Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Obowiązek alimentacyjny dziadków

Autor: Małgorzata Rybarczyk • Opublikowane: 07.10.2013

Czy sąd, przyznając wnukowi alimenty od dziadków, uwzględni, że spowoduje to, iż popadną oni w stan niedostatku? Kiedy sąd orzeknie obowiązek alimentacyjny dziadków wobec wnuka?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kwestie dotyczące alimentacji osób najbliższych uregulowane są w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.o.) w dziale III – Obowiązek alimentacyjny w art. 128-1441.

 

Art. 128 K.r.o. stanowi, że: „obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo”.

 

„Art. 129. § 1. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

 

§ 2. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym”.

 

Oznacza to, że obowiązek alimentacyjny względem nieletnich dzieci w pierwszej kolejności obciąża rodziców małoletniego dziecka. W sytuacji gdy rodzice dziecka nie mogą lub nie chcą wywiązywać się z obowiązku utrzymania dziecka, obowiązek ten przechodzi na dalszych krewnych. W pierwszej kolejności zobowiązani do alimentacji są wtedy dziadkowie, następnie rodzeństwo osoby uprawnionej do otrzymania renty alimentacyjnej.

 

Zgodnie z art. 132 K.r.o.: „obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami”.

 

Przesłankami do powstania obowiązku alimentacyjnego są:

 

  • istnienie pomiędzy uprawnionym a zobowiązanym – aktualnie lub w przeszłości – więzi rodzinno-prawnej lub innego stosunku prawnego uprawniającego do uzyskiwania renty alimentacyjnej;

 

  • niemożność samodzielnego zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb przez osobę uprawnioną do świadczeń alimentacyjnych;

 

  • posiadanie przez osobę zobowiązaną dostatecznych możliwości majątkowych i/lub zarobkowych pozwalających zaspokoić potrzeby osoby uprawnionej (M. Andrzejewski, Komentarz do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, 2010).

 

Wszystkie powyższe kwestie muszą zachodzić jednak jednocześnie, by sąd mógł orzec o obowiązku alimentacyjnym dziadków.

 

Sąd Najwyższy w nadal aktualnym orzeczeniu z 14 maja 1962 r. (sygn. akt IICR 167/62) stwierdza, że: „Obowiązek alimentacyjny dalszego  krewnego istnieje nie tylko wtedy, gdy bliższy krewny nie ma możliwości wypełniania tego obowiązku, lecz może powstać także wtedy, gdy bliższy krewny mimo takich możliwości nie wywiązuje się ze swych obowiązków”.

 

Zgodnie z art. 135 § 1 K.r.o.: „zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego”.

 

Oznacza to, że o wysokości obowiązku alimentacyjnego dziadków nie decyduje sama wola matki dziecka i różnica wartości pomiędzy alimentami zasądzonymi a faktycznie regulowanymi przez rodzica, ale rzeczywiste możliwości majątkowe dziadków. Przy ustalaniu przez sąd wysokości obowiązku alimentacyjnego dziadków sąd zobowiązany jest uwzględnić również ich usprawiedliwione potrzeby oraz ponoszone przez nich wydatki oraz wysokość otrzymywanego dochodu (wyrok SN z 8 października 1976 r., III CRN 205/76).

 

Badając możliwości finansowe dziadków, sąd bierze od uwagę zarówno faktycznie osiągany przez nich dochód, tj. wynagrodzenie za pracę, emeryturę, rentę, jak i dochód, który mogliby uzyskać, obiektywnie rzecz biorąc, gdyby wykorzystali wszystkie swoje właściwości (dochód np. z najmu, dzierżawy gospodarstwa rolnego, praw autorskich czy też wartości posiadanych nieruchomości itp.). Jednocześnie sąd bada, czy dziadkowie faktycznie mogą podjąć jakieś działania, by poprawić swoją sytuację materialną, co pozwoliłoby na zwiększenie ich obowiązku alimentacyjnego. Biorąc pod uwagę możliwości finansowe dziadków, sąd ustala i ocenia ich wiek, wykształcenie, doświadczenie zawodowe, stan zdrowia, możliwość podjęcia pracy zarobkowej itp.

 

Sąd musi także ustalić koszty utrzymania dziadków oraz wysokość ich obciążeń finansowych, jak również ustalić, czy zasądzenie od nich alimentów nie pogorszy ich sytuacji finansowej.

 

Przepisy kodeksowe nie nakładają na krewnych obowiązku jedynie formy finansowej realizacji zobowiązań alimentacyjnych. Obowiązek alimentacyjny osób zobowiązanych w dalszej kolejności wykonywany może być poprzez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dziecka uprawnionego do alimentacji podejmowane w czasie, gdy matka dziecka pracuje zarobkowo (wyrok SN z 24 styczna 1973 r., III CRN 378/72). Oznacza to, że rodzic dziecka może wnosić, by sąd nałożył na dziadków obowiązek sprawowania faktycznej opieki nad dzieckiem w okresie, gdy rodzice pracują. Z założenia alimenty opłacane przez dziadków, jako renta uzupełniająca, są niższe od świadczeń zasądzanych od rodziców.

 

Proszę pamiętać, że jeśli sytuacja finansowa dziadków jest trudna i mogłoby dojść do popadnięcia przez nich w stan niedostatku z chwilą orzeczenia ich obowiązku alimentacyjnego na rzecz wnuka (wnuczki), to mogą oni powołać się na art. 1441 K.r.o. Zgodnie z nim: „zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego […]”.

 

Jeżeli dziadkowie chcą uwolnić się od alimentów, to winni wykazać szczegółowo dochody oraz rozpisać swoje koszty utrzymania (koszty mieszkania, kredyty, leki, leczenie itp.), dla pełnej dokładności należy przedłożyć rachunki, wyciągi z kont, PIT-y.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 plus osiem =

»Podobne materiały

Alimenty od dziadków

Nasz syn jest bezrobotny. Ma zasądzone alimenty na dziecko, ale ich nie płaci. Do tej pory my pomagaliśmy finansowo jego byłej partnerce, teraz jednak nie możemy tego robić. Była partnerka syna grozi, że wystąpi do sądu o przyznanie alimentów od dziadków. Czy ma do tego prawo? Co możemy zrobić?

 

Ojciec dzieci nie łoży na ich utrzymanie – co zrobić?

W 2005 r. doszło do rozpadu mojego małżeństwa. Kiedy złożyłam wniosek o alimenty, ojciec moich dwóch synów zwolnił się z pracy i „załatwił” sobie rentę. W związku z tym sąd przyznał mi jedynie po 150 zł na każde dziecko. Były mąż nie płacił alimentów, zgłosiłam sprawę do komornika, więc

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »