.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Obcięcie godzin nauczycielom – mianowanemu i zatrudnionemu na umowę o pracę

Autor: Marta Handzlik-Rosuł • Opublikowane: 30.09.2014

W gimnazjum dyrektor zdecydował obciąć godziny wszystkim nauczycielom jednego przedmiotu. Wręczył pisma ograniczające etat, nie wiemy, czy się na to zgodzić. Ograniczenie godzin dotyczy nauczycieli zatrudnionych przez mianowanie, jak i na podstawie umowy o pracę. Art. 20 KN mówi, że może to zrobić tylko wobec mianowanych, natomiast w tym drugim przypadku – powinien rozwiązać umowę i zaproponować zmianę warunków. Gdyby zwolnił osobę bez mianowania, wszyscy mianowani mieliby pełne etaty. Czy dyrektor prawidłowo obcina nam godziny?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odpowiadając na pytanie uprzejmie informuję, ze zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.) dyrektor szkoły w razie częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny. Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia.

 

Przepis ten odnosi się wyłącznie do nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy (pełen etat), niezależnie od podstawy nawiązanego stosunku pracy (na podstawie mianowania, umowy o pracę).

 

Wobec powyższego należy uznać, że jeśli wystąpią przesłanki do zastosowania art. 20 KN, ograniczenie etatu można zaproponować tylko nauczycielom zatrudnionym na podstawie mianowania, a nauczycielom zatrudnionym na podstawie umowy o prace należy przedstawić wypowiedzenia zmieniające na podstawie art. 42 Kodeksu pracy.

 

Kryterium możliwości zatrudnienia nauczyciela stanowi ważny społecznie element decyzji personalnych podejmowanych przez szkołę. Kwestia doboru kryteriów wyboru nauczyciela do zwolnienia nie jest jednak uregulowana obowiązującym prawem. Była ona przedmiotem stosunkowo szerokiej analizy orzeczniczej Sądu Najwyższego. Jest to jednak kwestia indywidualna, więc poniżej zaprezentowane tezy należy oceniać jako ogólne wskazówki zachowań, nie zaś nakazy konkretnego zachowania. W każdym bowiem przypadku kryteria zwolnienia nauczyciela z pracy będą podlegać indywidualnej ocenie sądu.

 

Dyrektor szkoły powinien więc dokonać oceny w oparciu o podstawowe kryterium, jakim jest interes szkoły. To kryterium powinno być rozpatrywane w dłuższej przestrzeni czasowej, to znaczy – w oparciu o prognozy rozwoju zawodowego danego nauczyciela w odniesieniu do przesłanki zaspokojenia potrzeb pracodawcy. Ogólną zasadą jest, że przy podejmowaniu decyzji o wyborze nauczyciela pracodawca może się kierować własnymi, uzasadnionymi potrzebami. Kryterium możliwości zatrudnienia nauczyciela w innej szkole oraz jego oceny z punktu widzenia gwarancji sprostania pracy w pełnym wymiarze zajęć w zatrudniającej go szkole stanowi ważny społecznie element decyzji personalnych. Interes szkoły jako placówki kształcącej i wychowującej młodzież powinien mieć pierwszeństwo przed indywidualnym interesem nauczyciela. Ogólne powołanie się pracownika na jego sytuację rodzinną, sprowadzające się do wskazania, że ma na utrzymaniu dzieci, nie wystarcza do uznania, że pracodawca rozwiązał stosunek pracy sprzecznie z zasadami współżycia społecznego.

 

Ustalenie kryteriów, według których wybór do zwolnienia dotyczy w pierwszej kolejności nauczycieli nauczania początkowego, pobierających już emeryturę obok wynagrodzenia za pracę lub też posiadających trzydziestoletni staż pracy w zawodzie nauczycielskim umożliwiający przejście na emeryturę, nie narusza społecznego poczucia sprawiedliwości w sytuacji, gdy stało się konieczne zmniejszenie zatrudnienia w szkole, podyktowane zmianami organizacyjnymi systemu nauczania i ograniczeniem liczby oddziałów nauczania początkowego.

 

Kryteria, według których dokonuje się wyboru jednego z nauczycieli do zwolnienia z pracy, nie są tożsame z ustawowymi przyczynami wypowiedzenia stosunku pracy nauczycielowi mianowanemu. W doborze nauczyciela pracodawca powinien uwzględnić także podstawę nawiązania stosunku pracy (mianowanie, umowa o pracę). Podstawa nawiązania stosunku pracy stanowi usprawiedliwione kryterium doboru do zwolnienia, a gdy pozostałe kryteria nie pozwalają na jednoznaczną ocenę przydatności do dalszej pracy, nauczyciel zatrudniony na podstawie umowy o pracę powinien być wybrany do zwolnienia przed nauczycielem mianowanym.

 

W ocenie możliwości dalszego zatrudnienia nauczyciela, po wprowadzeniu zmian organizacyjnych należy uwzględniać, poza przydzieloną nauczycielom liczbą godzin lekcyjnych, także inne okoliczności, w tym zwłaszcza kwalifikacje zawodowe nauczyciela. Porównanie kwalifikacji zawodowych jako kryterium wyboru nauczyciela wymaga uwzględnienia nie tylko formalnego poziomu wykształcenia, ale także praktyki w nauczaniu przedmiotu. W ocenie zasadności wyboru nauczyciela należy brać pod uwagę w pierwszej kolejności okres zatrudnienia na stanowisku nauczyciela przedmiotu, którego liczba godzin nauczania ulega zmniejszeniu, nie zaś ogólny czas wykonywania zawodu. Nie narusza zasady równego traktowania pracownika ani zasady niedyskryminacji rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem legitymującym się kwalifikacjami zawodowymi równymi z innymi nauczycielami, lecz którego praca jest najniżej oceniana przez przełożonych oraz uczniów i ich rodziców, a jego sytuacja osobista nie jest gorsza niż pozostałych pracowników.

 

Możliwość dalszego zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć należy odnosić do tych wszystkich nauczycieli, którzy mają wymagane kwalifikacje do nauczania po dokonaniu w szkole zmian organizacyjnych, niezależnie od tego jakich przedmiotów i w jakich klasach (oddziałach) dotychczas nauczali. Brak możliwości dalszego zatrudniania nauczyciela powinien być rozważany przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia przez szkołę właściwej realizacji programu nauczania. Przesłanka ta jest spełniona wówczas, gdy nauczycielowi nie można przydzielić wszystkich godzin nauczania jego przedmiotu, ponieważ nie ma wystarczających kwalifikacji do nauczania w wyższych klasach.

 

Niemożność dalszego zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć należy odnosić do przedmiotu nauczanego dotąd przez nauczyciela, a wyjątkowo tylko można brać pod uwagę inne przedmioty, do nauczania których ma kwalifikacje, jeżeli w szkole występuje potrzeba dokonania zmian w tym zakresie, podyktowana dobrem uczniów lub brakami kadrowymi.

 

Brak jest przesłanek rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym, jeżeli pozostali nauczyciele tej samej specjalności mają w planie organizacyjnym szkoły przydzieloną taką liczbę godzin ponadwymiarowych, że możliwe byłoby zatrudnianie zwolnionego nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć. Z drugiej strony zatrudnianie innych nauczycieli w niewielkiej ilości godzin ponadwymiarowych nie świadczy o niespełnieniu przesłanek do zastosowania art. 20 KN.

 

Tak więc kryteria doboru mogą się opierać o różne i dość szerokie przesłanki. Przykładowo: posiadanie wyższego stopnia awansu zawodowego nie musi być przesłanką przesądzającą utrzymanie stosunku pracy z nauczycielem, który nie angażuje się dostatecznie w pracę. Może być też i tak, że nauczyciel o niższym stopniu awansu zawodowego, posiada lepsze kwalifikacje do pracy i wykazuje większe zaangażowanie w pracę. Z tego względu trudno jest wskazać, które z przyjętych kryteriów ma znaczenie największe.

 

Na marginesie powyższych uwag należy zauważyć, że pracodawca powinien kierować się wyłącznie przesłanką dobra szkoły.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 plus dwa =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »