Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego dziecka

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 25.01.2017

Moja córka do 18 roku życia była pod opieką prawną moich rodziców. Aktualnie sama pobiera środki z opieki społecznej. Celem córki jest uzyskanie ode mnie alimentów na jej utrzymanie. Ja na stałe mieszkam za granicą, córka w Polsce. Przez cały czas, kiedy córka była pod opieką moich rodziców, łożyłam na jej utrzymanie bardzo duże kwoty. Jak mam się bronić przed wyciąganiem ode mnie pieniędzy?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego dziecka

Fot. Fotolia

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.).

 

W pierwszej kolejności należy ustalić, czy wolą córki jest uzyskanie alimentów na aktualne potrzeby, czy też próbuje dochodzić kwoty, których rzekomo nie otrzymywała, gdy była pod opieką innych osób. Ma to dla Pani bardzo istotne znaczenie, bowiem jeżeli posiada Pani przekazy pocztowe, bankowe obrazujące przekazywanie przez Panią na rzecz utrzymania córki określone kwoty, powinna Pani wnosić o oddalenie powództwa w całości. Wówczas dowody w sprawie będą miały istotne znaczenie.

 

Jeżeli córka pragnie dochodzić alimentów na swoje aktualne utrzymanie, wskazać należy, co następuje.

 

Przepis art. 133 K.r.o. stanowi:

 

„Art. 133. § 1. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

§ 2. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.

§ 3. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.”

 

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

 

Sąd Najwyższy w tezie IV uchwały z dnia 16 grudnia 1987 r. w sprawach alimentacyjnych, przyjmują, że: „Przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego rozumieć należy potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu – odpowiedni do jego wieku i uzdolnień – prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody. Dzieci mają prawo do równej z rodzicami stopy życiowej, niezależnie od tego, czy żyją z nimi wspólnie, czy też oddzielnie”.

 

Zwrócić uwagę należy, że według § 3 ww. przepisu „rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się”. Ostatnia część tego paragrafu jest podstawą złożenia pozwu o zwolnienie Pani z obowiązku alimentacyjnego wobec swojego dziecka. Ustawodawca bowiem dał wyraz powszechnemu stanowisku orzecznictwa i doktryny, które wskazuje, iż pełnoletnie dziecko w pierwszej kolejności powinno samo postarać się o uzyskanie przychodu, a dopiero później móc żądać środków od osób zobowiązanych.

 

Wskazać oczywiście należy na głos doktryny, zgodnie z którym „z definicji obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dziecka (utrzymanie i wychowanie) wynika, że obowiązek ten ustaje dopiero wówczas, gdy dziecko osiągnie samodzielność życiową, co z reguły łączy się z możliwością podjęcia pracy zarobkowej. Możliwość podjęcia pracy zarobkowej nie może być jednak rozważana w oderwaniu od osobistej i życiowej sytuacji uprawnionego. Jeżeli mianowicie kontynuuje on naukę, uczy się zawodu, uczęszcza na kurs doskonalenia zawodowego, to za usprawiedliwione uznać należy dalsze alimentowanie go”*.

 

Wskazać należy jednak, iż każda sprawa jest rozpatrywana w sposób odrębny, albowiem każda ma inny stan faktyczny, który w konkretnych okolicznościach będzie przemawiał właśnie za uchyleniem obowiązku alimentacyjnego.

 

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 listopada 1997 r., III CKN 257/97 (OSNC 1998, nr 4, poz. 70): „Przy orzekaniu o obowiązku alimentacyjnym rodziców wobec dzieci, które osiągnęły pełnoletność, brać należy także pod uwagę, czy wykazują one chęć dalszej nauki oraz czy ich osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie przez nie nauki”.

 

Przedstawiony przez Panią stan faktyczny może budzić wątpliwości, albowiem córka teoretycznie jest osobą w pełni samodzielną, ale jednocześnie podnieść należy, iż samo ukończenie 18 roku życia nie daje jeszcze szansy na podjęcie zatrudnienia. Ocena dokonana przez Panią winna być zatem poczyniona z uwzględnieniem dochodów uzyskiwanych przez Pani córkę, „pozycji społecznej”, sytuacji majątkowej oraz zarobkowej w porównaniu do usprawiedliwionych potrzeb Pani córki, jej możliwości podjęcia pracy, powodów ewentualnej zmiany toku nauczania.

 

Dla uprawnień Pani córki istotnym jest pogląd, zgodnie z którym „rodzice nie są obowiązani dostarczać środków utrzymania dziecku, które, będąc już przygotowane należycie do wykonywania przez nie odpowiedniego dla niego zawodu, podejmuje dla podniesienia swych kwalifikacji dalsze kształcenie się, ale w studiach się zaniedbuje, nie robi należytych postępów, nie otrzymuje obowiązujących zaliczeń, nie zdaje w terminie przepisanych egzaminów, a zwłaszcza, jeżeli z własnej winy powtarza lata studiów i wskutek tego nie kończy studiów w przewidzianym programem okresie” (wyrok SN z dnia 8 sierpnia 1980 r., III CRN 144/80, OSNCP 1981, nr 1, poz. 20).

 

Mając na uwadze przestawiony stan faktyczny, trudno wskazać, czy istnieje szansa na pozytywne dla Pani stanowisko sądu, albowiem niezbędna w tego rodzaju sprawach jest wiedza na temat stanu materialnego osoby uprawnionej do alimentów. Jeżeli córka nie czyni żadnych starań w nauce lub np. porzuciła szkołę, nie uczyła się zbyt dobrze, obraca się w towarzystwie, delikatnie pisząc, „wątpliwym”, zasadnym jest wskazywanie, że córka sama nie daje z siebie wystarczająco dużo, by jeszcze Pani ją utrzymywała. Córka w pierwszej kolejności winna sama dążyć do usamodzielnienia się, a dopiero później prosić Panią o pomoc. Wszystko powyższe ma bowiem istotny wpływ na ocenę sytuacji Pani córki, a w szczególności na dalsze uprawnienie do alimentów. Należy też zauważyć, że obowiązek alimentacyjny może być uchylony z datą wsteczną, aniżeli dzień wyrokowania.

 

Jeżeli ma Pani taką możliwość, proszę poszukać córki na portalach społecznościowych. Jak pokazuje moja dotychczasowa praktyka, coraz częściej w tego rodzaju sprawach wykorzystywane są zdjęcia z portali na okoliczność sytuacji majątkowej osoby uprawnionej do alimentów. Jeżeli bowiem córka udostępnia zdjęcia z wakacji, spotkań towarzyskich, które wymagają od niej znacznego nakładu finansowego, zasadnym będzie wystąpienie z powództwem o obniżenie alimentów.

 

 

 

 

* Sychowicz Marek, Ciepła Helena, Kalus Stanisława, Czech Bronisław, Domińczyk Tadeusz, Piasecki Kazimierz (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2006 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie III) ss. 960

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • sześć plus X =

»Podobne materiały

Nowy wyrok w sprawie alimentów

Rozwiodłem się z żoną dwa lata temu. Mieszkam na stałe w Niemczech i nie stać mnie było na opłacanie zasądzonych alimentów, więc sąd zmniejszył je na moją prośbę. Dowiedziałem się, że była żona wygrała kolejną sprawę o podwyższenie alimentów. Nie zgadzam się z nowym wyrokiem. Czy możliwa jest rewiz

 

Data, od której alimenty stają się wymagalne

Ponad 6 miesięcy temu złożyłem pozew o podwyższenie alimentów. Odbyła się jedna sprawa, na którą pozwany (mieszka w Australii) nie przybył, ale godzinę przed sprawą przysłał pismo procesowe (zapewne w celu przeciągnięcia sprawy). Nowy termin nie został jeszcze wyznaczony. Czy będą mi (jestem sy

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »