Mamy 10 803 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niewypłacalny kontrahent - wydanie w zamian materiałów na WZ

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 23.09.2019

Prowadzę działalność gospodarczą i współpracuję z pewną spółką z o.o. na zasadzie podwykonawstwa. Wykonałam dla nich zlecenie – roboty budowlane na kwotę 30 tys. zł. Do tej firmy wszedł komornik i zajął im wszystkie konta na poczet długu wobec innego wierzyciela. W międzyczasie ów kontrahent złożył do sądu wniosek o upadłość. Część swoich należności pobrałam od nich w formie materiału (na WZ). Jeśli wystawią mi fakturę, czy może zgłosić się do mnie komornik, żebym jemu zapłaciła za ten materiał, mimo że i wobec mnie spółka na dług? Co zrobić, żeby uniknąć takiej sytuacji?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak rozumiem, wierzytelność Pani firmy jest już zafakturowana. Z powodu niewypłacalności kontrahent ogłosił upadłość, gdyż nie jest w stanie uregulować wierzytelności. W zamian za to wydał Pani firmie materiał na dokument WZ. Póki co niezafakturowany.

 

Obecnie, aby częściowo uregulować sprawy między Państwem, najlepiej byłoby, aby wystawiono fakturę według tego dokumentu WZ. A następnie wystosować pismo do firmy dłużnika z oświadczeniem o wzajemnym potrąceniu.

 

Komornik nie ma jak uzyskać informacji o wystawionej fakturze. Dopóki więc nie wystosuje do Państwa pisma dotyczącego zajęcia wierzytelności – możecie dysponować tą wierzytelnością.

 

Zasadniczo zobowiązanie wygasa, gdy zostanie wykonane, tzn. gdy dłużnik spełni na rzecz wierzyciela świadczenie. W ten sposób następuje zaspokojenie wierzyciela. Zwykle ma miejsce wykonanie zobowiązania zgodnie z jego treścią (zob. art. 354 Kodeksu cywilnego), ale czasem także przez naprawienie szkody wyrządzonej wierzycielowi wskutek niewykonania pierwotnie dłużnego świadczenia (zob. art. 471 Kodeksu cywilnego).

 

W świetle prawa zaspokojenie wierzyciela nastąpić może również w inny, pociągający za sobą skutek w postaci wygaśnięcie zobowiązania, sposób. Chodzi o tzw. świadczenie w miejsce wykonania, potrącenie i odnowienie wierzytelności oraz złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego.

 

Prawo uznaje też przypadki wygaśnięcia zobowiązania, mimo że wierzyciel nie został zaspokojony. Dochodzi do tego, gdy zainteresowane strony w drodze umowy doprowadzają do wygaśnięcia zobowiązania przez zwolnienie z długu i umowne rozwiązanie stosunku zobowiązaniowego.

 

Do wygaśnięcia zobowiązania w drodze potrącenia (kompensacji) wierzytelności dojść może w sytuacji, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami. Potrącenie polega na tym, że jedna ze stron zamiast spełnić swoje świadczenie – umarza je do wysokości wartości niższej – przez zaliczenie (kompensatę) świadczenia drugiej strony na poczet swojej należności. Innymi słowy, potrącenie polega na zaliczeniu przez dłużnika wzajemnego na poczet długu tego, co wierzyciel wzajemny jest mu jednocześnie dłużny. Zamiast realnego wykonania świadczeń przez obie strony potrącenie prowadzi do zaspokojenia wierzycieli wzajemnych przez zwolnienie każdego z nich z obowiązku świadczenia na rzecz drugiej strony. W wypadku potrącenia żaden z wierzycieli nie otrzymuje w ogóle lub nie otrzymuje w całości realnego świadczenia swojego dłużnika, ale w zamian zostaje zwolniony ze swego świadczenia – do wysokości potrąconej wartości mniejszej. Pozostała część należności podlega obowiązkowi spełnienia. Ponadto instytucja potrącenia pełni funkcję egzekucji świadczenia, co odbywa się bez konieczności angażowania władzy sądowniczej i organów egzekucyjnych.

 

Wynika z tego, że potrącenie polega na umorzeniu przeciwstawnych sobie wierzytelności – wskutek złożenia oświadczenia woli przez jednego wierzyciela drugiemu wierzycielowi. Instytucję potrącenia regulują przepisy art. 498-505 Kodeksu cywilnego.

 

Przy czym potrącenie może nastąpić bądź wskutek złożenia, w okolicznościach uregulowanych w art. 499 Kodeksu cywilnego, przez zainteresowaną osobą stosownego oświadczenia woli; mówimy wówczas o potrąceniu ustawowym lub jednostronnym, bądź wskutek umowy wzajemnych wierzycieli i dłużników, zwanej umową kompensacyjną (art. 3531 Kodeksu cywilnego); mówimy wówczas o potrąceniu umownym.

 

Potrącenie wierzytelności jest dopuszczalne, gdy spełnione są następujące przesłanki: po pierwsze, dwie osoby są względem siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami, po drugie, przedmiotem świadczeń obu stron są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, po trzecie, obie wierzytelności są wymagalne, z tym że odroczenie wykonania zobowiązania udzielone przez sąd albo bezpłatnie przez wierzyciela nie wyłącza potrącenia (art. 501 Kodeksu cywilnego), wreszcie po czwarte – wierzytelność osoby, która dokonuje potrącenia, może być dochodzona przed sądem lub przed innym organem państwowym (zob. art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego). Tę ostatnią przesłankę uzupełnić należy zastrzeżeniem, że wierzytelność przedawniona również może być potrącona, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło (art. 502 Kodeksu cywilnego).

 

W myśl art. 505 Kodeksu cywilnego nie mogą być umorzone przez potrącenie: po pierwsze, wierzytelności nie ulegające zajęciu (zob. art. 831-833 K.p.c.); po drugie, wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania (np. renta, roszczenia alimentacyjne itp.); po trzecie, wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych; wreszcie po czwarte, wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne (zob. art. 122 § 1, art. 1087 K.p.c.).

 

Wymienione w art. 505 Kodeksu cywilnego wierzytelności nie mogą być umorzone przez potrącenie, nie ma natomiast przeszkód, by przedstawić je do potrącenia i w ten sposób umorzyć swój dług względem dłużnika z wierzytelności, o których powyżej mowa.

 

Ponadto w myśl art. 504 Kodeksu cywilnego – zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie tylko wtedy, gdy dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia albo gdy jego wierzytelność stała się wymagalna po tej chwili, a przy tym dopiero później aniżeli wierzytelność zajęta.

 

Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe (art. 499 Kodeksu cywilnego). Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności może być złożone w dowolnej formie. Może być ono złożone osobiście przez stronę zobowiązaną, a także przez pełnomocnika. Może być również złożone, gdy o dane zobowiązanie toczy się proces sądowy; przybiera wówczas postać zarzutu potrącenia. Zarzut potrącenia może być podniesiony przed sądem pierwszej instancji, a także w postępowaniu odwoławczym. Jeżeli przedmiotem potrącenia są wierzytelności, których miejsca spełnienia świadczeń są różne, strona korzystająca z możności potrącenia obowiązana jest uiścić drugiej stronie sumę potrzebną do pokrycia wynikającego dla niej uszczerbku (art. 500 Kodeksu cywilnego).

 

Wskutek potrącenia ustawowego obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 Kodeksu cywilnego). Umorzeniu w całości ulega wierzytelność o niższej wysokości a umorzeniu częściowemu wierzytelność o wysokości wyższej. Gdy obie wierzytelności są tej samej wysokości, to wskutek potrącenia ulegają obie umorzeniu w całości. Jeżeli jednej lub obu stronom przysługuje kilka wierzytelności nadających się do potrącenia, wówczas stosuje się odpowiednio przepisy o zaliczeniu zapłaty (art. 451 w zw. z art. 503 Kodeksu cywilnego).

 

Potrącenie nastąpić może również na podstawie umowy obu wierzycieli, w której strony rozporządzają swoimi wierzytelnościami, godząc się na ich umorzenie. O skutkach potrącenia umownego decyduje wola stron zawierających umowę kompensacyjną.

 

Art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (j.t. Dz. U. z 2009 r.) stanowi, iż w czasie trwania postępowania aż do jego umorzenia lub zakończenia albo zmiany postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, potrącenie wzajemnych wierzytelności między upadłym i wierzycielem nie jest dopuszczalne, jeżeli wierzyciel: stał się dłużnikiem upadłego po ogłoszeniu upadłości; będąc dłużnikiem upadłego, stał się po ogłoszeniu upadłości jego wierzycielem

 

Art. 89 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego wprowadza wyjątek od powyższej zasady: potrącenie jest dopuszczalne, jeżeli nabycie wierzytelności nastąpiło wskutek zapłaty długu, za który nabywca odpowiadał osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi i jeżeli odpowiedzialność ta powstała przed ogłoszeniem upadłości. Ust. 3 tego artykułu stanowi, iż potrącenie następuje poprzez oświadczenie wierzyciela złożone nie później niż przy zgłoszeniu wierzytelności. SN w uchwale z dnia 6 lipca 2006 r. przewidział, iż po zakończeniu postępowania upadłościowego wydaniem postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego (co następuje po uprawomocnieniu się postanowienia o zatwierdzeniu układu) albo likwidacją majątku upadłego (co następuje w sytuacji układu likwidacyjnego) dopuszczalne jest skuteczne potrącenie wierzytelności układowej z wzajemną wierzytelnością upadłego, gdy oświadczenie nie zostało złożone w terminie przewidzianym w art. 89 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego. Wynika to z granic czasowych zakazu potrącania wzajemnych wierzytelności określonych w art. 89.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • trzy plus 0 =

»Podobne materiały

Uznanie darowizny za bezskuteczną

Prowadzę działalność gospodarczą, niestety interes idzie bardzo źle. Stanęłam przed decyzją: ogłosić upadłość czy likwidację firmy? Razem z mężem jestem współwłaścicielką domu, na którym ciąży kredyt hipoteczny. Boję się, że wierzyciele go przejmą. Czy mogę przepisać nieruchomość na syna, czy darowi

Lista wierzytelności

Dwa tygodnie temu wysłaliśmy do Francji na adres mandatariusza wyznaczonego przez sąd francuski pismo wraz z załączoną listą wierzytelności oraz kopiami faktur, wezwaniami do zapłaty. Otrzymaliśmy potwierdzenie odbioru przesyłki. Kilka dni wcześniej jednak sąd francuski ogłosił upadłość spółki franc

Jaki jest bezpieczny odstęp od zgłoszenia upadłości do zaciągnięcia kredytu?

Prowadzę działalność gospodarczą jednoosobową, która dotychczas robiła rewelacyjne obroty i rokowania na przyszłość. Zaciągnąłem kilka kredytów w różnych bankach i okresach, następnie zrobiłem konsolidację i wziąłem następny kredyt na inwestycje. Okazało się, że moje kontrakty się zmniejszały i musi
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »