.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niestawienie się w sądzie

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 28.05.2013

Kilka lat temu prowadziłem działalność gospodarczą w Polsce (teraz mieszkam za granicą). Dowiedziałem się, że klient niezadowolony z usług, które kiedyś dla niego wykonałem, wytoczył mi sprawę cywilną. Na mój stary adres przyszły dwa wezwania z sądu (nie zostały odebrane, wróciły do nadawcy z adnotacją, że adresat zmienił miejsce zamieszkania). Czy sprawa może odbyć się bez mojego uczestnictwa (nie mogę teraz przyjechać do Polski)? Co mi grozi za niestawienie się w sądzie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przede wszystkim powinien Pan skontaktować się z sądem cywilnym. Zgodnie z artykułami 16 oraz 17 Kodeksu postępowania cywilnego (skrótowo: K.p.c.) w pierwszej instancji właściwe są sady rejonowe – o właściwości sądu okręgowego może decydować (między innymi) wartość przedmiotu sporu (powyżej 75 000 złotych). Wobec powyższego zapewne doszło do skierowania sprawy do sądu rejonowego.

 

Szkoda że – przynajmniej z perspektywy sądu – doszło do zlekceważenia ponowionego awizowania przesyłki poleconej. W Polsce nadal występuje coś, co można nazwać kultem awiza: dwukrotne bezskuteczne awizowanie uważa się za równoznaczne (w sensie formalnym) z prawnie skutecznym doręczeniem korespondencji – zwłaszcza oficjalnej (np. z sądu albo organu administracji publicznej).

 

Został Pan poinformowany o wezwaniu. Jeśli rzeczywiście sąd skierował do Pana wezwanie, to sprawa może (choć nie musi) wyglądać lepiej niż w innych przypadkach. Sądy czasami wzywają strony procesów albo uczestników postępowań nieprocesowych do osobistego udziału w czynnościach sądowych (np. w rozprawach). Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy sąd widzi potrzebę (a zwłaszcza niezbędność) osobistego udziału strony (uczestnika) – np. z uwagi na zasadność przesłuchania danej osoby. W pozwach dość często spotykany jest wniosek o przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność strony (lub stron). Sąd decyduje również co do takiego wniosku. W praktyce rozprawy często odbywają się bez udziału stron(y).

 

Artykuł 213 K.p.c. stanowi:

 

„§ 1. Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć.

§ 2. Sąd może skazać na grzywnę stronę, jeżeli powołała się w złej wierze na nieprawdziwe okoliczności, które skutkowały odroczeniem rozprawy.

§ 3. Jeżeli nieprawdziwe okoliczności, które skutkowały odroczeniem rozprawy, zostały powołane w złej wierze przez pełnomocnika strony, sąd może go skazać na grzywnę”.

 

Niekiedy sąd zawiesza postępowanie (art. 174 i następne K.p.c.), gdy pojawiają się problemy z jego sprawnym prowadzeniem. Czasem sąd wzywa powoda (albo wnioskodawcę) do wystąpienia o ustanowienie dla osoby, która nie stawiła się na rozprawie (np. dla nieobecnego pozwanego) kuratora na podstawie artykułu 184 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (skrótowo: K.r.o.). Niekiedy – z uwagi na odpowiednią liczbę prób doręczenia (o czym świadczy awizowanie) – postępowanie toczy się nadal.

 

Dalszy tok postępowania może mieć znaczenie negatywne dla strony, która nie wypowie się w sprawie dochodzonych roszczeń – zwłaszcza z uwagi na brzmienie artykułu 230 K.p.c.: „Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane”. Jeśli pozwany występuje w postępowaniu – samodzielnie albo przez pełnomocnika procesowego (art. 87 K.p.c.) – to ma szanse przedstawić swoje stanowisko, w tym – zgłosić zarzuty. Zarzuty mogą być różne. Tytułem przykładu można wskazać na przedawnienie – art. 117 i następne Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.). Samo przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania, ale bardzo poważnie utrudnia dochodzenie roszczeń. Dłużnik jest uprawniony – jeśli doszło do przedawnienia – zgłosić zarzut przedawnienia (art. 117 K.c.). Standardowe terminy przedawnienia określono w artykule 118 K.c. – wynoszą one 10 lat albo 3 lata.

 

Niekiedy ustawodawca przewidział specyficzne terminy przedawnienia. Z podanego przez Pana opisu wykonanej przed laty usługi można wnioskować – w ramach hipotezy (czyli twierdzenia, które wymaga sprawdzenia) – że zawarto umowę o dzieło (art. 627 i następne K.c.). Artykuł 627 K.c. stanowi: „Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia”. Właściwy dla umowy o dzieło termin przedawnienia roszczeń określono w artykule 626 K.c.: „Roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane – od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane”. W zwykłym („standardowym”) trybie procesowania się zarzuty można przedstawić (jeśli bierze się udział w postępowaniu). W praktyce sprawdza się przedstawianie swego stanowiska na piśmie – pisma składa się z pokwitowaniem przyjęcia albo wysyła listami poleconymi (również z opcją zwrotnego potwierdzenia odbioru).

 

Fakt, że mieszka Pan za granicą, może mieć wpływ na właściwość miejscową sądu, stosownie do treści artykułu 28 K.p.c.: „Jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, ogólną właściwość oznacza się według miejsca jego pobytu w Polsce, a gdy nie jest ono znane lub nie leży w Polsce – według ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce”.

 

Osoba (np. pozwana), która przebywa poza granicami Polski, może korzystać z polskich placówek konsularnych oraz ma prawo wnioskować do sądu o przeprowadzenie określonych czynności procesowych (np. przesłuchania) przy wsparciu takich placówek. Doręczanie korespondencji i sporządzanie dokumentów to zazwyczaj czynności dość drogie – z uwagi na wysokość opłat konsularnych. W przypadku składania zeznań w polskiej placówce konsularne szczególnie ważne okazują się zagadnienia organizacyjno-techniczne (np. możliwość zestawienia połączenia telekomunikacyjnego między sądem w Polsce a placówką konsularną).

 

Jeśli rzeczywiście były do Pana wysyłane wezwania na rozprawę albo zawiadomienia o rozprawie, to zapewne sprawa toczyła się w zwykłym trybie procesowym. Niekiedy – ostatnio często (zwłaszcza od uruchomienia tak zwanego sądu elektronicznego) – sprawy są kierowane na drogę postępowania uproszczonego. Popularnym postępowaniem uproszczonym jest postępowanie upominawcze, w tym „elektroniczne postępowanie upominawcze” (art. 50528 i następne K.p.c.). Do uwzględnienia powództwa (w trybie upominawczym) dochodzi bardzo często, niekiedy dzieje się to niemalże automatycznie. Pozwany dostaje z sądu nakaz zapłaty, który może zaskarżyć – o ile powód wskazał poprawny adres pozwanego (a zdarza się inaczej, w celu utrudnienia pozwanemu korzystania z jego uprawnień). Warto, nawet na wszelki wypadek, mieć na uwadze treść artykułu 50535 K.p.c.: „Sprzeciw od nakazu zapłaty nie wymaga uzasadnienia i przedstawienia dowodów, jednak w sprzeciwie pozwany powinien przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór, co do istoty sprawy. W pozostałym zakresie przepisu art. 503 § 1 zdanie drugie nie stosuje się”. W sprzeciwie od nakazu zapłaty należy przedstawić zarzuty (np. zarzut przedawnienia). Brak zaskarżenia przekłada się na możliwość prowadzenia egzekucji.

 

Proponowałbym skontaktować się z sądem – zaczynając od sądu rejonowego. Pan sam oceni zasadność kontaktowania się z powodem (osobą, na rzecz której wykonano usługę). Pracownicy sądu powinni poinformować Pana, na jakim etapie jest sprawa (np.: zawieszona, przed terminem rozprawy, po orzeczeniu, po uprawomocnieniu się orzeczenia). Zazwyczaj prawomocne orzeczenie sądowe (są od tego wyjątki) może być podstawą egzekucji (art. 776 i nast. K.p.c.), np. różnych dóbr.

 

Może Pan udzielić pełnomocnictwa (art. 98 i następne K.c.) do zajmowania się Pańskimi sprawami. Pełnomocnictwa procesowego (art. 87 K.p.c.) można udzielić nie tylko prawnikowi, lecz także innym osobom (zwłaszcza z grona najbliższej rodziny). Serwis ePorady24.pl świadczy także usługi z zakresu pełnomocnictwa lub adresu do doręczeń (to rozwiązanie może się przydać w różnych sprawach – nie tylko cywilnych).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • jeden plus jeden =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »