Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Obsługa klientów byłego pracodawcy

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 02.08.2011

Założyłem firmę o takim samym profilu jak firma, w której do niedawna pracowałem. Czy mogę obsługiwać klientów, którzy korzystali z usług mojego pracodawcy (wykonywanych przeze mnie), a teraz wolą wybrać moją firmę? Czy będę łamał zakaz konkurencji?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zakaz konkurencji został określony w kilku poniższych przepisach Kodeksu pracy (w skrócie K.p.). Jego zakres jest uzależniony głównie od tego, czy zawarł Pan umowę o zakazie konkurencji z pracodawcą w trakcie trwania stosunku pracy, czy nie, a także od treści umowy – jeśli była zawarta. Umowa może bowiem określać zakaz konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy a także po ustaniu stosunku pracy.

 

Zgodnie z art. 1011 § 1 K.p.„w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (zakaz konkurencji). Pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie, może dochodzić od pracownika wyrównania tej szkody na zasadach określonych w przepisach rozdziału I w dziale piątym”.

 

„Art. 1012 § 1. Przepis art. 1011 § 1 stosuje się odpowiednio, gdy pracodawca i pracownik mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, zawierają umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. W umowie określa się także okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy, z zastrzeżeniem przepisów § 2 i 3.

 

§ 2. Zakaz konkurencji, o którym mowa w § 1, przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta umowa przewidziana w tym przepisie, w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania.

 

§ 3. Odszkodowanie, o którym mowa w § 1, nie może być niższe od 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji; odszkodowanie może być wypłacane w miesięcznych ratach. W razie sporu o odszkodowaniu orzeka sąd pracy.

 

Art. 1013. Umowy, o których mowa w art. 1011 § 1 i w art. 1012 § 1, wymagają pod rygorem nieważności formy pisemnej.

 

Art. 1014. Przepisy rozdziału nie naruszają zakazu konkurencji przewidzianego w odrębnych przepisach”.

 

Wskazać należy, że niezawarcie z pracownikiem umowy o zakazie konkurencji nie pozwala mu na zupełnie swobodne podejmowanie działalności, bez uwzględnienia interesów pracodawcy, gdyż w takim przypadku na pracowniku spoczywa obowiązek dbania o dobro zakładu pracy, chronienia jego mienia oraz zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

 

Obowiązek ten wynika wprost z art. 100 § 2 pkt 4 K.p., zaś jego naruszenie w konkretnych okolicznościach może być uznane za przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, pomimo że pracownik nie był związany zakazem konkurencji (zobacz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 01.07.1998 r., sygn. akt I PKN 218/98, OSNAPiUS 1999 r., nr 15, poz. 480). W określonych sytuacjach naruszenie przez pracownika wskazanego wyżej obowiązku dbania o dobro zakładu pracy i zachowania w tajemnicy informacji, gdy nie zawarto umowy o zakazie konkurencji, może być nawet uznane za przyczynę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, na podstawie art. 52 § 1 K.p. Jednakże trzeba pamiętać, iż wymagało to będzie wykazania pracownikowi nie tylko tego, że podjął dodatkową działalność o charakterze konkurencyjnym, lecz także że miało to negatywny wpływ na interesy pracodawcy lub było powodem nienależytego wykonywania obowiązków pracowniczych (zobacz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25.08.1998 r., sygn. akt I PKN 265/98, OSNAPiUS 1999 r., nr 18 poz. 574).

 

Wobec powyższych uwag zauważyć należy, że niezawarcie umowy o zakazie konkurencji nie wyklucza odpowiedzialności pracownika za naruszenie interesów pracodawcy poprzez podjęcie dodatkowej działalności lub zatrudnienia, jednakże w takim przypadku roszczenia pracodawcy będą miały inną podstawę oraz skutki, gdyż zakaz konkurencji daje pracodawcy przede wszystkim możliwość dochodzenia od pracownika odszkodowania, zaś samo naruszenie obowiązków pracowniczych, np. poprzez niewykonanie obowiązku dbania o dobro zakładu pracy, może stanowić w większości przypadków jedynie podstawę wypowiedzenia umowy o pracę.

 

Dotyczy to jednak sytuacji w trakcie trwania stosunku pracy.

 

Brak umowy z byłym pracodawcą regulującej zakaz konkurencji w zasadzie daje swobodę podejmowania działalności gospodarczej, jednak przy zachowaniu poniższych warunków.

 

Powszechny zakaz prowadzenia nieuczciwej konkurencji jest ustanowiony w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503). Zgodnie z art. 3 powołanej ustawy „czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta”. Niezależnie od ogólnej definicji czynu nieuczciwej konkurencji w ustawie zostały szczegółowo określone niektóre rodzaje tych czynów.

 

Art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ustanawia zakaz przekazania, ujawnienia lub wykorzystania tajemnic przedsiębiorstwa przez byłego pracownika lub osobę, która świadczyła pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, przez okres trzech lat od ustania zatrudnienia, chyba że umowa stanowi inaczej albo ustał stan tajemnicy.

 

W art. 11 ust. 4 tejże ustawy zdefiniowano tajemnicę przedsiębiorstwa, zaliczając do niej „nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje mające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności”.

 

Różny jest rodzaj chronionych przez art. 11 wiadomości: jedne mają charakter techniczny lub technologiczny, inne zaś obejmują pewne informacje istotne z punktu widzenia organizacji przedsiębiorstwa jako takiego (jego struktury, przepływu dokumentów, sposobu kalkulacji cen, zabezpieczenia danych, danych klientów itp.). Wyliczenie ustawowe nie jest wyczerpujące. W orzeczeniu Sądu Antymonopolowego z dnia 10.07.2002 r. (XVII Ama 78/01, Dz.Urz. UOKiK z 2002 r. Nr 5, poz. 224) stwierdzono, że dane zawarte w PIT-5F-01 (sprawozdaniu finansowym) obrazują zarówno pasywa, jak i aktywa oferentów, dochód i zyski, koszty działalności, straty, zobowiązania finansowe. Niewątpliwie są to informacje poufne i stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zakazie konkurencji. Nie jest przy tym konieczne, aby były one oryginalne czy nowe.

 

Sposób definiowania tajemnicy przesądza o tym, iż treść danych nią objętych może być znana nie tylko jednej osobie, lecz również określonej grupie osób. Tajemnica nie traci bowiem swego charakteru, gdy wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji, w tym kontrahenci przedsiębiorcy.

 

Istotne jest, że informacja objęta tajemnicą nie może być łatwo dostępna dla osób postronnych. Omawiając kwestie związane z ochroną tajemnicy, A. Kraus i F. Zoll wskazywali, iż „tajemnicą są wiadomości nieznane ogółowi lub osobom, które ze względu na swój zawód są zainteresowane posiadaniem takiej wiadomości. Wiadomość dotychczas nieznana traci ochronę, gdy każdy przedsiębiorca–współpracownik może się dowiedzieć o niej drogą zwykłą i dozwoloną” (A. Kraus, F. Zoll,Polska ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Poznań 1929, s. 196; zob. także wyrok SN z dnia 22.04.1938 r., sygn. akt III K 2496/37, OSP 1939, poz. 278). W wyroku z dnia 05.09.2001 r. (sygn. akt I CKN 1159/2000, OSNC 2002, nr 5, poz. 67) Sąd Najwyższy podkreślił, że „art. 11 ust. 4 u.z.n.k. wyklucza objęcie tajemnicą informacji, które osoba zainteresowana może uzyskać w zwykły i dozwolony sposób”.

 

Stwierdzić jednak należy, że granica między wiadomościami objętymi pojęciem tajemnicy przedsiębiorstwa a pojęciem powszechnej, aczkolwiek specjalistycznej wiedzy, niewątpliwie jest nieostra (tak SN w uzasadnieniu wyroku z dnia 03.10.2000 r., sygn. akt I CKN 304/00, OSN 2001, nr 4, poz. 59). Istotne jest więc zachowanie przedsiębiorcy, który obowiązany jest podjąć niezbędne czynności w celu zachowania poufności informacji.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 minus 1 =

»Podobne materiały

Odmowa sprzedaży towaru

Jestem właścicielem hurtowni. Czy mogę bez podania powodu odmówić swojemu klientowi, który prowadzi działalność gospodarczą, sprzedaży towarów oferowanych w mojej hurtowni? Ewentualnie uzasadnieniem odmowy byłoby to, że klient prowadzi w naszej miejscowości taki sam sklep detaliczny co ja albo to, ż

 

Zarzut używania nazwy zastrzeżonej

Niedawno dostałem pismo od pewnej firmy z zarzutem, że używam takiej samej nazwy firmy, a nazwa ta jest zastrzeżona. Zakładając firmę, nie miałem pojęcia, że nazwa ta istnieje jako zastrzeżona. Czy wystarczy rozdzielić nazwę firmy myślnikiem lub spacją?

 

Kopia bazy danych zrobiona przez pracownika

Byłem pracownikiem (umowa-zlecenie) firmy X. Nie podpisywałem żadnej umowy o zakazie konkurencji, tajemnicy firmowej itp. Zrobiłem kopię bazy danych klientów mojego przełożonego – na swój osobisty użytek, by wykorzystać ją później we własnej firmie. Zostałem za to zwolniony. Były pracodawca gr

 

Zwolnienie się i założenie konkurencyjnej firmy

Pracowałem dwa lata w firmie X sprzedającej i serwisującej przyczepy samochodowe. Postanowiłem się zwolnic i założyć konkurencyjną firmę o takim samym właściwie profilu działalności. Były pracodawca grozi mi, że naruszam tym przepisy. Czy ma rację? Czy mogę obsługiwać klientów, których znam ze stare

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »