.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nagana od przełożonego

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 12.04.2010

Kilka dni temu powiedziałem przełożonemu, że niesłusznie „czepia się szczegółów”, zamiast wykonywać swoją pracę. Dostałem za to naganę jako za ustne obrażenie – czy słusznie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Nagana od przełożonego

Nakładanie kar porządkowych na pracowników

Zasady, tryb nakładania oraz katalog kar porządkowych uregulowane są w rozdziale II działu VI Kodeksu pracy, zatytułowanym „odpowiedzialność porządkowa pracownika”. Zgodnie z art. 108:

 

„Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować:

 

  1. karę upomnienia,
  2. karę nagany.

 

§ 2. Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy – pracodawca może również stosować karę pieniężną.

 

§ 3. Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1-3.

 

§ 4. Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy”.

 

Art. 109:

 

§ 1. „Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia.

 

§ 2. Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika.

 

§ 3. Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu przewidzianego w § 1 nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy.

 

Art. 110. O zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia oraz informując go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych pracownika.

 

Art. 111. Przy stosowaniu kary bierze się pod uwagę w szczególności rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy”.

Kto decyduje o nałożeniu i rodzaju kary porządkowej?

Na wstępie należy stwierdzić, iż wymierzanie kar porządkowych zależy wyłącznie od swobodnej decyzji pracodawcy. Stosownie do powyższego, o tym, czy karę porządkową zastosować, i jaki ma to być rodzaj kary, decyduje kierownik zarządzający daną jednostką (lub inna wyznaczona do tego osoba). Kierownik (prezes), bez jakichkolwiek konsultacji, może zdecydować o ukaraniu każdego pracownika, który na karę zasłużył, a więc inaczej niż ma to miejsce przy wypowiedzeniu czy rozwiązaniu umowy o pracę.

 

Pociągnięcie pracownika do odpowiedzialności porządkowej może nastąpić w przypadku, gdy jego zachowanie wypełnia określone przesłanki, a więc gdy pracownik narusza obowiązki w zakresie porządku pracy (obiektywna strona zachowania – bezprawność), i to w sposób subiektywnie naganny (psychiczna strona zachowania – wina).

Naruszenie obowiązków pracowniczych

Jako bezprawne naruszenie obowiązków pracowniczych (z zakresu szeroko pojętego porządku pracy) kwalifikowane są zachowania, do których zalicza się „nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku, przepisów bhp i przeciwpożarowych”. Nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku obejmuje przede wszystkim naruszenia obowiązku stosowania się do ustalonego czasu pracy (nieusprawiedliwione spóźnianie się do pracy, samowolne opuszczanie jej bez uzasadnionych przyczyn, wykonywanie w godzinach pracy czynności niezwiązanych z zadaniami wynikającymi ze stosunku pracy oraz niedostosowanie się do ustalonej formy potwierdzania obecności na terenie zakładu w czasie pracy i po jej zakończeniu), reguł zapewniających prawidłowe funkcjonowanie zakładu (stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy, zakłócanie spokoju w miejscu pracy, niewłaściwe zachowanie się w stosunku do przełożonych, podwładnych lub współpracowników) oraz niewykonywanie prawnie skutecznych poleceń przełożonych (do porównania: wyrok Sądu Najwyższego z 27.07.1990 r., sygn. akt I PRN 28/90).

Sprzeciw pracownika na decyzję pracodawcy o nałożeniu kary porządkowej

Oczywiście może się Pan nie zgodzić z decyzją pracodawcy w zakresie wymierzenia kary i wnieść w tym zakresie sprzeciw. Podstawę dla wniesienia sprzeciwu stanowi art. 112 Kodeksu pracy:

 

§ 1. „Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu.

 

§ 2. Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.

 

§ 3. W razie uwzględnienia sprzeciwu wobec zastosowanej kary pieniężnej lub uchylenia tej kary przez sąd pracy, pracodawca jest obowiązany zwrócić pracownikowi równowartość kwoty tej kary”.

Zastosowanie wobec pracownika kary porządkowej z naruszeniem prawa

W razie gdy zastosowanie kary porządkowej nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, może Pan bronić się przy pomocy określonej przepisem art. 112 procedury odwoławczej, czyli wnosząc sprzeciw, który rozpatrywany jest w postępowaniu wewnątrzzakładowym (§ 1), a następnie występując z powództwem o uchylenie kary do sądu pracy (§ 2). Zastosowana kara wywołuje skutki prawne do czasu uwzględnienia przez pracodawcę sprzeciwu lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu pracy o uchyleniu kary, ponieważ wszczęcie postępowania reklamacyjnego nie wpływa na jej wykonalność. W każdym stadium postępowania odwoławczego pracodawca może uchylić zastosowaną karę, gdyż nakładanie kar porządkowych jest jego prawem, a nie obowiązkiem.

Bezpodstawne wymierzenie pracownikowi kary porządkowej

Wnosząc sprzeciw wobec zastosowania kary porządkowej, powinien Pan wskazać podstawę, na której go opiera. W Kodeksie podstawę tę określono jedynie w sposób ogólny, stanowiąc, że jest nią zarzut naruszenia przepisów prawa. Wobec tego treścią sprzeciwu może być brak faktycznej podstawy do wymierzenia kary (wykazanie, że nie popełnił Pan przypisywanego czynu), zastosowanie kary po upływie terminów przedawnienia (określonych w art. 109 § 1), naruszenie zasad odpowiedzialności porządkowej (np. wymierzenie kary przez osobę nieuprawnioną, zastosowanie kary nieprzewidzianej w art. 108 § 1 i 2, ustalenie wysokości kary pieniężnej wbrew zasadom określonym w art. 108 § 3), naruszenie trybu stosowania kar porządkowych (np. uchybienie w zakresie treści pisma zawiadamiającego Pana o ukaraniu, niespełnienie wymogu wysłuchania pracownika albo nierozważenie przy podejmowaniu decyzji o ukaraniu okoliczności wskazanych w art. 111), a także nałożenie kary niewspółmiernie uciążliwej w stosunku do okoliczności przekroczenia. Sprzeciw nie może natomiast dotyczyć celowości zastosowania kary.

 

Ponieważ w Kodeksie nie określono żadnych wymogów co do treści sprzeciwu, należy uznać, że powinien zostać rozpatrzony także taki sprzeciw, w którym Pan w ogóle nie określi zarzutów, a jedynie wykaże, że niesłusznie został ukarany.

 

Nie została także określona forma, w jakiej pracownik powinien wnieść sprzeciw, dlatego dopuszczalne jest ustne wniesienie sprzeciwu. Jednak ze względu na potrzebę wykazania zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu bezpieczniejsze jest złożenie go w formie pisemnej.

 

W razie nieuwzględnienia sprzeciwu może Pan wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec Pana kary porządkowej. Przepis art. 112 § 2 przewiduje sądową kontrolę zastosowania wobec pracownika kary porządkowej: „pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (1):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć plus 6 =

11.03.2011

Czy pracodawca może nałożyć karę pieniężną za nieprzestrzeganie standardów obsługi klienta?

Ania

.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »