski Kodeks cywilny (w skrócie K.c.) nie zawierał instytucji prawnej zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej. Taka instytucja znalazła się w polskim systemie prawnym dopiero w sierpniu 2008 r., po nowelizacji Kodeksu cywilnego. Natomiast zgodnie z jedną z podstawowych zasad polskiego prawa cywilnego przepisy prawa, które właśnie weszły w życie, odnoszą się co do zasady do stanów faktycznych następujących po ich wejściu w życie. Zasądzanie zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej stało się zatem możliwe dopiero w stosunku do zdarzeń, które miały miejsce po sierpniu 2008 r.

 

Zgodnie bowiem z obecnie obowiązującym przepisem art. 446 § 4 K.c., który wszedł w życie właśnie w sierpniu 2008 r., „sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę”.

 

Zwrócić należy również uwagę na to, że niektóre sądy do zdarzeń mających miejsce przed sierpniem 2008 r. stosowały zasady zasądzania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej zawarte w przepisach dotyczących naruszenia dóbr osobistych osób bliskich zmarłemu (np. prawo do posiadania rodziny, potomstwa czy też pozostawania w związku małżeńskim). Takie działanie jest obecnie kwestionowane i należy uznać je za nieprawidłowe.

 

Z kolei zgodnie z art. 446 § 3 K.c. „sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej”. Przepis ten obowiązywał również przed sierpniem 2008 r., a zatem może znaleźć zastosowanie również w Pańskiej sprawie.

 

Wyjaśnić jednakże należy, iż odszkodowanie takie przysługiwałoby ojcu zmarłego napastnika jedynie w przypadku, gdyby wykazał on, że zmarły syn w zasadniczym stopniu przyczyniał się do utrzymania rodziny, a po jego śmierci ojciec popadł w niedostatek czy wręcz ubóstwo. Wskazać również warto, że kwoty zasądzane zazwyczaj z tytułu znacznego pogorszenia się sytuacji życiowej członków rodziny zmarłego są przeważnie znacznie niższe niż ewentualne kwoty zadośćuczynienia za taką śmierć.

 

Podsumowując, stwierdzić należy, że odmowa sądu karnego co do przyznania ojcu zmarłego napastnika nawiązki z tytułu przestępstwa, którego się Pan dopuścił, nie zamyka temu ojcu drogi do poszukiwania naprawienia doznanej krzywdy na drodze cywilnej. Jak jednak zostało wskazane wyżej, w dniu śmierci Pana napastnika ustawodawca nie przewidywał możliwości zasądzania takiego zadośćuczynienia, zatem roszczenia w tym zakresie uznać należałoby za bezpodstawne i takiej argumentacji należałoby bronić podczas ewentualnego dalszego procesu.

 

Jeśli jest Pan zainteresowany dalszą pomocą, to informuję, że nasz serwis świadczy również usługi w zakresie przygotowania pism (np. wezwania do zapłaty lub sporządzenia pozwu), reprezentacji przedsądowej oraz sądowej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 plus VIII =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »