Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Od czego zależy prawo do zachowku i jego wysokość?

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 14.01.2020

Moi rodzice rozwiedli się przed 40 laty. Ojciec ponownie się ożenił z kobietą, która miała na wychowaniu swojego siostrzeńca. Prawdopodobnie mój ojciec go adoptował. Ten adoptowany chłopak ożenił się i ma troje dzieci. Tata niedawno zmarł. Dowiedziałam się, że w testamencie zapisał swoją część nieruchomości jednej z córek adoptowanego syna. Po żonie taty połowę nieruchomości prawdopodobnie dziedziczy adoptowany syn. Ja mieszkałam 300 km od miejsca zamieszkania taty. Opiekę w ostatnich miesiącach sprawowała córka adoptowanego syna. Miałam z tatą sporadyczny kontakt z powodu odległości, pracy i opieki sprawowanej nad moją bardzo schorowaną teściową. Gdy tato już nie mógł sam funkcjonować, zaproponowałam mu, aby się do mnie przeprowadził, ale się na to nie zgodził. Czy w przedstawionej sytuacji mam prawo do zachowku po tacie? Jeśli tak, co zrobić, aby go ewentualnie uzyskać?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Od czego zależy prawo do zachowku i jego wysokość?

Fot. Fotolia

Grono uprawnionych do zachowku i wymiar zachowku

Ma Pani prawo do zachowku po ojcu. Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego – zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału. Pani, jako córka, jest jedyną osobą w kręgu potencjalnych spadkobierców ustawowych. Zatem dziedziczyłaby Pani po ojcu cały jego majątek, czyli, jak rozumiem, połowę nieruchomości, gdyby Pani tato w inny sposób nie zadysponował swoim majątkiem.

 

W świetle przytoczonego wyżej przepisu może Pani zatem żądać od spadkobiercy ustanowionego przez ojca w testamencie połowy wartości tego udziału w nieruchomości, czyli de facto 1/4 wartości całej nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 991 § 2 K.c.: „Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

 

Darowizny za życia i wydziedziczenie w testamencie

Musi Pani jednak pamiętać o odliczeniach darowizn. Nie znam całej Pani historii, ale jeśli takie darowizny od taty były, to zaliczane są na poczet zachowku.

 

Musi też być Pani przygotowana na taką ewentualność, że ojciec w testamencie ustanowił swojego spadkobiercę i jednocześnie Panią wydziedziczył. Wydziedziczenie powoduje utratę prawa do zachowku. Zgodnie z art. 1008 K.c. – spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

 

1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,

2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

Droga sądowa do uzyskania zachowku

Aby uzyskać zachowek, należy wytoczyć powództwo przeciwko spadkobiercy o jego wypłatę. Opłata od pozwu w tym przypadku to 5% wartości oczekiwanego zachowku. Do pozwu należy dołączyć oczywiście akty stanu cywilnego uzasadniające Pani twierdzenie o tym, że mogła Pani dziedziczyć z ustawy. Jeśli nie wie Pani, czy spadkobiercy już przeprowadzili postępowanie spadkowe, warto sprawdzić w rejestrze spadków, który jest dostępny publicznie pod adresem www.rejestry-notarialne.pl. Gdyby w toku procesu o zachowek okazało się, że ojciec Panią wydziedziczył, w procesie tym może Pani podważyć wydziedziczenie, udowadniając, że nie istniała przyczyna wydziedziczenia wskazana w testamencie.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • jeden plus 8 =

»Podobne materiały

Roszczenie zapłaty zachowku, jak go uniknąć?

Moja mama miała dwa mieszkania, jedno z nich przekazała aktem notarialnym swojemu najstarszemu wnukowi (mojemu siostrzeńcowi) – upływa właśnie 5 lat od tego zapisu w formie darowizny. Mojemu synowi mama chce przekazać mieszkanie, w którym obecnie oboje mieszkają. Napisała odręcznie testament,

 

Zachowek dla małoletniego

Mam zapłacić zachowek niepełnoletniemu siostrzeńcowi. Jego prawnym opiekunem jest jego ojciec. Czy mogę sama założyć konto nieletniemu i zastrzec w banku, żeby do pełnoletności dziecka nikt nie korzystał z tych pieniędzy? Sprawy o zachowek nie było. Jak się zabezpieczyć, by w przyszłości nie miał ża

 

Czy należy się zachowek od darowizny sprzed wielu lat?

W 1986 r. został sporządzony przez moich rodziców akt notarialny – umowa darowizny nieruchomości: domu i działki. Przyjęliśmy tę darowiznę oboje z mężem, zobowiązując się do ponoszenia opłat i do opieki nad rodzicami. Tak też było, rodzice mieszkali cały czas z nami, a moje rodzeństwo (brat i

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »