Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niepłacenie alimentów a wyrobienie dokumentów za granicą

Autor: Michał Berliński • Opublikowane: 11.05.2020

Mój kuzyn 12 lat temu wyjechał do Włoch. Miał problemy prawne, jedna sprawa została umorzona ze względu na brak dowodów, pozostaje sprawa z niepłaceniem alimentów. 4 lata temu był w ambasadzie w Rzymie, bo zgubił dokumenty, w ambasadzie powiedzieli mu, że jest zablokowany w systemie. Nie może wyrobić dokumentów. Czy jest jakiś sposób na to, żeby ustalić, czy jest on w Polsce poszukiwany? Bo ze względu na to, że nie ma go tak długo, może być już wszystko przedawnione. Jak to sprawdzić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Niepłacenie alimentów a wyrobienie dokumentów za granicą

Odpowiedzialność karna za długi – w prawie polskim

Na samym wstępie pragnę Pana uspokoić i wskazać, że w Polsce co do zasady nie grozi więzienie za niespłacone zobowiązania zaciągnięte wobec podmiotów prywatnych jak również administracyjnych organów, takich jak ZUS oraz urząd skarbowy. W każdym przypadku pozbawienie wolności jest możliwe jedynie po wydaniu odpowiedniego orzeczenia przez sąd. Samo zaciągnięcie zobowiązań, a następnie ich niespłacanie nie rodzi od razu odpowiedzialności karnej i nie wiąże się z koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności.

 

Nie wiem, o jakich problemach prawnych Pan wspomina, więc rozważymy kilka, najpierw kwestie zobowiązań.

Ściąganie długów przez wierzycieli

Jeśli chodzi o zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych takich jak banki, samo postępowanie oraz egzekwowanie tego rodzaju należności odbywa się w innym trybie. Biorąc pod uwagę fakt, iż zdaje sobie Pan sprawę z zadłużenia, pominę kwestie formalnoprawne postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel, którym w tym przypadku są zapewne banki, instytucje finansowe lub już firmy windykacyjne(to zależy czy podmioty pierwotne zbyły swoje wierzytelności), dysponuje tytułem wykonawczym. Tytułem tym zaś jest stosowne orzeczenie sądu (jego rodzaj jest zależny od daty powstania roszczenia, trybu, jaki wierzyciel wybrał przed sądem).

 

Wierzyciel, mając do dyspozycji taki tytuł wykonawczy, ma prawo zawiadomić organy ścigania, tj. policję i prokuraturę, o niewywiązywaniu się Pańskiego kuzyna z zaciągniętych zobowiązań. Aby to uczynić, wierzyciel musi wykazać konkretne przesłanki. Art. 286 Kodeksu karnego stanowi, iż „kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”. Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, iż artykuł ten może mieć zastosowanie w przypadku gdy świadomie zaciągano zobowiązanie, wiedząc o tym, iż nie zostanie ono spłacone. Powyższe będzie niezwykle trudne do udowodnienia. Sam fakt, iż zaciągano zobowiązanie mając pracę i odpowiednie dochody, a następnie ją tracąc lub chorując w stanie skutecznie wybronić od sankcji przewidzianej w tym artykule. Podsumowując, kara jest przewidziana nie za sam fakt zaciągnięcia zobowiązania, a za to, że celowo wprowadzono wierzyciela w błąd.

Celowe wprowadzenie w błąd przez dłużnika przebywającego za granicą

Następnym artykułem o tej tematyce jest art. 297 § 1 Kodeks karnego: „kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lub instytucji dysponujących środkami publicznymi – kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia, gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bank zobowiązania wynikającego z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy, elektronicznego instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego, przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”.

 

Tenże przepis dotyczy osób, które przy zawieraniu umowy kredytowej, w celu jej uzyskania (np. zwiększeniu swojej zdolności kredytowej), posłużyły się fałszywym dokumentem, podrobiły podpis lub w inny sposób poświadczyły nieprawdę.

 

Odpowiedzialność przewidzianą w art. 300 Kodeksu karnego ponosi zaś dłużnik, który mając świadomość swojego zadłużenia, celowo uszczupla swój majątek – np. przepisując go na inne osoby. To samo dotyczy przypadków celowego uszkodzenia majątku, pozornego obciążenia majątku – np. ustanowienie hipoteki na nieruchomości, która jest nieaktualna bądź fikcyjna.

 

We wszystkich opisanych powyżej przypadkach to wierzyciel musi zawiadomić odpowiedni organ celem wszczęcia postępowania przeciwko dłużnikowi. To zaś, czy prokurator postanowi skierować sprawę do sądu i wystosować akt oskarżenia, zależy już od mocy dowodów przedstawionych przez wierzyciela. Następnie o samej winie oskarżonego orzeka już sąd, który analizuje całość materiału dowodowego oraz sytuację dłużnika. Podsumowując, nie ma możliwości, aby osoba, wobec której sąd nie orzekł kary pozbawienia wolności, została zatrzymana i przewieziona do aresztu śledczego czy zakładu karnego.

Status długów wobec US i innych organów państwowych

Jeśli zaś chodzi o zobowiązania wobec urzędu skarbowego, czyli o należności publicznoprawne, należności Skarbu Państwa, to również w tym przypadku konieczne jest orzeczenie sądu. Sam tryb postępowania urzędu skarbowego jest inny niż wierzyciela prywatnego. Kodeks karny skarbowy w art. art. 22 przewiduje:

 

„§ 1. Karami za przestępstwa skarbowe są:

1) kara grzywny w stawkach dziennych;

2) kara ograniczenia wolności;

3) kara pozbawienia wolności”.

 

Najczęściej stosowaną sankcją przez urząd skarbowy jest grzywna. Urząd Skarbowy wnosi o wymierzenie grzywny za wykroczenia. Jednym z najczęściej orzekanych przez Sądy na wniosek urzędu wykroczeniem jest tzw. uporczywe uchylanie się od obowiązku podatkowego, które również karane jest grzywną. Odpowiedzialności karnej podlegają nie tylko te osoby, które w ogóle nie płacą podatków. Dużą część ukaranych stanowią osoby, które nie ujawniały części swoich przychodów w celu zmniejszenia należnego podatku, bądź w inny sposób dopuściły się oszustwa wobec urzędu skarbowego. Kara pozbawienia wolności jest rzadkością w toku postępowania karnoskarbowego. To ostateczność, gdyż głównym celem w wypadku przestępstwa skarbowego nie jest resocjalizacja, ale ściągnięcie należności od zobowiązanego. Urzędom i Skarbowi Państwa zależy na odzyskaniu należności, nie zaś karaniu sprawcy w ten sposób, że owych należności zobowiązany nie będzie w stanie oddać, z uwagi na jego osadzenie w zakładzie karnym.

Przestępstwo niealimentacji popełnione przez osobę przebywającą za granicą

Inną kwestią są postępowania karne z innych tytułów, czyli przestępstw, tak jak i przestępstwa niealimentacji.

 

„Art. 209. [Niealimentacja]

§ 1. Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a odbywa się z urzędu.

§ 4. Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty.

§ 5. Sąd odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa określonego w § 1a uiścił w całości zaległe alimenty, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary”.

Ustalenie statusu Polaka przebywającego za granicą

Tutaj należy wskazać, że to, czy wobec Pana kuzyna orzeczono jakąś karę, jest do zweryfikowania. Należy sprawdzić czy Sąd orzekł karę pozbawienia wolności, bądź inny środek karny- ograniczenie wolności lub karę grzywnę. Aby upewnić się na sto procent, że nie było wobec tego Pana orzeczonej żadnej kary, w tym kary pozbawienia wolności można udać się do konsulatu – właściwego dla miejsca Pani zamieszkania i tam złożyć wniosek do Krajowego Rejestru Karnego. Wniosek taki można również złożyć za pomocą internetu: https://ekrk.ms.gov.pl/ep-web, w tym przypadku należy posiadać konto EPUAP, który można założyć również przez internet w różnych bankach. Otrzymamy wtedy wykaz kar i informacje o tym, czy jesteśmy aktualnie poszukiwani.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 10 minus III =

»Podobne materiały

Egzekucja diet z tytułu podróży służbowej

Czy egzekucja z diet z tytułu podróży służbowej dla pracownika jest możliwa? Komornik utrzymuje, że tak, ale nam się wydaje, że diety nie są wynagrodzeniem i nie powinny być zajmowane. Prosimy o podstawę prawną.

 

Darowizna a skarga pauliańska

Mój teść ma długi (około 50 000 zł, dotyczy 3 wierzycieli), jest na emeryturze, ma zajęcie komornicze około 600 zł miesięcznie. Jedynym majątkiem jaki teść posiadał było mieszkanie własnościowe, które darował swojemu synowi. Kilka miesięcy po darowiźnie teść otrzymał zawiadomienie od komornika, że n

 

Wysoka opłata za przetrzymanie książek z biblioteki

Dostałam wezwanie do zapłaty z firmy windykacyjnej na kwotę 800 zł. Opłata z racji przetrzymania 3 książek z biblioteki miejskiej. Książki trzymam od około 2015 roku. Czy jest możliwość, aby uniknąć tak wysokiej opłaty? Termin zapłaty minął wczoraj – obecnie jestem za granicą, także nie miałam

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »