.
Mamy 11 988 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nierówny podział majątku małżonków

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 01.02.2015

Po ślubie zamieszkałam z mężem w domu jego matki. Matka sporządziła testament. Po jej śmierci odeszłam od męża, wyjechałam za granicę. Mój mąż przez cały czas trwania naszego małżeństwa prowadził hulaszczy tryb życia i nic się w tym względzie nie zmieniłoa. Obecnie jednak nie ma środków do życia i chce oddać dom za rentę. Nie zgadzam się na to, łożyłam na ten dom, mieszkałam ponad 20 lat, jestem w nim zameldowana, czy nic mi się nie należy? Czy mogę starać się o rozwód i podział majątku? Jaka część będzie mi się należeć?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Po zawarciu małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa i trwa aż do jej ustania wskutek rozwodu, separacji orzeczonej przez sąd, czy też zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej w formie aktu notarialnego.

 

Kwestie przynależności przedmiotów majątkowych do majątków osobistych bądź wspólnego małżonków są uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

 

Stosownie do art. 31 § 1 K.r.o. – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

 

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

 

  1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, 
  2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków, 
  3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,
  4. kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

 

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

 

Zgodnie z art. 33 tej ustawy – do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

 

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,
  3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
  4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,
  5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
  6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,
  7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,
  8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,
  9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,
  10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

 

Jak z powyższych przepisów wynika, przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania małżeństwa wejdą do majątku wspólnego małżonków, z pewnymi jednak wyjątkami.

 

Do majątku wspólnego małżonków nie będą należały m.in. przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem małżeństwa, a także przedmioty, które jeden z małżonków otrzymał w darowiźnie, testamencie lub zapisie.

 

Niestety, jeżeli matka Pani męża w testamencie przepisała dom tylko jemu, to Pani jako żona nie ma żadnych uprawnień wobec tego majątku. Oczywiście dopóki jest Pani w związku małżeńskich, ma Pani prawo zamieszkiwać w domu, ale nie będzie on nigdy podlegał podziałowi w postępowaniu sądowym.

 

Jako żona pozostająca w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej ma Pani prawo żądać podziału majątku wspólnego, ale tylko tych przedmiotów, które na podstawie powyżej wskazanych przepisów do tego majątku wspólnego weszły.

 

Nie zmienia tego fakt zamieszkiwania Pani w tym domu, ani zameldowanie.

 

Na marginesie dodam, iż miejsce zameldowania wyznacza się na podstawie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Obowiązek meldunkowy dotyczy m.in. zgłoszenia miejsca swojego pobytu na stałe lub pobytu czasowego. Wedle art. 6 i 7 tejże ustawy miejscem tym jest miejscowość z oznaczonym adresem.

 

Co do rozwodu, nie mam szczegółowych informacji dotyczących powodów takiej decyzji, jednak już z podanych przez Panią wyjaśnień wynika, iż doszło między Panią a Pani mężem do faktycznej separacji. Nie istnieje już między małżonkami więź duchowa, fizyczna i gospodarcza, czyli doszło do rozkładu pożycia małżeńskiego, dlatego należy uznać, iż oczywiście zasadnym byłoby wniesienie sprawy rozwodowej.

 

Ustanie małżeństwa powoduje powstanie między małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej i otwiera drogę do podziału majątku wspólnego. Rozwód (nawet z wyłącznej winy Pani męża), nie będzie miał jednak znaczenia co do podziału domu należącego wyłącznie do niego. Majątek ten będzie wyłączony od podziału. Podziałowi będzie podlegał majątek zgromadzony przez małżonków w trakcie trwania wspólności i który wszedł do majątku wspólnego.

 

Ze względu na hulaszczy tryb życia, alkoholizm czy marnotrawstwo może Pani występować o ustalenie nierównych udziałów.

 

Zgodnie z art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

 

„§ 1. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

§ 2. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.

§ 3. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.”

 

Warunkiem ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: 1) istnienie ważnych powodów i 2) przyczynienie się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu.

 

Ustawa nie definiuje pojęcia „ważne powody”. Ogólnie mówiąc, rozumie się przez nie takie okoliczności, które oceniane z punktu widzenia zasad współżycia społecznego przemawiają za nieprzyznaniem jednemu z małżonków korzyści z majątku wspólnego w takim zakresie, w jakim nie przyczynił się on do powstania tego majątku. Przy ocenie istnienia „ważnych powodów”, w rozumieniu art. 43 § 2, należy mieć na względzie całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli (postanowienie SN z 5 października 1974 r., III CRN 190/74, LexPolonica nr 322056).

 

W Pani sprawie niewątpliwie ważne powody zaistniały, jednak nie mam informacji co do drugiej przesłanki, a mianowicie przyczynienie się do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu. Jeżeli to tylko Pani w związku pracowała i utrzymywała rodzinę, kupowała sprzęty, czy wykonywała remonty to jak najbardziej o nierówne udziały można występować. Okoliczności jednak te należy wykazać odpowiednimi dowodami.

 

Reasumując, należy stwierdzić, że jeżeli Pani teściowa przekazała w testamencie swój dom jedynie na rzecz Pani męża, to dom ten wszedł do jego majątku osobistego i nie podlega podziałowi. Jeżeli dom został przekazany na Państwa obojga, to oczywiście dom będzie podlegał podziałowi na zasadach ogólnych. Należy po prostu przejrzeć testament, a jeśli to nie jest możliwe – księgę wieczystą nieruchomości i sprawdzić, kto w niej widnieje jako właściciel. Jeżeli właścicielem jest jedynie Pani mąż, to może on zrobić ze swoją własnością praktycznie cokolwiek zechce.

 

Podział majątku wspólnego jest możliwy i Pani co do zasady przysługuje połowa tego majątku. Przez czas trwania małżeństwa z pewnością określony majątek przez Panią i Pani męża powstał i to on będzie podlegał podziałowi. Podział można przeprowadzić u notariusza, albo w sądzie. Jeżeli nie ma zgody co do podziału, pozostaje jedynie droga sądowa.

 

Podział majątku jednak jest dopiero możliwy po ustaniu wspólności majątkowej, a więc wskutek określonych zdarzeń (separacja sądowa, rozwód czy też podpisanie intercyzy).

 

W każdym razie proszę pamiętać, że ma Pani możliwość dochodzenia połowy nakładów dokonywanych na majątek osobisty męża (dom). Dotyczy to wszelkich wydatków remontowych, opłat związanych z utrzymaniem domu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 + cztery =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe spadek.info

porady budowlane prawo-budowlane.info

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton