Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niepłacenie składek ZUS przez osobę posiadającą firmę a możliwe konsekwencje

Autor: Irena Sawa • Opublikowane: 29.04.2010

Pewna osoba od 12 lat ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, zakładam, że ma REGON. Od dawna nie jest jednak aktywna, ale nie chce wyrejestrować działalności. Jest na utrzymaniu matki, poza tym choruje psychicznie. Osoba ta nie opłaca składek ZUS, jest więc nieubezpieczona. Tłumaczy, że jej rodzaj działalności nie rodzi obowiązku odprowadzania składek ZUS. Czy ma rację? Jakie skutki prawno-finansowe może mieć jej zachowanie dla najbliższej rodziny (matki i brata)?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Niepłacenie składek ZUS przez osobę posiadającą firmę a możliwe konsekwencje

Brak opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez osobę zobowiązaną

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych określa katalog grup osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Wśród nich znajdują się również osoby prowadzące działalność gospodarczą (art. 1-4, art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. z 2007 Nr 11, poz. 74 z późn. zm.).

 

Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osoby te zobowiązane są do samodzielnego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Dodać należy, że opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne to obowiązek ustawowy, nałożony przez ustawodawcę wyłącznie na osobę zobowiązaną.

 

Brak opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez osobę zobowiązaną mocą ustawy do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, stanowi zatem naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Brak opłacania składek rodzi również odpowiedzialność administracyjno-cywilną, bowiem na takie osoby mogą być nałożone dodatkowe opłaty oraz odsetki liczone od powstałych zaległości składkowych.

Obowiązek dopilnowania prawidłowości opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą 

W przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą obowiązek dopilnowania prawidłowości opłacania składek na ubezpieczenie społeczne spoczywa wyłącznie na tej osobie. Osoba taka nie może uchylić się od ustawowego obowiązku osobistego opłacania składek lub swoją odpowiedzialność za brak opłacania składek przenieść na osoby najbliższe.

 

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych precyzuje również, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych; twórcę i artystę lub osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, lub wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej albo osobę prowadzącą niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty (art. 8 ust 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu

Dodatkowo należy pokreślić, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (art. 13 pkt 4).

 

Zgodnie z art. 23 ust. 1 „od nie opłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.)”.

 

„W razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości, zakład może wymierzyć płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100% nieopłaconych składek. Od decyzji w sprawie wymierzenia dodatkowej opłaty przysługuje odwołanie do sądu”.

 

Ponadto, „składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej „należnościami z tytułu składek”, nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.

 

Należności z tytułu składek podlegają zaspokojeniu w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem kosztów egzekucyjnych, należności za pracę, należności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, jak również kosztów ostatniej choroby i kosztów pogrzebu dłużnika, w wysokości odpowiadającej miejscowym zwyczajom” (art. 24 ust. 1-3).

Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają przedawnieniu?

Ten sam przepis reguluje także kwestie przedawnienia. Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Nie ulegają jednak przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

 

Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.

Wniosek o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dłużnika zalegającego z opłatą należności z tytułu składek do ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma prawo do występowania z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dłużnika zalegającego z opłatą należności z tytułu składek. Wystawione przez ZUS dokumenty stwierdzające istnienie należności z tytułu składek oraz jej wysokość są podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów.

 

Dla zabezpieczenia należności z tytułu składek ZUS-owi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Podstawą ustanowienia hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu składek. Przedmiotem hipoteki przymusowej może być: nieruchomość lub część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział dłużnika, nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej (prawo do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spółdzielnię mieszkaniową w celu przeniesienia jego własności na członka spółdzielni).

Umorzenie składek w całości lub części przez ZUS na wniosek osoby zobowiązanej

Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na wniosek osoby zobowiązanej, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku, lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, gdy wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym lub gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, oraz gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

 

Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Każdorazowo o umorzeniu składek decyduje Zakład Ubezpieczeń Społecznych po uwzględnieniu przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (podstawa prawna: art. 28).

 

Zgodnie z art. 29: „ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy. Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

 

Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa”.

 

Reasumując, osoba prowadząca działalność gospodarczą nie jest w chwili obecnej ubezwłasnowolniona, poniesie więc pełną osobistą odpowiedzialność za wszelkie zadłużenia powstałe wobec ZUS-u z tytułu braku terminowego opłacania składek.

 

Sądzę, że w chwili obecnej sprawa wymaga gruntownego wyjaśnienia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Nie wiemy, czy działalność gospodarcza nie została zawieszona, czy w chwili obecnej istnieją zaległości składkowe i jaka jest ich wysokość ani czy nie upłynął 10-letni okres przedawnienia, po którym ZUS nie będzie dochodził zaległości? Pojawia się szereg istotnych pytań, na które nie mamy odpowiedzi.

 

Niemniej jednak, jeżeli istnieją zaległości składkowe, to osoba zobowiązana może ubiegać się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych o rozłożenie tych należności na raty lub ich nawet całkowite umorzenie.

 

Osoby najbliższe w chwili obecnej nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu należności składkowych.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 minus 0 =

»Podobne materiały

Zwrot kosztów podróży z OC sprawcy

Jako poszkodowany w wypadku otrzymałem samochód zastępczy z PZU. Wypadek miał miejsce w Poznaniu na dzień przed moim wyjazdem do Niemiec, gdzie podjąłem pracę (przedstawiłem w PZU umowę o pracę). Mój samochód został naprawiony w trybie bezgotówkowym w warsztacie w Poznaniu. Aby go odebrać, zmuszony

 

Żywopłot sąsiada a przycinanie

Sąsiad od strony południowej posadził cisy w odległości 60 cm od mojej siatki i nie przycina w ogóle drzewek. Sięgają 2 m i wrastają gałęziami w siatkę. Przyciąłem więc je za niego. Wezwał policję i zostałem wezwany na przesłuchanie z zarzutem z art. 288 § 1 K.k. Nadmieniam, że n

 

Debet na karcie kredytowej zmarłego

Mój tata miał bankową kartę kredytową. Niedawno zmarł, zostawiając debet na tej karcie. Bank wymaga ode mnie aktu zgonu i karty informacyjnej z pogotowia oraz dokumentu potwierdzającego moje prawo do nabycia spadku. Czy w momencie gdy przyjmę spadek, będę musiała ten debet spłacać? Czy to normalne,

 

Rejestracja spółki jawnej w ZUS

Spółka jawna zarejestrowana została w KRS w październiku 2008 roku, natomiast w urzędzie skarbowym – w lipcu 2009 roku. Do stycznia tego roku w firmie nie odnotowano żadnych kosztów ani przychodów. Wspólnicy spółki objęci są regularnie opłacanym ubezpieczeniem (jeden z tytułu umowy o

 

Wyrejestrowanie działalności z datą wsteczną

W 2002 r. założyłam działalność gospodarczą. Dzierżawiłam odpowiednie pomieszczenie, ale w 2006 r. właściciel wymówił mi dzierżawę. Zawiesiłam działalność, zamiast ją zamknąć. Nie zrobiłam inwentaryzacji, dokumentację dotyczącą prowadzenia działalności mam niekompletną. Do dzisiaj działalność jest z

 

Odpowiedzialność za długi małżonka w ZUS

Moja żona ma długi w ZUS; obecnie jest bezrobotna. Mamy wspólne konto bankowe, nie podpisywaliśmy intercyzy. Czy jako jej mąż ponoszę odpowiedzialność za te długi? Czy istnieje możliwość ich umorzenia?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »