Mamy 11 826 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Naruszenie dóbr osobistych na forum internetowym

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 10.07.2012

Od roku zajmuję stanowisko kierownicze. Jest pewien portal internetowy, na którym znajdują się m.in. oferty pracy i forum. Na tym forum zaczęły pojawiać się obraźliwe i wulgarne komentarze dotyczące mnie, moich współpracowników i ogólnie naszego zakładu pracy. Padają konkretne imiona i nazwiska. Trwa to od ok. 2 miesięcy. Jak można się bronić w przypadku takiego naruszenia dóbr osobistych na forum internetowym?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pana pytanie dotyczy naruszenia dóbr osobistych na forum internetowym. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż ochrona dóbr osobistych przewidziana jest w przepisach należących do różnych gałęzi prawa. Do dóbr osobistych w Kodeksie cywilnym (w skrócie K.c.) odnosi się art. 23 i inne.

 

Zgodnie z art. 23 Kodeksu cywilnego dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska – pozostają pod ochroną prawa cywilnego.

 

W Pana przypadku doszło do naruszenia dobra osobistego w postaci czci, dobrego imienia. Cześć i godność, jako wartości właściwe każdemu człowiekowi, Sąd Najwyższy uznaje za najważniejsze. Stwierdził to m.in. w wyroku z 29 października 1971 r. (II CR 455/71, LexPolonica nr 314375, OSNCP 1972, nr 4, poz. 77), wyjaśniając, że cześć, dobre imię i dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności (identyczne stanowisko zajął SN w wyroku z 8 października 1987 r., II CR 269/87, LexPolonica nr 302146, OSNCP 1989, nr 4, poz. 66).

 

Jak podaje art. 24 § 1 K.c.:

 

„Art. 24. § 1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie (…)”.

 

Natomiast według art. 448 Kodeksu cywilnego:

 

„Art. 448. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia”.

 

Na mocy tego przepisu może Pan – przed sądem cywilnym – domagać się zasądzenia na swoją rzecz zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie bowiem jest jednym ze środków ochronnych dóbr osobistych. Zadośćuczynienie pieniężne to odpowiednia suma pieniężna, przyznawana przez sąd z tytułu doznanej krzywdy temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone. Krzywdy polegają na ujemnych przeżyciach (cierpieniach fizycznych lub psychicznych) związanych z naruszeniem dobra osobistego pokrzywdzonego, nie można ich jednak mierzyć jednostkami pieniężnymi. Przyjmuje się więc, że takie zadośćuczynienie ma po prostu charakter kompensacyjny.

 

Każdy może żądać, aby krzywdy, które doznaje w związku z naruszeniem dóbr osobistych, zostały w pewien sposób zrekompensowane. Zadośćuczynienie za doznany uszczerbek fizyczny czy też psychiczny może nastąpić bądź przez świadczenie pieniężne na rzecz osoby, której dobro zostało naruszone, bądź na cel społeczny – zależy to od woli żądającego ochrony.

 

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż naruszenie dóbr osobistych może nastąpić w każdej formie – również w Internecie (np. na forum internetowym). Wynika to z zasady, iż prawo powinno zapewniać taką samą ochronę dóbr jednostki i takie same środki dochodzenia roszczeń niezależnie od tego, czy naruszenie praw nastąpiło drogą tradycyjną (np. w rozmowie, piśmie procesowym, liście), w prasie, telewizji, radiu czy też on-line. Tak jak umowa zawierana drogą elektroniczną jest w pełni ważna i wywiera wszystkie skutki prawne (jak umowa „tradycyjna”), tak i wulgarny komentarz na forum internetowym jednakowo narusza cześć czy dobre imię (niczym podobne zachowanie w świecie realnym).

 

Jak najbardziej za miejsce naruszania dóbr osobistych należy uznać zarówno internetowe fora dyskusyjne, gdy uczestnicy wzajemnie się obrażają, jak i portale opiniodawcze, gdzie użytkownicy zamieszczają opinie np. o świadczących usługi – często komentarze użytkowników są przesadzone albo nieprawdziwe.

 

W pierwszej kolejności należy sprawdzić, kto jest administratorem strony, na której znalazł Pan godzącą w Pana dobra treść. Wiele stron ma formularze pozwalające na zgłoszenie naruszeń, a jeśli nie ma – można skontaktować się przez pocztę elektroniczną. Oczywiście całą korespondencję z administratorem trzeba zachować dla celów ewentualnego procesu.

 

Należy zwrócić uwagę, że przy formularzach kontaktowych często jest opcja „Wyślij mi kopię wiadomości” – wtedy koniecznie trzeba ją zaznaczyć, gdyż musi Pan mieć jakiś dowód, że wzywał Pan właściciela serwisu do uniemożliwienia dostępu do spornych treści.

 

Zawsze warto również złożyć wezwanie na piśmie (za potwierdzeniem odbioru). W prawie polskim zasada jest taka, iż administratorzy, którzy udostępniają użytkownikom fora dyskusyjne czy opiniodawcze, nie odpowiadają za treści na nich zamieszczone.

 

Jednakże z możliwości tej administrator korzysta do momentu, w którym otrzymał on urzędowe zawiadomienie lub uzyskał wiarygodną wiadomość o bezprawnym charakterze zamieszczonych w serwisie danych lub związanej z nimi działalności.

 

Urzędowe zawiadomienie pochodzi np. od policji czy prokuratury i tutaj administrator powinien bezwzględnie uniemożliwić dostęp do wskazanych treści. Natomiast wiarygodna wiadomość pochodzi zwykle od prywatnego użytkownika. I tutaj zawsze zaczyna się problem, kiedy wiadomość jest wiarygodna, a kiedy nie. Administrator, gdy ma wątpliwości, zwykle odsyła strony na drogę procesu sądowego (a np. zniesławiający komentarz pozostaje).

 

Jeśli dialog z administratorem nie przynosi rezultatu, zawsze może Pan sprawdzić, kto hostuje domenę (wydzierżawia serwer) i zgłosić naruszenie bezpośrednio do firmy hostingowej. Do niej również ma zastosowanie art. 14 ust. 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, więc będzie zmuszona albo zareagować i uniemożliwić dostęp do spornej treści (często blokuje całą stronę swojego klienta – właściciela strony, na której znajduje się np. złośliwy komentarz), albo odmówić. Często zdarza się tak, że wystarczy zgłoszenie e-mailem.

 

Należy zaznaczyć, że w obu powyższych wypadkach powinien Pan dokładnie wskazać, jaka treść narusza Pana prawa. Nie wystarczy ogólne wskazanie, iż gdzieś w serwisie zamieszczono oszczerstwa pod Pana adresem, gdyż administrator odpowie, iż nie jest w stanie zlokalizować, gdzie. Należy więc dokładnie opisać np. komentarz czy negatywną opinię, dział lub podstronę, na jakich się znajduje oraz podać link.

 

Może Pan oczywiście także dochodzić roszczeń przeciwko użytkownikowi, który zamieścił obrażającą Pana treść, tyle że jest to często mało skuteczne. Po pierwsze, nie dysponuje on zwykle możliwością jej usunięcia. Po drugie, mogą być problemy z jego identyfikacją, gdyż nieraz nie wymaga się podania od użytkownika danych osobowych, a lokalizacja po adresie IP może nie odnieść zamierzonego skutku, jeśli np. z komputera o tym adresie korzysta kilka osób i nie wiadomo, kto jest autorem znieważającego wpisu.

 

Jeśli powyższe środki okazały się bezskuteczne, pozostaje droga sądowa, tj. wystąpienie z pozwem o ochronę dóbr osobistych.

 

Tak jak wspomniałem powyżej, może Pan domagać się usunięcia naruszającej dobra osobiste treści z forum internetowego, oświadczenia w odpowiedniej treści i formie (np. przeprosin na stronie internetowej), zadośćuczynienia za krzywdę oraz odszkodowania, jeśli wskutek naruszenia wyrządzona została szkoda majątkowa.

 

Pozew o naruszenie dóbr osobistych należy wnieść do sądu okręgowego właściwego według miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego, gdyż zgodnie z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego sąd ten będzie właściwy w sprawach „o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe oprócz spraw o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz o rozwiązanie przysposobienia”.

 

Podsumowując, sugerowałbym przed wniesieniem pozwu do sądu okręgowego podjęcie działań przedsądowych, o których mówiłem powyżej. Na pewno w sprawach naruszania dóbr osobistych w Internecie ważne będzie odpowiednie zebranie i utrwalenie dowodów.

 

Jeżeli chodzi o ewentualne żądania przed sądem, oczywiście oprócz powyższych żądań niemajątkowych (m.in. o zaniechanie naruszeń), sugerowałbym żądanie jedynie zadośćuczynienia (żądanie odszkodowania, mimo iż jest dopuszczalne, musi być udowodnione powstaniem szkody na skutek bezprawnego działania).

 

Na marginesie należy dodać, iż w Pana przypadku zachodzą podstawy do skierowania sprawy na drogę postępowania karnego.

 

Z przytoczonego w pytaniu stanu faktycznego wynika, że może tu wchodzić w grę zniesławienie.

 

Jak podaje art. 212 Kodeksu karnego:

 

„Art. 212. § 1. Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

 

§ 2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

 

§ 3. W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2 sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego.

 

§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 odbywa się z oskarżenia prywatnego”.

 

W sprawach prywatnoskargowych sam pokrzywdzony – bez ingerencji oskarżyciela publicznego (prokurator może objąć oskarżenie, jeżeli uzna, że wymaga tego interes społeczny) – uprawniony jest do wniesienia aktu oskarżenia i tym samym wszczęcia postępowania sądowego.

 

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby skorzystał Pan z obu dróg postępowania.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X minus 1 =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

Poduszki