.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nadgodziny kierowcy samochodu ciężarowego

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 07.07.2021 • Zaktualizowane: 07.07.2021

Jestem kierowcą samochodu ciężarowego, mój mąż jest bezrobotny, mamy dwójkę dzieci poniżej 4 roku życia, rodzina na moim utrzymaniu. Ja mimo tak małych dzieci wciąż pracuję w nadgodzinach, jednego dnia 14 godzin, drugiego 15 itd. Od 5.00 do 21.00 w pracy, cztery godziny spania i znów do pracy. Czy pomimo że mąż nie pracuje, mogę odmawiać pracy w nadgodzinach? Albo przynajmniej nie codziennych nadgodzin, np. zgodzić się na nie w określone dni lub na mniejsze nadgodziny? 10 godzin na dobę to jeszcze dam radę, ale więcej to już ciężko. Nadgodziny są codziennie w tej firmie.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Nadgodziny kierowcy samochodu ciężarowego

Czas pracy kierowcy

Zasadniczo czas pracy kierowcy nie może przekraczać ŚREDNIO 8 godzin na dobę i 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy (art. 11 ust. 1 ustawy).

 

Kierowca co do zasady może wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych. Jest to praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad dobowy przedłużony wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego kierowcę systemu i rozkładu czasu prac.

 

Zgodnie z ustawą jest ona dopuszczalna w razie:

 

  • sytuacji i zdarzeń wymagających od kierowcy podjęcia działań dla ochrony życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia albo usunięcia awarii;
  • szczególnych potrzeb pracodawcy.

Odmowa pracy w godzinach nadliczbowych

Ww. przepisy są jasne Jednak co do kwestii odmowy pracy w godzinach nadliczbowych – sprawa już nie jest taka jednoznaczna.

 

Zgodnie z treścią art. 100 § 1 Kodeksu pracy pracownik ma obowiązek wykonywać pracę sumiennie i stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. „Pracą w godzinach nadliczbowych jest praca przekraczająca normę (wymiar) dobową lub praca przekraczająca w okresie rozliczeniowym wymiar średniotygodniowy. W warunkach określonych komentowanym przepisem praca w godzinach nadliczbowych lub ponadwymiarowych (przekraczająca przedłużony dobowy wymiar) stanowi obowiązek pracownika. Polecenie pracy jest co do zasady wiążące. Odmowa jego wykonania może nawet skutkować rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia (zob. komentarz do art. 52)” [A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2017].

 

Przepisy Kodeksu nie przewidują zinstytucjonalizowanych form kontroli zasadności zlecenia pracownikowi pracy w godzinach nadliczbowych ani szczególnej formy czy trybu wydania polecenia pracy w godzinach nadliczbowych.

 

„W judykaturze nie wymieniono sytuacji, które usprawiedliwiałyby odmowę wykonania przez pracownika polecenia świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych. W szczególności, nie usprawiedliwia takiej odmowy zmęczenie pracownika. Praca w godzinach nadliczbowych jest wykonywana w warunkach określonego już zmęczenia pracownika. (…) Pracownik ma obowiązek wykonania polecenia pracodawcy świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych także wówczas, gdy polecono mu wykonywać pracę innego rodzaju aniżeli określona w umowie o pracę” (J. I., Przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego z zakresu prawa pracy za okres 1 lipca 1990 r. – 30 czerwca 1991 r., PS 1992, Nr 2, s. 67 i n.).

 

„Pracę w godzinach nadliczbowych można zarządzić w sytuacjach odbiegających od normy. Szczególność sytuacji uzasadnia więc podporządkowanie się pracownika poleceniu pracodawcy wykonywania pracy innego rodzaju. Komentowany przepis wprowadza wyjątek od obowiązku pracownika wykonania polecenia świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych. Pracodawca nie ma prawa wydać takiego polecenia pracownikom zatrudnionym na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia. (…) zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, można zatrudniać w godzinach nadliczbowych w wymiarze do 4 godzin na dobę i 150 godzin rocznie wyłącznie w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej dla ochrony życia lub zdrowia ludzkiego albo dla ochrony mienia lub usunięcia awarii.” (A. Świątkowski, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 5, Warszawa 2016)

 

Są sytuacje, kiedy takiego polecenia pracownik może nie wykonać polecenia pracy w godzinach nadliczbowych.

 

Pracownik może odmówić pracy w godzinach nadliczbowych, gdy polecenie takiej pracy jest w oczywisty sposób bezprawne, np. zostało wydane osobie objętej bezwzględnym zakazem zatrudniania w godzinach nadliczbowych. Pani to jednak nie dotyczy.

Decyzja o powstrzymaniu się od pracy

Odmowa podjęcia pracy w godzinach nadliczbowych może być usprawiedliwiona także w sytuacji, gdy polecenie takiej pracy naruszałoby zasady współżycia społecznego (art. 8 Kodeksu pracy). Dotyczyć to może np. pracownika, który ze względu na zły stan zdrowia czy ważne sprawy rodzinne (konieczność odebrania dziecka z przedszkola przez samotną matkę) nie może wykonywać pracy w godzinach nadliczbowych.

 

Podstawę odmowy pracy w godzinach nadliczbowych stanowi także art. 210 § 4 Kodeksu pracy, który pozwala pracownikowi powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej, w przypadku gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób. Decyzję o powstrzymaniu się od pracy podejmuje sam pracownik na podstawie subiektywnej oceny swoich możliwości.

Pracownik jako rodzin małych dzieci

Kwestia korzystania z uprawnień przez pracownika opiekującego się dzieckiem do lat 4 musi znaleźć odzwierciedlenie w złożonym przez niego oświadczeniu w sprawie korzystania z uprawnień związanych z rodzicielstwem. Także złożenie ustnego oświadczenia jest wiążące dla pracodawcy.

 

Pracownik opiekujący się dzieckiem do lat 4 ma prawo odmówić pracy w nadgodzinach. Wprawdzie polecenie pracodawcy dotyczy pracy, jednak może być sprzeczne z przepisami prawa pracy (art. 100 § 1).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI + osiem =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »