Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niezgodność wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem rzeczy

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 24.05.2008

Artykuł omawia zagadnienia związane z niezgodnością księgi wieczystej ze stanem faktycznym.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z przepisem art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.): „W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności”.

 

Żądanie podlega rozpoznaniu w postępowaniu procesowym przez sąd rejonowy właściwy ze względu na położenie nieruchomości (art. 16, w zw. z art. 17 pkt 4 [w końcowej części] – Kodeks postępowania cywilnego). Stwierdzenie takie zawarto w postanowieniu Sądu Najwyższego z 22 maja 2003 r. (II CKN 109/01), w którym podkreślono również, iż niezgodność treści księgi z rzeczywistym stanem rzeczy nie może być usunięta w postępowaniu wieczystoksięgowym, czyli o dokonanie wpisu.

 

Celem postępowania przed sądem cywilnym – wszczętego na podstawie przepisu art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece – jest rozstrzygnięcie sporu, a do tego sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony.

 

Dominuje w piśmiennictwie pogląd, iż jest to „powództwo o ustalenie” na podstawie przepisu art. 189 K.p.c. Proces ten bowiem zmierza do ustalenia rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości. Odmienne stanowisko zajmuje prof. A. Szpunar, który uważa, iż powód w takim procesie nie domaga się jedynie ustalenia istnienia lub nieistnienia prawa bądź stosunku prawnego, ale domaga się wydania prawomocnego orzeczenia, zastępującego oświadczenie woli określonej osoby (por. przepis art. 64 Kodeksu cywilnego).

 

Wszczęcie procesu następuje na skutek wytoczenia powództwa przez uprawnioną osobę. Sąd nie może działać w takiej sytuacji z urzędu. Legitymacja procesowa w tego typu sprawach nie jest jednak kwestią jednoznaczną i przez wiele lat budziła wątpliwości w praktyce. Dopiero w uchwale Sądu Najwyższego z 15 marca 2006 r. (III CZP 106/05) wyjaśniono, iż powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może wytoczyć osoba uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Sam interes prawny powoda nie stanowi bowiem źródła legitymacji procesowej do wytoczenia takiego powództwa.

 

Dzięki takiej interpretacji przepisów zsynchronizowano powództwo o usunięcie niezgodności z postępowaniem w sprawie wniosku o wpis.

 

Żądanie zawarte w pozwie powinno być właściwie sformułowane, to jest tak, aby sąd wieczystoksięgowy, dokonując wpisu zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy na podstawie wyroku sądu cywilnego, nie miał wątpliwości, komu dane prawo majątkowe na nieruchomości przysługuje. Żądanie pozwu powinno zatem wskazywać, jakie dane zawarte w księdze wieczystej są niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy oraz jakie dane powinny być wpisane w miejsce nieprawidłowych.

 

Niedopuszczalne jest zgłoszenie żądania wykreślenia danych właściciela, bez jednoczesnego wpisania rzeczywistego właściciela, chyba że żądanie obejmuje wykreślenie z księgi wieczystej wierzytelności hipotecznej (wyrok Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r., III CKN 415/98).

 

Pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej powinien być należycie opłacony. Zgodnie z przepisem art. 13 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.) opłata jest stosunkowa i wynosi 5% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł.

 

Rozstrzygnięcie sprawy odbywa się jawnie, na rozprawie, po której sąd cywilny wydaje wyrok. Postępowanie dowodowe nie podlega co do zasady ograniczeniom, w przeciwieństwie do postępowania toczącego się przed sądem wieczystoksięgowym.

 

Wyrok taki może uwzględniać powództwo lub je oddalać. Uwzględnienie powództwa następuje wtedy, kiedy ustalony przez sąd rzeczywisty stan prawny nieruchomości okaże się identyczny z żądaniem pozwu. Sąd cywilny jest bowiem związany żądaniem pozwu (przepis art. 321 § 1 K.p.c.).

 

Jeśli zaś rzeczywisty stan prawny okaże się odmienny od tego, czego żądał powód – sąd oddali powództwo.

 

Wyrok ten podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych. Warunkiem dopuszczalności apelacji jest zachowanie przewidzianej prawem formy (rygory z art. 126 i art. 368 § 1 pkt 1-5 K.p.c.) oraz terminu jego wniesienia (tj. dwa tygodnie od doręczenia stronie wyroku z uzasadnieniem, a jeżeli strona nie żądała uzasadnienia, to w terminie trzytygodniowym od ogłoszenia sentencji), a także opłacenie środka zaskarżenia wpisem sądowym. Niespełnienie tych warunków prowadzi do odrzucenia apelacji.

 

Prawomocne orzeczenie sądu cywilnego, nakazujące zmianę wpisu w księdze wieczystej, stanowi podstawę do złożenia wniosku o wpis do sądu wieczystoksięgowego. Wniosek taki podlega opłacie stałej w wysokości 200 zł (na podstawie przepisu art. 42 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach w sprawach cywilnych).


Stan prawny obowiązujący na dzień 24.05.2008


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VIII - VI =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »