.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Obowiązek wydania korzyści

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 14.02.2013

W grudniu otrzymałam ofertę pracy. Zaczęłam pracować, lecz umowę-zlecenie miałam podpisać w nieco późniejszym terminie. Jednakże już po kilku dniach wiedziałam, że nie chcę wiązać mojej przyszłości z tą firmą. Wyjaśniłam szefowi, że się wycofuję i przestałam chodzić do pracy. Po jakimś czasie na moje konto wpłynęło wynagrodzenie za cały miesiąc. Teraz firma domaga się zwrotu pieniędzy. Powołują się na art. 405 Kodeksu cywilnego i twierdzą, że mam obowiązek wydania korzyści. Czy to prawda?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak podaje art. 405 Kodeksu cywilnego (K.c.): „Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości”.

 

Obowiązek wydania korzyści obejmuje nie tylko korzyść bezpośrednio uzyskaną, lecz także wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia zostało uzyskane w zamian tej korzyści albo jako naprawienie szkody. Jeżeli ten, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, rozporządził korzyścią na rzecz osoby trzeciej bezpłatnie, obowiązek wydania korzyści przechodzi na tę osobę trzecią.

 

W niniejszej sprawie istotna jest treść art. 409 K.c. Zgodnie z tym przepisem „obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją, powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu”.

 

Wyraźnie należy podkreślić, iż w tego rodzaju sprawach ocena, kiedy pracownik powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu, winna wynikać z okoliczności faktycznych, które mają/ miały miejsce. To na zleceniodawcy spoczywa ciężar wykazania, że miała Pani świadomość, iż otrzymane świadczenie pieniężne (wynagrodzenie) było nienależyte i powinna się Pani liczyć z obowiązkiem zwrotu korzyści uzyskanej bez podstawy prawnej.

 

Pragnę wskazać na pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 października 2008 r. (sygn. akt II PK 76/2008), zgodnie z którym „w prawie pracy nie ma zakazu dysponowania wypłaconym (uzyskanym) wynagrodzeniem według swobodnej woli pracownika, jeżeli pozwany wzajemnie pracodawca nie udowodnił, że skarżący pracownik miał świadomość otrzymywania nienależnego świadczenia w sytuacji, która była ewidentnym następstwem błędu wyspecjalizowanej firmy finansowej w prawidłowym wyliczeniu przyznanej i wypłacanej skarżącemu podwyżki wynagrodzenia”.

 

Innymi słowy, jeżeli miała Pani świadomość, że otrzymała Pani pieniądze na skutek błędu, a błąd osób odpowiedzialnych za finanse zleceniodawcy był widoczny od razu, bez szczegółowego wnikania w stan faktyczny, powinna Pani dokonać zwrotu otrzymanych środków.

 

Obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wywołany uzyskaniem świadczenia nienależnego nie wygasa jedynie z tego powodu, że ten, kto korzyść z tego tytułu uzyskał, zużył ją lub utracił, ale art. 409 k.c. wymaga, aby stało się to w taki sposób, że ten, który uzyskał korzyść, nie jest już wzbogacony, a wyzbywając się korzyści lub zużywając ją, nie powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu. Dokonanie prawidłowej oceny w tym zakresie nie polega wprawdzie wyłącznie na ustalaniu faktów, lecz stanowi kwestię prawną. Niemniej jednak ocena taka musi przyjmować za podstawę istotne okoliczności faktyczne, których ustalenie możliwe jest co do zasady w oparciu o konkretne twierdzenia strony i dowody przywołane na poparcie tych twierdzeń” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I CNP 76/11).

 

„Nie każde zużycie w dobrej wierze bezpodstawnie uzyskanego świadczenia powoduje w myśl art. 409 k.c. wygaśnięcie obowiązku zwrotu świadczenia. Następuje to tylko wtedy, gdy zużycie korzyści nastąpiło w sposób bezproduktywny, konsumpcyjny, tj. gdy wzbogacony, w zamian tej korzyści, nie uzyskał ani korzyści zastępczej ani zaoszczędzenia wydatku, gdy wydatek miał miejsce tylko dlatego, że uprzednio uzyskał on korzyść, bez której nie poczyniłby tego wydatku. Jeżeli natomiast w zamian za zużytą korzyść wzbogacony uzyskał do swojego majątku jakąkolwiek inną korzyść majątkową (np. mienie czy zwolnienie z długu, który w ten sposób spłacił), nie można uznać, że nie jest już wzbogacony, bowiem w wyniku dokonania tego wydatku w jego majątku pozostaje korzyść w postaci zwiększenia aktywów bądź zmniejszenia pasywów” – tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt V CSK 320/09.

 

W mojej ocenie od samego początku miała Pani wiedzę i świadomość, iż przelana na Pani konto kwota nie jest kwotą w żaden sposób Pani należną od zleceniodawcy z jakiegokolwiek tytułu prawnego (np. premia, nagroda, ekwiwalent, zwrot kosztów). Tylko wówczas – moim zdaniem – istniałaby szansa skutecznej odmowy zwrotu otrzymanego wynagrodzenia. W chwili obecnej – mając na uwadze przedstawiony przez Panią stan faktyczny, jak i prawny – żądanie zleceniodawcy jest jak najbardziej zasadne. Odmowa zwrotu może zrodzić kolejne koszty, a mianowicie koszty zastępstwa procesowego oraz koszty sądowe.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II + cztery =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl