Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niegodność dziedziczenia

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 27.11.2013 • Zaktualizowane: 27.11.2013

Artykuł omawia kwestie związane z pozbawieniem spadkobiercy prawa do spadku w drodze uznania go niegodnym dziedziczenia.

Karol Jokiel

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Prawną instytucję niegodności dziedziczenia regulują przepisy art. 927-930 Kodeksu cywilnego (K.c.), czyli ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

 

Zgodnie z przepisem art. 924 K.c., spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Z tą właśnie chwilą spadkobierca nabywa spadek (art. 925 K.c.). O tym, komu w konkretnej sytuacji przysługuje przymiot spadkobiercy, decyduje pozostawiony przez spadkodawcę testament lub, wobec jego braku, przepisy art. 931-940 K.c. dotyczące tzw. dziedziczenia ustawowego.

 

Ze względu na temat niniejszego opracowania istotniejsze dla nas będzie zastrzeżenie zawarte w treści przepisu art. 927 § 1 K.c., zgodnie z którym nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje. Wbrew pozorom nie chodzi tu bowiem tylko o tak oczywiste przypadki jak te, gdy potencjalny spadkobierca zmarł przed spadkodawcą lub też, w chwili śmierci spadkodawcy, jeszcze się nie narodził.

 

Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują nadto szereg sytuacji, gdy potencjalny spadkobierca, pomimo że żyje w chwili śmierci spadkodawcy, a więc teoretycznie mógłby dziedziczyć, na zasadach pewnej fikcji prawnej traktowany jest „jakby nie dożył otwarcia spadku”. Przykładem tego typu sytuacji jest skuteczne odrzucenie spadku przez spadkobiercę w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci spadkodawcy oraz właśnie uznanie spadkobiercy niegodnym dziedziczenia.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Obrazowo można stwierdzić, że niegodnym dziedziczenia jest ten, kto wskutek własnych, wyraźnie określonych przez przepisy prawa działań lub zaniechań okazał się osobą niezasługującą na udział w spadku po danym spadkodawcy. Zgodnie z przepisem art. 928 K.c. spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli spełniony został co najmniej jeden z poniższych warunków:

 

  1. dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
  2. podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
  3. umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

 

Pokrótce należy wyjaśnić znaczenie powyższych warunków.

 

Pierwszy z nich tj. umyślne popełnienie przez spadkobiercę ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy wymaga – dla stwierdzenia niegodności dziedziczenia – jednocześnie: umyślnego działania spadkobiercy (a więc podjętego z zamiarem osiągnięcia przestępczego celu), stwierdzenia popełnienia przestępstwa „ciężkiego” i jego skierowania przeciwko spadkodawcy. Polskie prawo karne nie posługuje się i nie wyjaśnia pojęcia „przestępstwa ciężkiego”. Oznacza to, że sąd cywilny rozpoznający sprawę o uznanie spadkobiercy za niegodnego może swobodnie oceniać, czy przestępstwo popełnione przez pozwanego jest przestępstwem „ciężkim”.

  

W ramach drugiego z warunków niegodności dziedziczenia, o podstępie należy mówić wówczas, gdy u spadkodawcy w sposób zamierzony wywołane zostało mylne wyobrażenie o rzeczywistym stanie rzeczy lub spraw (np. poprzez przekazywanie mu nieprawdziwych informacji o innym spadkobiercy, celem skłonienia spadkodawcy do jego wydziedziczenia). Groźbą zaś jest zapowiedź dokonania złego czynu. Groźba musi być poważna, a zatem wzbudzać w osobie zagrożonej obiektywnie uzasadnioną obawę, że jej lub innej osobie grozi realne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.

 

W ramach trzeciego warunku niegodności dziedziczenia, dla uznania spadkobiercy za niegodnego musi on dokonać ukrycia lub zniszczenia testamentu w przekonaniu, że chodzi o ważny (a nie np. o odwołany) testament spadkodawcy albo dokonać innych w/w działań.

 

Kodeks cywilny przyjął konstrukcję, zgodnie z którą niegodność dziedziczenia nie następuje z mocy samego prawa, po spełnieniu przytoczonych wyżej przesłanek. Niezbędne jest orzeczenie sądowe stwierdzające, że określony spadkobierca został uznany za niegodnego. Sąd Najwyższy uznał przy tym, że żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego podlega rozpoznaniu w osobnym od postępowania o stwierdzenie nabycia spadku procesie (tak: uchwała składu 7 sędziów SN z 26 lutego 1968 r., III CZP 101/67).

 

Uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia może żądać każdy, kto ma w tym interes (art. 929 K.c.). Na tle takiego zapisu ustawy dopuścić zatem należy możliwość wytoczenia powództwa przez każdą osobę zainteresowaną w stwierdzeniu niegodności danego spadkobiercy (w tym np. przez osobę należącą do kręgu spadkobierców ustawowych danego spadkodawcy, nawet jeżeli w konkretnych okolicznościach nie doszła ona do dziedziczenia).

 

Należy podkreślić, że z żądaniem uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia można wystąpić jedynie w ciągu roku od dnia, w którym zainteresowany dowiedział się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem lat trzech od otwarcia spadku. Po tym terminie możliwość wytoczenia powództwa wygasa.

 

Spadkobierca nie może być uznany za niegodnego, jeżeli spadkodawca przed swoją śmiercią mu przebaczył (art. 930 K.c.). Nie jest konieczne, aby spadkodawca w chwili dokonywania przebaczenia miał pełną zdolność do czynności prawnych, dokonując aktu przebaczenia, musi on jednak zawsze działać z dostatecznym rozeznaniem (art. 930 § 2 K.c.). Bezskutecznym będzie przebaczenie dokonane pod wpływem groźby lub błędu.



Stan prawny obowiązujący na dzień 27.11.2013

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dwa minus 1 =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »