.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Obliczanie wysokości zachowku po rodzicach

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 12.05.2009

Mama zmarła w 2008 r., a w testamencie powołała do całości spadku mnie i mojego jedynego brata. W 2004 r. mama zawarła drugi związek małżeński, w 2005 r. dokonała zaś darowizny mieszkania dla mnie i mojej żony (mieszkanie to mama kupiła w 1998 r.). Przed swym drugim ślubem mama posiadała także: działkę budowlaną i inne mieszkanie, które przepisali mamie jej rodzice. Małżonek mamy prowadzi postępowanie o zachowek. Małżonek pozostał na wspólnie kupionym mieszkaniu. W jaki sposób oblicza się wysokość zachowku? Czy długość pożycia małżeńskiego ma wpływ na wartość zachowku? Czy sąd bierze pod uwagę majątek posiadany przed zawarciem związku?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że długość pożycia małżeńskiego nie ma żadnego wpływu na wysokość należnego mężowi mamy zachowku.

 

Mężowi mamy należy się tytułem zachowku – stosownie do art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego – połowa wartości udziału w spadku, jaki by mu przypadł, gdyby odbyło się dziedziczenie ustawowe. Gdyby mąż mamy był osobą trwale niezdolną do pracy, wówczas należałoby mu się 2/3 tego, co odziedziczyłby przy dziedziczeniu ustawowym.

 

Jeżeli uprawnionymi do spadkobrania ustawowego są tylko: Pani, brat oraz mąż mamy (mama nie miała innych dzieci), to wysokość zachowku należnego mężowi mamy będzie równa 1/2 z 1/3 wartości spadku, czyli 1/6 wartości spadku. Wynika to z tego, że gdyby odbyło się dziedziczenie ustawowe, to wówczas mąż mamy nabyłby spadek po żonie w 1/3 udziału.

 

Aby obliczyć wartość należnego mężowi mamy zachowku, należy w pierwszej kolejności ustalić wartość spadku po mamie. Należy więc ustalić wartość przedmiotów i praw majątkowych wchodzących w skład spadku po mamie.

 

W skład spadku po mamie wchodzą: działka budowlana, mieszkanie przepisane przez jej rodziców (jeżeli w akcie darowizny rodzice mamy nie wskazali, że darują mieszkanie na majątek wspólny małżeński, to mieszkanie stanowiło składnik majątku osobistego mamy).

 

Pisze Pan w pytaniu, że mąż mamy pozostał we wspólnie zakupionym mieszkaniu. Jeżeli chodzi o mieszkanie, które mama wspólnie zakupiła z mężem, do spadku należy zaliczyć udział 1/2 w tym mieszkaniu.

 

Zgodnie z orzecznictwem sądowym wartość spadku ustala się według cen z daty orzekania o roszczeniach z tytułu zachowku (tak w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1985 r., sygn. akt: III CZP 75/84).

 

Ważnymi w Pana sprawie regulacjami prawnymi będą przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące doliczania do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę (mamę).

 

Stosownie do art. 993 K.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku – zgodnie z poniższymi przepisami – darowizny uczynione przez spadkodawcę.

 

Natomiast według art. 994 § 1 K.c. przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż 10 laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

 

Według art. 994 § 3 K.c. przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed zawarciem z nim małżeństwa.

 

Darowizna mieszkania, dokonana przez mamę w 2005 r., będzie – stosownie do powyższych przepisów – doliczana do spadku, który będzie stanowił podstawę obliczenia zachowku należnego mężowi mamy.

 

Zgodnie z art. 995 K.c. wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalenia zachowku.

 

Według art. 999 K.c., jeżeli spadkobierca obowiązany do zapłaty zachowku jest sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialność ogranicza się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

 

Powyższy przepis stanowi wyjątek od ogólnych zasad odpowiedzialności za długi spadkowe. Współspadkobiercy (Pan i brat) ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę zachowku (do czasu działu spadku). Jednak odpowiedzialność spadkobiercy za zachowek, mimo solidarności, jest ograniczona do wysokości nadwyżki przekraczającej należny spadkobiercy zachowek.

 

Jeżeli mąż mamy zamieszkuje w mieszkaniu, które zakupił wspólnie z mamą (a więc mieszkanie było częścią majątku małżeńskiego mamy i jej męża), to możecie Państwo – jako współwłaściciele tego mieszkania (odziedziczyliście po mamie 1/2 udziału w mieszkaniu, każdy po 1/4) – żądać, aby w toku postępowania sądowego o zachowek sąd uwzględnił utracone przez Państwa korzyści, w związku z tym, że nie korzystacie z mieszkania, do którego przysługuje Państwu prawo, a z mieszkania korzysta wyłącznie mąż mamy, który posiada udział 1/2 w prawie do mieszkania.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 plus VI =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »